Serbiyadakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Serbiyada UNESCO ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı Serbiya Respublikasında YUNESKO-nun ümumdünya irsi siyahısına 5 ad daxildir (2016-cı il üçün), bu ümumi rəqəmin 0,3%-ni təşkil edir (2021-ci il üçün 1154). Bütün obyektlər mədəniyyət meyarlarına (şərtlərinə) uyğun olaraq siyahıya daxil edilib, onlardan 2-si insan dühasının şah əsəri kimi tanınır (meyar i). Bundan əlavə, 2014-cü ildən Serbiyadakı 11 obyekt ümumdünya irsi siyahısına daxil olmaq üçün namizədlər sırasındadır[1]. Yuqoslaviya Federativ Respublikası 2001-ci il sentyabrın 11-də ümumdünya mədəni və təbii irsin mühafizəsi haqqında Konvensiyanı ratifikasiya etmişdir[2]. Bununla belə, Serbiya ərazisində yerləşən ilk obyekt hələ 1979-cu ildə YUNESKO-nun ümumdünya irsi komitəsinin 3-cü sessiyasında, ölkə YSFR-nin bir hissəsi olduğu zaman siyahıya daxil edilmişdir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Kosovoda Pravoslav Monastırları mədəni obyekti 2010-cu ildən etibarən Kosovalı albanların mümkün hücumlarına görə təhlükədə olan ümumdünya irsi siyahısına daxil edilib. Bu irs obyekt ərazisindəki bütün 4 pravoslav kilsəsi KFOR tərəfindən qorunur.

Siyahı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bu cədvəldə obyektlər YUNESKO-nun ümumdünya irsi siyahısına əlavə olunmaları xronoloji ardıcıllığı ilə yerləşdirilib.

# Şəkil Adı Yeri Yaranma vaxtı Siyahıya salınma ili Şərtlər
1 Sopocani monastery16.jpg Stari Ras qədim şəhəri və Sopocan monastırı
(serb. Стари Рас и манастир Сопоћани)
Ən yaxın şəhər: (serb. Нови Пазар)
Rayon: Raşka dairəsi
XIII əsr 1979 96 i, iii
2 Studenica monastery (Manastir Studenica) - by Pudelek.jpg Studenitsa monastırı
(serb. Манастир Студеница)
Ən yaxın şəhər: (serb. Краљево, Kraljevo)
Rayon: Raşka dairəsi
1190 1986 389 i, ii, iv, vi
3 14th-century fresco of Jesus Christ bearing the cross, Visoki Dečani, Kosovo.jpg Kosovoda orta əsr abidələri
(serb. Средњовековни споменици на Косову)
* (serb. Високи Дечани) monastırı
* Qraçanitsa monastırı
* (serb. Пећка патријаршија)
* (serb. Црква Богородица Љевишка / serb. Црква Bogorodica Ljeviška)
Ən yaxın şəhər: Peç
Kosovo və Metohiya muxtar vilayəti
XII - XIV əsrlər 2004, 2006 724 ii, iii, iv
4 Felix romuliana.jpg Qalerinin sarayı "Qamziqrad Romuliana"
(serb. Гамзиград - Ромулијана, палата Галерија)
Ən yaxın şəhər: (serb. Зајечар/Zaječar)
Rayon: (serb. Зајечарски управни округ)
III — IV əsrlər 2007 1253 iii, iv
5 Mramorje 2.JPG Steçki - orta əsr məzar daşları
(serb. Стећци — средњовековни надгробни споменици)
Ən yaxın şəhər: (serb. Ужице, Užice)
Rayon: Zlatibor dairəsi
XII-XVI əsrlər 2016 1504 iii, vi

Obyektlərin coğrafi yeri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Serbiyada UNESCO ümumdünya irsi obyektləri

İlkin siyahı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Cədvəldə obyektlər ilkin siyahıya əlavə olunduqları ardıcıllıqla düzülmüşdür. Bu siyahıda Serbiya hökumətinin ümumdünya irsi siyahısına əlavə edilmək üçün namizəd kimi təklif etdiyi obyektlər göstərilir.

