Sibir küknarı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Picea obovata
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Çılpaqtoxumlular
Sinif:Qozadaşıyanlar
Yarımsinif:İynəyarpaqlılar
Sıra:İynəyarpaqlılar
Fəsilə:Şamkimilər
Cins:Küknar
Növ: Picea obovata
Elmi adı
Picea obovata (L.) H.Karst., 1881
Areal
şəkil
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
BTTSMB 42318
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  183289
MBMM  3329
HE  1061648
GEİŞ  t:28264
BEABS  262609

Təbiətdə Şərqi Sibirdə və Altay dağlarında aşkar olunmuşdur. Hündürlüyü 25 m-ə qədər çatan ağacdır. Çətiri konusvarıdır. Gövdəsinin diametri 1 m-dən çoxdur. Cod iynəyarpaqlarının uzunluğu 1,7-2,2 sm, bitişik və ya şaxələnmiş, göyümtül çalarlıdır. Zoğların yuxarı işıqlı tərəfində iynəyarpaqların yarısı ağımtıl-sarı, günəşdə yanan kimidir. Budaqları üstdən işıqlı görünür. Qozaların uzunluğu 6,5-7,5 sm, diametri təxminən 3 sm, yaşımtıl-açıq qonur, tipik yaşıl iynəyarpaqlı növünə nisbətən daha nazik və yumşaq qabıqlıdır, adi küknara bənzəyir, 6-7 il yaşayır, kölgəyədavamlıdır. Çox dekorativdir, iynəyarpaqları gümüşü-ağdır. Cavan zoğları çılpaqdır. Tez böyüyür. İstidən və quraqlıqdan əziyyət çəkmir. Toxumla çoxaldıqda cücərtilərin 57 %-i bu əlaməti irsən keçirir. Dörd növmüxtəlifliyi məlumdur. “Krılov”, Sibir küknarı (Picea obovata krylovii Lucznik). Hündürlüyü 30 m-ə qədər olan ağacdır. “Lütessens”, Sarımtıl Sibir küknarı (Picea obovata lutescens Lucznik). Hündürlüyü 30 m-ə çatan ağacdır. İynəyarpaqların uzunluğu 1,2-1,8 sm, rəngi sarı-yaşıl və ya mis rəngli sarı-yaşıl, ucları açıq-sarıdır. “Lüsifer”, İşıqlı Sibir küknarı (Picea obovata lucifera Lucznik). Hündürlüyü 30 m-ə çatan ağacdır. İynəyarpaqların uzunluğu 1,2-1,8 sm, radius şəklində yerləşmiş, göyümtül-yaşıl və ya göyümtüldür. “Serulea”, Mavi Sibir küknarı (Picea obovata Coerulea Tigerotedt). Hündürlüyü 30 m-ə çatan ağacdır. Çətiri konusvarıdır. Torpağa tələbkardır. Tüstüyə və qaza az davamlıdır. Qozaları ağ küknarın qozalarından xırda, möhkəm, parlaq, qırmızı-qonurdur. Toxumlarla çoxalır. Tək və ya kiçik qruplarla əkmək olar. Ağ gövdəli tozağacı ilə yaxşı uyğunlaşır. Abşeronda yeni salınan parklarda, bağlarda tək, qruplarla, xiyabanlarda rast gəlinir və mədəni şəraitdə becərilir.

Məlumat mənbələri:[redaktə | əsas redaktə]

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]