Slovak Xalq Partiyası

Slovak Xalq Partiyası
Slovak Xalq Partiyası
Sədri	Yozef Tiso
Quruluş tarixi	29 iyul 1913
Dağılma tarixi	may 1945
İdeologiya	Macarofobiya
İdeoloji spektr	ifrat sağçılıq, sağçılıq
Şüar	Verní sebe, svorne napred!Za Boha a za Národ!;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Slovak Xalq Partiyası (slovak. Hlinkova slovenská ľudová strana) və ya Hlinka Partiyası — ifrat sağçı, klerikal faşist və katolik dindar ideologiyasına sahib olmuş siyasi partiya idi.^[1]

Partiya, Slovakiyanın hələ Avstriya-Macarıstan imperiyasının bir parçası olduğu, liberalizmin təsirlərinə qarşı mübarizə apardığı və Slovakiyanın milli kimliyini hifz edib saxlamağa çalışdığı bir dövrdə meydana çıxmışdır. Çexoslovakiyanın yaradılmasından sonra partiya öz mühafizəkar xəttini saxlamış, unitar "Çexoslovakiya" xalqı konsepsiyasına qarşı çıxmış və Slovakiya üçün geniş muxtariyyət tələb etmişdir. 1930-cu illərin ikinci yarısında Avropada totalitar rejimlərin yüksəlişi və partiyanın uzunmüddətli siyasi məqsədlərinə parlamentar yollarla nail ola bilməməsi, onun demokratik prosedurlara olan inamını itirməsinə gətirib çıxarmışdır. Nəticədə, partiyanın faşizm kimi daha radikal və ekstremist ideologiyalara yönəlməsi prosesi başlamışdır.^[2]

1938-ci ilin noyabrında digər sağçı partiyalarla birləşdikdən sonra təşkilat Hlinkanın Slovak Xalq Partiyası — Slovak Milli Vəhdət Partiyası adlandırılmış və Slovakiyanın yeganə hakim qüvvəsinə çevrilmişdir. Dövlətin totalitar bir modelini mənimsəməklə yanaşı, partiya daxilində çox sayda nasist kollaborasionisti (əməkdaşlıq edən şəxs) mövcud idi. Bu kollaborasionist qrup 1940–1942-ci illər arasında Slovakiya siyasətində tamamilə dominant mövqe qazanmışdır. Partiyanın rəhbərləri slovak katolik keşişləri Andrey Hlinka (1913–1938) və daha sonra Yozef Tiso (1939–1945) olmuşdur.^[3]

İstinadlar

↑ Fellnek, Yohann. Clerical Fascism in Interwar Europe. Routledge. 2008. 85–89. ISBN 978-0415448116.
↑ Kornberg, Jacques. The Catholic Church and the Holocaust. Cambridge University Press. 2015. 146–150. ISBN 978-1107535893.
↑ Ward, James Mace. Priest, Politician, Collaborator: Jozef Tiso and the Making of Fascist Slovakia. Indiana University Press. 2013. 182–188. ISBN 978-0253007469.

Biblioqrafiya

Suppan, Arnold. Catholic People's Parties in East Central Europe: The Bohemian Lands and Slovakia // Political Catholicism in Europe 1918-1945. 1. Routledge. 2004. 178–192.
Baka, Igor. Politický systém a režim Slovenskej republiky v rokoch 1939 – 1940 [The political system and regime of the Slovak Republic in the years 1939 – 1940]. Bratislava: Vojenský historický ústav. 2010. ISBN 978-80-969375-9-2.
Letz, Róbert. Hlinkova slovenská ľudová strana (Pokus o syntetický pohľad) [Hlinka's Slovak People's Party (An attempt to present a synthetic view)] // Letz, Róbert; Mulík, Peter; Bartlová, Alena (redaktorlar ). Slovenská ľudová strana v dejinách 1905 – 1945 (slovak). Martin: Matica slovenská. 2006. ISBN 80-7090-827-0.
Ferenčuhová, Bohumila; Zemko, Milan. V medzivojnovom Československu 1918–1939 [In inter-war Czechoslovakia 1918–1939] (slovak). Veda. 2012. ISBN 978-80-224-1199-8.
Kamenec, Ivan. Tragédia politika, kňaza a človeka (Dr. Jozef Tiso 1887-1947) [The Tragedy of a Politician, Priest and a Human (Dr. Jozef Tiso 1887-1947)] (slovak). Premedia. 2013. ISBN 978-80-89594-61-0.

Əlavə ədəbiyyat siyahısı

Felak, James R. "At the Price of the Republic": Hlinka's Slovak People's Party, 1929–1938. University of Pittsburgh Press. 1994. ISBN 9780822937791.
Hoensch, Jörg K. Slovakia: "One God, One People, One Party!" The Development, Aims, and Failure of Political Catholicism. Social Science Monographs. 1987. 158–181.
Jelinek, Yeshayahu. The Parish Republic: Hlinka's Slovak People's Party, 1939–1945. East European Quarterly. 1976.
Lorman, Thomas. The Making of the Slovak People's Party: Religion, Nationalism and the Culture War in Early 20th-Century Europe (ingilis). London: Bloomsbury Publishing. 2019. ISBN 978-1-350-10938-4.

[1] Fellnek, Yohann. Clerical Fascism in Interwar Europe. Routledge. 2008. 85–89. ISBN 978-0415448116.

[2] Kornberg, Jacques. The Catholic Church and the Holocaust. Cambridge University Press. 2015. 146–150. ISBN 978-1107535893.

[3] Ward, James Mace. Priest, Politician, Collaborator: Jozef Tiso and the Making of Fascist Slovakia. Indiana University Press. 2013. 182–188. ISBN 978-0253007469.

[1]

[2]

[3]