# Şəkil Adı Yeri Yaranma vaxtı Siyahıya alınma ili Şərtlər
1 Breakthrough Iron Gate.JPG Cerdap Milli Parkı
(serb. Национални парк Ђердап)
Ən yaxın şəhər: (serb. Доњи Милановац)
Rayon: (serb. Борски управни округ)
2002 1963 vii, x
2 Deliblato Sands, Foggy morning.jpg Deliblatsk qumluğu
(serb. Делиблатска пешчара)
Ən yaxın qəsəbə: Deliblato
Rayon: (serb. Јужнобанатски управни округ),
(serb. Средњобанатски управни округ) kiçik bir hissəsi
2002 1965 vii, ix, x
3 Šar Mountains, view from the Republic of Macedonia.jpg Şar-Planina Milli Parkı
(serb. Национални парк Шар-планина)
Ən yaxın şəhər: Prizren
Rayon: (serb. Призренски округ), Kosovo və Metohiya muxtar vilayəti
2002 1967 vii, x
4 Tara jezero Djurici.jpg Tara Milli Parkı
(serb. Национални парк Тара)
Ən yaxın şəhər: (serb. Бајина Башта)
Rayon: Zlatibor dairəsi
2002 1968 x
5 Djavolja-Varos.jpg Davola baroş dağ formalaşması, «Şeytan şəhəri»
(serb. Ђавоља варош)
Ən yaxın şəhər: (serb. Куршумлија)
Rayon: (serb. Топлички управни округ)
2002 1700 vii
6 Despotovac l Manastir Manasija 001.jpg Manasiya (monastır)
(serb. Манастир Манасија)
Ən yaxın şəhər: (serb. Деспотовац)
Rayon: Pomorav dairəsi
XV əsr 2010 5536 i, ii, iv, vi
7 Streets of Rajac, Serbia.jpg Neqotin pivəxanaları
(serb. Неготинске пивнице)
Şəhər: (serb. Неготин)
Rayon: (serb. Борски управни округ)
XIX əsr 2010 5537 iii, iv, v, vii
8 Smederevo small town panorama 2.jpg Səməndirə qalası
(serb. Смедеревска тврђава)
Şəhər: (serb. Смедерево/Smederevo )
Rayon: (serb. Подунавски управни округ)
XV əsr 2010 5538 iv, v
9 Caricin grad.jpg Çariçin-Qrad
(serb. Царичин град)
Ən yaxın şəhər: (serb. Лесковац)
Rayon: (serb. Јабланички управни округ)
530 2010 5539 ii, iii
10 Bač fortress, view from the south-east.jpg (serb. Бач) şəhəri və ətraf ərazilərdəki tarixi abidələr
(serb. Историјско место Бача и околини)
Rayon: (serb. Јужнобачки округ) XII əsrdən 2010 5540 iv, v, vi, ix
11 Singidunum ostaci1.jpg Roma İmperiyasının sərhədləri
(serb. Границе Римског царства)
Rayon: (serb. Јужнобачки округ),
(serb. Сремски управни округ),
Belqrad dairəsi,
(serb. Подунавски управни округ),
(serb. Браничевски управни округ),
(serb. Јужнобанатски управни округ),
(serb. Борски управни округ)
I əsrdən 2015 6060 ii, iii, iv

Obyektlərin coğrafi yeri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Serbiyadakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı (Serbiya)
Red pog.png
(serb. Национални парк Шар-планина)
Red pog.png
(serb. Национални парк Тара)
Red pog.png
(serb. Неготин)
Red pog.png
(serb. Смедеревска тврђава)
Red pog.png
(serb. Бач)
İlkin siyahıda olan namizədlər

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Tentative" (ingilis). UNESCO World Heritage Centre. 2012-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 декабря 2010. (#parameter_ignored); (#parameter_ignored_suggest)
  2. "The States Parties - Serbia". unesco.org. 2012-03-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 декабря 2010. (#parameter_ignored_suggest)