Siciliya barokkosu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
it. Città tardo barocche del Val di Noto*
Val di Noto (Noto vadisi)**
YUNESKO ümumdünya irsi
Noto San Domenico.jpg
Tipi Mədəni
Meyarlar i, ii, iv, vi, v
İstinad 1024
Region*** Siciliya
Koordinatlar 36°53′27″ şm. e. 15°04′13″ ş. u.HGYO
Daxil edilməsi 2002  (qeyri-məlum sessiya)
Siciliya barokkosu (Siciliya)
Red pog.png
Siciliya barokkosu
* Rəsmi ingiliscə siyahıda adı
** Region YUNESKO təsnifatlandırılmasına görə
Mariya Santissima del Elemosina bazilikası, Kataniya, 1768
Siciliya barokkosu, San Nikolo kafedral kilsəsi, Noto

Siciliya barokkosu (it. Barocco siciliano) — Barokko memarlığının bir növü, yaxud qolu olub XVII -XVIII əsrlərdə təşəkkül tapmışdır. Bu növ klassik barokko memarlığından bərli-bəzəkli tağ və sütun elementlərdən başqa çoxlu sayda gülərüzlü maskalar, putto və lat. amoretta adlanan kiçik oğlan uşağı fiqurlarına, həddən ziyadə bəzək elementlərinə malik olması ilə seçilir.

Notoda it. Via Nicolaci küçəsi

Yaranması[redaktə | əsas redaktə]

1693 cü ildə baş vermiş güclü zəlzələ nəticəsində Siciliya adasının bir çox yaşayış məntəqələri dağılmışdır. Zəlzələ tarixi Noto şəhərini tamamilə dağıtmış olur. Noto şəhəri o dövrdə adlı sanlı Roma memarlar deyil, yerli memarlar tərəfindən lahiyələşdirilərək tikilir. Bu zaman yerli memarlar tam sərbəst şəkildə düşünərək klassik barokko memarlığına yeni istiqamət vermişdirlər. Siciliya barokkosuna İtaliyanın yalnız Siciliya regionunda rast gəlinir. Zəlzələdən sonra yerli kübar cəmiyyətinin nümayəndələri öz saray və imqamətgahlarını, kilsə binalarını məhz bu yeni nəsil memarlarına həvalə etmişlər.

Özünə məxsusluğu[redaktə | əsas redaktə]

  1. Kompazisiyalarda insan, heyvan və məxluqlara məxsus gülümsəyən maska elementlərindən, putto və lat. amoretta adlanan kiçik oğlan uşağı fiqurlarından geniş istifadə olunması;
  2. Antablement, balkon və ya eyvanların ön hissəsinin dəmir və daş baluster q.yun. βαλαύστιον (balaustion) — nar çiçəyi) adlanan sütuncuqlarla işlənməsi;
  3. Mürəkkəb qurluşlu hündür eşik pilləkan sisteminəin malik olması;
  4. Qabarıq və ya batıq qövs formalı fasada malik olması;
  5. Kilsə zəngləri üçün qüllə əsas binadan azad və aralı tikilir. Bu zaman kilsə zəngləri qüllənin içərisində gizlədilmir, əksinə aşkar nümayiş etdirilərək əsas binanın fasadına intiqrasiya olunmuş müvafiq hücrələrdən asılırlar;
  6. Divar və döşəmələrin rəngli mərmərdən döşənməsi;
  7. Tikinti materialı kimi vulkanik daşlardan istifadə olunması binaya boz və qara rəng verirdi;
  8. Sütunar əsasən tək vəa cüt halda fasad taglarını saxlayır, demək olar ki tikilidə sütun cərgələri olmur.
Siciliya barokkosu elementləri
Baluster rəsmləri
Punica granatum ザクロ.jpg
Nar çiçəyi
Putto fiquru


Siciliya barokkosu elementləri
İsa kilsəsinin it. Chiesa del Gesù interyeri
Kataniya universitetinin fasadı, 1752

Görkəmli memarları[redaktə | əsas redaktə]

  • Rozario Qalyardi (1698–1762), Noto, Raquza və Modika şəhərindəki bir çox tikililərin (Raquza San Corco kilsəsi, Modika kafedral kilsəsi, Noto Del Karmine kilsəsi) müəllifi;
  • Andrea Qiqanti
  • Qvarino Qvarini (1624–1683), Messina şəhərindəki bir çox tikililərin müəllifi
  • Stefano İttar (1724–1790), Kataniya şəhərindəki bir çox tikililərin (Mariya Santissima del Elemosina bazilikası) müəllifi
  • Paolo Labisi
  • Ciulio Lasso (????–1617), Palermo şəhərindəki bir çox tikililərin müəllifi
  • Cüzeppe Venansio Marvuclia (1729–1814);
  • Tomasso Napoli
  • Andrea Palma (1644–1730), Palermo və Sirakus şəhərlərindəki bir çox tikililərin (Sant İqnasio all Olivella kilsəsi, Santa Mariya delle Kolonne kafedralı) müəllifi
  • Vinçenso Sinatra (1720–1765), Noto və İspisa şəhərlərindəki bir çox tikililərin müəllifi;
  • Covanni Battista Vakkarini (1702–1768), Kataniya şəhərindəki bir çox tikililərin müəllifi

Mənbələr[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]