Simurq quşu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Simurq quşu haqqındadır. Digər mənalar üçün Simurq səhifəsinə baxın.

Simurq (fars. سيمرغ) - Qədim İran əsatirində guya Qaf dağında yaşayan böyük bir quş.

Simurq quşu

Simurq quşu personajına Azərbaycan nağıllarında da rast gəlinir. O, sevdiyi insanlara, köməyə ehtiyacı olan günahsız bəndələrə öz lələklərindən verir, onlara çətinliyə düşəndə bu lələkləri yandırıb onu köməyə çağırmalarını tapşırır.

Azərbaycan mifologiyasında isə bu quş xeyirxahlığın, yeni həyatın və dirçəlişin rəmzidir.

Simurqun ikinci adı Zümrüd olmuşdur. Bu ad altında folklor nümunələrində obrazlaşdırılan quş da əfsanəvi mahiyyət daşımışdır. Etimoloji baxımdan si-mürğ (otuz quş), siyah-mürğ (qara, ən böyük quş), sək-mürğ (it quş) kimi anlamlarda şərh edilən Simurq "Məlikməmməd" nağılında Zümrüd adı ilə ön planda obrazlaşdırılmışdır.

Əfsanəyə görə Simurq quşu Qaf dağında yaşayırmış. O, beş yüz ildən bir uçub Misirə gedər, Günəş Allahı Ranın məbədini ziyarət edərmiş. Lakin bir dəfə onun bəxti gətirmir. Məbədə çatar-çatmaz onu tutub oda atırlar. Simurq isə oddan-atəşdən qorxmur. O, dəfələrlə atəşə atılsa da yanmır, sönən odun külü içərisindən dirilib çıxır. Qırx gün Misirdə qaldıqdan sonra Hindistana üz tutur.[1]

Bir başqa əfsanəyə görə isə ilk dəfə məhz Simurq quşu göydən, yaxud müqəddəs dağdan yer üzünə "həyat ağacının" kökünü gətirmişdir.

Simurq quşu bəzi mənbələrdə ilahi gözəlliyin simvolu kimi təsvir olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan klassik ədəbiyyatı kitabxanası. 20 cilddə. I cild. Xalq ədəbiyyatı. Tərtib edənlər: T.Fərzəliyev, İ.Abbaslı. Bakı: Elm, 1982, s.34.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]