Məzmuna keç

Seyid Qasım Qubavi

Keçid əlavə et
Vikipediya, azad ensiklopediya
Seyid Qasım Qubavi
Doğum tarixi XVIII əsr
Doğum yeri
Vəfat tarixi XIX əsr
Vəfat yeri
İstiqaməti Xəlvətilik
Əsas maraqları Xəlvətilik
Təsirlənib Şəmsəddin Sivasi[d][1]

Seyid Qasım Qubavi (XVIII əsr, Quba xanlığı – XIX əsr, Daşqəssab[d], İstanbul ili) — Azərbaycanda Xəlvətiyyə təriqətinin sonuncu böyük nümayəndəsi, din xadimi və mürşid. O, məşhur təsəvvüf alimi Yusif Müskürinin nəslindəndir.[2]

Həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Seyid Qasım Qubavi XVIII əsrdə Quba xanlığında anadan olmuşdur. O, bölgənin tanınmış seyid ailələrindən birinə mənsub idi və şəcərəsi birbaşa Şeyx Yusif Müsküriyə bağlanırdı.[2]

XIX əsrin birinci yarısında Rusiya imperiyasının bölgəni işğal etməsi və mənəvi mühitin daralması səbəbindən Seyid Qasım Osmanlı imperiyasına, İstanbula hicrət etmək məcburiyyətində qalmışdır.[3] İstanbulda yaşadığı müddətdə Seyid Qasım təsəvvüf fəaliyyətini davam etdirmişdir. Tarixi mənbələrə (xüsusilə Hüseyn Vassafın "Səfinə-i Övliya" əsərinə) əsasən, o, İstanbulun Taşkasap məhəlləsində yerləşən Zeyn-i Səadət dərgahında şeyxlik etmişdir. O, Xəlvətiyyə təriqətinin Şəmsiyyə qoluna (Şəmsəddin Sivasiyə bağlı qol) mənsub bir mürşid kimi tanınmışdır. Azərbaycandakı sonuncu böyük Xəlvəti şeyxi hesab olunur.[2][3]

Mənəvi irsi və möhürü

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Seyid Qasım Qubavinin mənəvi irsinin bir hissəsi ailə üzvləri tərəfindən qorunub saxlanılmışdır. Xaçmazın Xudat bölgəsində, Seyidlər kəndində yaşayan nəvəsi Ramiz Əliyevin arxivində şeyxə aid olan "Virdü-Səttar" (Xəlvətilərin gündəlik duaları) kitabı mövcuddur. Həmin kitabın üzərindəki möhürdə şeyxin tam künyəsi və mənşəyi belə qeyd olunub:[2]

"Hadimu’l-fukara, ahkaru’l-vera’ an evladı Yusuf-u Mahdum es-Seyyid, el-Hac eş-Şeyh Kasım Kubadi Postnişin-i Şemseddin Sivasi Halveti" Tərcüməsi: "Fəqirlərin xidmətçisi, məxluqatın ən aşağısı, Şəmsəddin Sivasi Xəlvətinin dərgah rəhbəri, Seyid Yusif Məhdum nəslindən möhtərəm seyid, hacı, şeyx Qasım Qubadi."[4]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ Seyid Qasım Qubavi.
  2. 1 2 3 4 Rıhtım, Mehmet. "IX-XIX. Asırlar Azerbaycan Kültür Tarihinde Tasavvufi Hareketler". Avrasya etüdleri 35/2009-1 (33-60) (türk): 44–45.
  3. 1 2 Xəlilli, Farix; Xəlilli, Şəhla. "Xəlvəti mürşidi Yusif Müskürinin silsilənaməsi". Tarixi yerlər və Abidələr. I Beynəlxalq Quba Simpoziumu (az.). Bakı. 2010: 207.
  4. ↑ "Azərbaycandakı son Xəlvəti şeyxi — Seyid Qasım Qubavi". "Quba Xanlığı" YouTube kanalı.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Seyid_Qasım_Qubavi&oldid=8442548"