Seria A (Braziliya)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ölkə Braziliya Braziliya
Konfederasiya CONMEBOL
Açılış ili 1959
İlk sezon 1959
Komandaların sayı 20
Liqalar sistemində səviyyə 1
Aşağı liqa Seria B Braziliya
Digər kubok(lar) Braziliya Kuboku
Brasiliya Superkuboku
Beynəlxalq kubok(lar) Libertadores Kuboku
Sudamerikana Kuboku
Son çempion Flamenqo FK
Ən uğurlu komanda Palmeiras FK (10 dəfə)
TV partnyoru [[]]

Campeonato Brasileiro Série A (Portuqalca tələffüz: [kãmpjoˈnatu braziˈlejɾu ˈsɛɾii ˈa]; İngiliscə: Braziliya Çempionatı A Seriyası), adətən Brasileirão (Portuqal dilində tələffüz: Big Brazilian] futbolu; [brazilian: Big Brazilian] kimi istinad edilir. Braziliyada futbol liqaları içində ən alisi, ölkənin əsas futbol yarışmasıdır. 20 klubun rəqabət apardığı çempionat Campeonato Brasileiro Série B ilə yüksəlmə və aşağı liqaya düşmə sistemi üzərində işləyir.

Tarixi xüsusiyyətlərə və ölkənin böyük coğrafi ölçüsünə görə, Braziliya ümummilli futbol yarışlarının nisbətən qısa tarixinə malikdir. Yalnız 1959-cu ildə mülki aviasiya və hava nəqliyyatında irəliləyişlər və Libertadores Kubokunun ilk buraxılışına Braziliya nümayəndəsinin təyin edilməsi ehtiyacı ilə Taça Brasil ümummilli turniri yaradıldı. 1967-ci ildə Torneio Rio-São Paulo digər ştatların komandalarını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirildi və Torneio Roberto Gomes Pedrosa oldu və bu da milli turnir hesab edildi. Bu adla ilk Campeonato Brasileiro 1989-cu ildə keçirilib. Bundan əvvəl yalnız 1971-ci ildən sonrakı mövsümlər Campeonato Brasileiro kimi qəbul edilirdi.

2010-cu ildə 1959-cu ildən 1970-ci ilə qədər milli turnirlərin çempionları - Taça Brasil və Torneio Roberto Qomes Pedrosa - Braziliya Futbol Konfederasiyası tərəfindən Braziliya çempionatının rəsmi qalibi və ya Braziliya çempionu (Brasileyrao və ya A Seriyasının qalibləri deyil) elan edilib. Braziliya çempionatının tarixində qeyd olunan köhnə turnirlərin adları A Seriyasının başlığına bərabər tutulur, lakin turnirlər statistikada öz orijinal adları ilə kataloqlaşdırılır (fərqli yarışlar olmasına baxmayaraq, eyni adı verirlər).

Campeonato Brasileiro dünyanın ən güclü liqalarından biridir; altı klub arasında qazanılan 10 çempionluqla ən çox klub dünya çempionu titullarını və 10 klub arasında 20 titul qazanan ikinci ən çox Libertadores Kubokunu ehtiva edir. Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyası (IFFHS) liqanı 2001-12 dövrü üçün Premyer Liqa (İngiltərə), La Liqa (İspaniya) və A Seriyasından (İtaliya) sonra güc baxımından dördüncü elan etdi. Campeonato Brasileiro Amerika qitəsində ən çox baxılan futbol liqasıdır və dünyanın 155 ölkəsində yayımlanan ən çox izlənən futbol liqalarından biridir. O, həm də dünyanın ən zəngin çempionatlarından biridir və 2012-ci ildə 1,17 milyard ABŞ dollarından çox illik dövriyyəsi yaradan 1,43 milyard ABŞ dollarından çox dəyərlə altıncı ən dəyərli çempionatdır.

1959-cu ildən bəri Campeonato Brasileiro-da cəmi 156 klub oynamışdır. On yeddi klub Braziliya futbol çempionu olub, onlardan on ikisi bir dəfədən çox titul qazanıb. Palmeiras, Campeonato Brasileiro-nun ən uğurlu klubudur, yarışmada on dəfə qalib gələrək, səkkiz titulla Santos və 7 titulla Korintians və Flamenqodur. Santosun Os Santásticos komandası 1961-1965-ci illər arasında ardıcıl beş titul qazandı və bu, misilsiz bir uğurdur. San Paulo əyaləti beş klub arasında 32 titul toplayan ən uğurlu əyalətdir.

Müsabiqə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Brasileyraoda 20 klub var. Mövsüm ərzində (maydan dekabr ayına qədər) hər bir klub digərləri ilə iki dəfə (ikiqat dövrəli sistem), bir dəfə öz stadionunda və bir dəfə də rəqibin stadionunda, cəmi 38 oyun oynayır. Komandalar qələbə üçün üç xal və heç-heçə üçün bir xal alırlar. Məğlubiyyətə görə xal verilmir. Komandalar ümumi xallara, qələbələrə, top fərqinə və vurulan qollara görə sıralanır. Hər mövsümün sonunda ən çox xal toplayan klub çempion olur. İki və ya daha çox klub arasında xallar bərabər olarsa, qaydalar belədir: Əgər bərabərlik milli çempionluq və ya aşağı liqaya düşmək uğrunda mübarizə aparmayan ikidən çox klub arasında olarsa, klubların bir-birinə qarşı keçirdikləri oyunlardan istifadə etməklə bərabərlik pozulur: a) oyunların əksəriyyəti qalib gəldi b) cəmi qol fərqi c) vurulan ümumi qollar d) baş-başa rekord (yalnız iki klub nəzərə alınarsa, səfər qolları qaydası qüvvədədir) Əgər bərabərlik hələ də pozulmayıbsa, qalib Fair Play şkalası ilə müəyyən ediləcək. e) ən az sarı vərəqə f) ən az qırmızı vərəqə Çempionluq, aşağı liqaya düşmə və ya digər yarışlara vəsiqə üçün bərabərlik olarsa, Fair Play şkalası nəzərə alınmayacaq; neytral məkanda keçiriləcək pley-off matçı rütbəni müəyyənləşdirir. Əks halda, püşkatma mərasimi yekun mövqeləri müəyyən edəcək. Brasileyrao və B Seriyaları arasında yüksəlmə və aşağı liqaya düşmə sistemi mövcuddur. Brasileyraoda ən aşağı yer tutan dörd komanda B Seriyasına, B Seriyasından isə ilk dörd yeri tutan komanda Brasileyraoya yüksəlir.

