Sloveniya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sloveniya Respublikası
Republika Slovenija
Sloveniya
Sloveniya gerbi
Gerbi
Himn: "Zdravljica" (azərb. Tost‎)
Sloveniya xəritədə yeri
PaytaxtLyüblyana
Ən böyük şəhərpaytaxt Maribor
Rəsmi dillərsloven dili
Etnik qruplar 83% sloven,

2% serb 2% xorvat 1% boşnak

12% başqaları
Din Xristian
HökumətRespublika
• Prezident
Borut Pahor [ 22.XII.2012 ]
• Baş nazir
Miroslav Tserar [ 18.IX.2014 ]
Yaranması
• Aİ-yə qəbul
2004
Sahəsi
• Ümumi
20,273 km2 (7,827 sq mi)
Əhali
• Təxmini  (2015-ci)
2 040 min (148-ci yer)
• Siyahıya alma (31.III.2002)
1 964 036
• Sıxlıq
100/km2 (259.0/sq mi)
ÜDM (AQP)2014 təxmini
• Ümumi
60,5 milyard (103-cü)
• Adambaşına
29 400 (56)
İİİ (2013)0.892
çox yüksək · 21-ci yer
Valyutaevro
Yolun hərəkət istiqamətisağ
Telefon kodu386
ISO 3166 koduSI
İnternet domeni.si
Sloveniya

SloveniyaAvropada dövlət. Ərazisi-20 236 km², əhalisi - 2 005 692 nəfər (2009-cu il). Əhalisinin sayına görə dünyada 144-cü, ərazisinə görə isə 150-ci yerdədir. Paytaxt Lyublyana şəhəri, dövlət dili sloven dilidir. İnzibati bölməsi 210 icmadan, o cümlədən 11 şəhərdən ibarətdir. Balkan yarımadasının Alp dağlarına yaxın hissəsində yerləşir. Adriatik dənizinin suları ilə yuyulur. Qərbdə İtaliya, şimalda Avstriya, şərqdə Macarıstan, şərqdə və cənubda Xorvatiya ilə sərhəddədir. Dinamik inkişaf edən iqtisadiyyata malik sənaye ölkəsidir. 2011-ci il üçün ÜDM-in həcmi 58,979 milyard ABŞ dolları (adambaşına təxminən 29 179 ABŞ dolları) təşkil edib. Pul vahidi avrodur. Ölkənin müstəqilliyi 25 iyun 1991-ci ildə elan edildi. 29 mart 2004-cü ildə Sloveniya NATO-ya daxil olub, 1 may 2004-cü ildə isə Avropa İttifaqına qoşulub.

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

2002-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən Sloveniyanın əhalisi 1.964.036 nəfərdir.[1] Hal-hazirda əhalinin təxmini sayı - 2,059,114 nəfərdir (2014-cü il). Ölkənin etnik tərkibinə görə 83,06% slovenlər təşkil edir, ikinci etnik qrup isə 1,98 % serblərdir .[2] Sloveniya əhalisinin 91% ölkənin rəsmi dili olan sloven dilində danışırlar. Əhalinin 58% katolikdir, müsəlmanlar isə burada ölkənin 2,4% təşkil edirlər.[3] Sloveniyanın ən böyük şəhəri paytaxt statusunu daşıyan Lyüblyana şəhəridir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Slovenyanın böyük hissəsini Slovenya Alpları ilə qablı olub şərqində Macarıstan düzənliklərinin uzadılmaları yer alır. Ölkənin ən yüksək zirvəsi - Triqlav dağıdır ( 2 864 m). Slovenyanın ən əhəmiyyətli axar suları Avstriya Alplarından gələn Sova və Dravadır. Ölkənin orta hissəsi və şərqindəki düzənliklər bu axar sular tərəfindən sulanır.

Şəhərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Lyübliana
  • Maribor
  • Celje

İqlim[redaktə | əsas redaktə]

Adriatik dənizi sahilindəki dar bir lentdə Aralıq dənizi İqlimi görülər. İç seqmentlərdə isə iqlim Yer iqlimdir. Xüsusilə şimaldakı dağlıq sahələrdə qışlar çox soyuq və qar yağmurlu keçər. İstilik və yağmur şərtlərinin uyğun olması səbəbi ilə ölkə torpaqlarının %57'si meşələrlə örtülüdür.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Slovenyanın ən əhəmiyyətli yeraltı qaynaqları Linyit, Dəmir, Sink və Civədir. Sənaye çox inkişaf etmişdir. Mebel, dəmir-Polad, Kağız, Tekstil və Kimya başlıca sənaye mənbəələridir. Ölkənin dənizə açılan tək qapısı Qopar şəhərinin limanıdır. Sloveyanın xarici ticarətində ən əhəmiyyətli yeri Almaniya, Xorvatiya, İtaliya, Fransa və Avstriya-dır.

Ərazisinin 38,9 faizi kənd təsərrüfatına yararlı torpaqlardır, onun 29,9 faizi əkin altındadır. Kənd təsərrüfatının əsas sahəsi ətlik-südlük heyvandarlıqdan ibarətdir. Becərilən sahələrin 40 faizi qarğıdalı bitkisi altındadır. ÜDM istehsalı 58,6 milyard ABŞ dolları təşkil edir, hər nəfərə 29,3 ABŞ dolları düşür. Kənd təsərrüfatı dünya kənd təsərrüfatının 0,39 faizini təşkil edir. Kənd təsərrüfatında 1,0 milyard ABŞ dolları məhsul istehsal edilir, əhalinin hər nəfərinə 493 ABŞ dolları düşür.2012-ci ildə ölkədə 14,76 milyard kWt-saat elektrik enerji istehsal olundu.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]