Beynəlxalq yarışlara vəsiqə[redaktə | mənbəni redaktə et]

2016-cı ildən bəri Brasileirão-nun ən yaxşı altı klubu aşağıdakı Libertadores Kubokuna vəsiqə qazanır. Ən yaxşı dörd klub birbaşa qrup mərhələsinə, beşinci və altıncı yerləri tutan klublar isə ikinci tura çıxır. Libertadores-ə vəsiqə qazanan komandaların sayı Copa do Brasil, Copa Sudamericana və ya Copa Libertadores-i kimin qazanmasından asılı olaraq arta bilər.

Yeddincidən on ikinci yerə qədər olan klublar aşağıdakı Copa Sudamericana üçün vəsiqə qazanır, baxmayaraq ki, yuxarıda göstərildiyi kimi, rəqəmlər digər yarışlardan asılı ola bilər.

Çempionlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Seventeen clubs are officially recognized to have been the Brazilian football champions. In bold those competing in Série A as of 2021 season.

Klub Çempionluq sayı İkinci yer Çempionluq illəri İkincilik illəri
Palmeiras 10 4 1960, 1967, 1967, 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018 1970, 1978, 1997, 2017
Santos 8 8 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002, 2004 1959, 1966, 1983, 1995, 2003, 2007, 2016, 2019
Corinthians 7 3 1990, 1998, 1999, 2005, 2011, 2015, 2017 1976, 1994, 2002
Flamengo 7 2 1980, 1982, 1983, 1992, 2009, 2019, 2020 1964, 2018
São Paulo 6 6 1977, 1986, 1991, 2006, 2007, 2008 1971, 1973, 1981, 1989, 1990, 2014
Cruzeiro 4 5 1966, 2003, 2013, 2014 1969, 1974, 1975, 1998, 2010
Vasco da Gama 4 4 1974, 1989, 1997, 2000 1965, 1979, 1984, 2011
Fluminense 4 0 1970, 1984, 2010, 2012
Internacional 3 7 1975, 1976, 1979 1967, 1968, 1988, 2005, 2006, 2009, 2020
Botafogo 2 3 1968, 1995 1962, 1972, 1992
Grêmio 2 3 1981, 1996 1982, 2008, 2013
Bahia 2 2 1959, 1988 1961, 1963
Atlético Mineiro 1 5 1971 1977, 1980, 1999, 2012, 2015
Guarani 1 2 1978 1986, 1987
Athletico Paranaense 1 1 2001 2004
Coritiba 1 0 1985
Sport Recife 1 0 1987
Fortaleza 0 2 1960, 1968
São Caetano 0 2 2000, 2001
Náutico 0 1 1967
Bangu 0 1 1985
Red Bull Bragantino 0 1 1991
Vitória 0 1 1993
Portuguesa 0 1 1996

Klublar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Clubs[redaktə | mənbəni redaktə et]

The following 20 clubs are competing in the Série A during the 2021 season.

Klub 2020-də tutduğu yer İlk mövsümdə

üst divizion

Fəsillərin sayı

üst divizionda

Birinci sezon Number of seasons

of current spell

Top
division
titles
Last top
division title
América Mineiro 2nd in Série B 1971 17 2021 1 0 N/A
Athletico Paranaense 9th 1959 45 2013 9 1 2001
Atlético Goianiense 13th 1974 12 2020 2 0 N/A
Atlético Mineiro 3rd 1959 58 2007 15 1 1971
Bahia 14th 1959 49 2017 5 2 1988
Ceará 11th 1962 25 2018 4 0 N/A
Chapecoense 1st in Série B 1978 9 2021 1 0 N/A
Corinthians 12th 1967 53 2009 13 7 2017
Cuiabáa 4th in Série B 2021 1 2021 1 0 N/A
Fortaleza 9th 1959 23 2019 3 0 N/A
Flamengoa, b 1st 1964 56 1967 55 7 2020
Fluminense 5th 1960 55 2000 22 4 2012
Grêmio 6th 1959 62 2006 16 2 1996
Internacional 2nd 1962 55 2018 4 3 1979
Juventude 3rd in Série B 1977 17 2021 1 0 N/A
Palmeiras 7th 1960 58 2014 8 10 2018
Red Bull Bragantino 10th 1990 11 2020 2 0 N/A
Santosa, b 8th 1959 61 1980 42 8 2004
São Pauloa, b 4th 1967 54 1980 42 6 2008
Sport Recife 15th 1959 42 2020 2 1 1987

a: Unrelegated clubs
b: Clubs that never played outside the top division