Sosial nəzəriyyə

Sosial nəzəriyyə — sosial fenomenləri öyrənmək və şərh etmək üçün istifadə olunan analitik çərçivələr və ya paradiqmalardır.

Sosial elm adamları tərəfindən bir alət kimi istifadə olunan sosial nəzəriyyələr, fərqli metodologiyaların (Pozitivizm və Antipozitivizm) həqiqiliyi və etibarlılığı, strukturun və ya təşkilatın üstünlüyü, habelə təsadüf ilə zərurət arasındakı əlaqəyə dair tarixi müzakirələrlə məşğul olur. Akademik sosial və siyasi elmlərdən kənar formalaşan qeyri-rəsmi xarakterli sosial nəzəriyyə "sosial tənqid" (ing. social criticism), "sosial şərh" (ing. social commentary) və ya "mədəni tənqid" (ing. cultural criticism) adlandırıla bilər. Bu sahə həm rəsmi mədəniyyət və ədəbi elmlərlə, həm də digər qeyri-akademik və ya publisistik yazı formaları ilə əlaqəlidir.

Əsas metodoloji yanaşmalar

Sosial nəzəriyyənin inkişafında iki əsas metodoloji cərəyan mühüm rol oynayır:

• Pozitivizm: Sosial dünyanı təbiət elmləri kimi obyektiv və empirik metodlarla öyrənməyə çalışır.
• Antipozitivizm: Sosial hərəkətlərin subyektiv mənalarını və insanların bu hərəkətlərə verdiyi şərhləri ön plana çəkir.

Ədəbiyyat siyahısı

• Baert, Patrick; Silva, Filipe Carreira da. Social Theory in the Twentieth Century and Beyond. Cambridge, UK: Polity Press. 2010. ISBN 978-0-7456-3981-9.
• Bell, David. Constructing Social Theory. Lanham, MD: Rowman & Littlefield. 2008. ISBN 978-0-7425-6428-2.
• Berberoglu, Berch. An Introduction to Classical and Contemporary Social Theory: A Critical Perspective, Third Edition. Lanham, MD: Rowman & Littlefield. 2005. ISBN 978-0-7425-2493-4.
• Berger, Peter; Luckmann, Thomas. The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. Garden City NY: Anchor Books. 1966. ISBN 0-385-05898-5.
• Harrington, Austin. Modern Social Theory: An Introduction. Oxford, UK: Oxford University Press. 2005. ISBN 978-0-19-925570-2.
• Berger, J., M. Zelditch, Jr., and B. Anderson. Sociological Theories in Progress: New Formulations. Sage Publications. 1989.
• Callinicos, A. Social Theory: A Historical Introduction. 1999.
• Cohen, B. Developing Sociological Knowledge: Theory and Method. Nelson Hall. 1989.
• Craib, I. Modern Social Theory. Palgrave Macmillan. 1992. ISBN 0-312-08674-1.
• Giddens, A. Social Theory and Modern Sociology. Broadview. 1987.
• Habermas, Jürgen. The Philosophical Discourse of Modernity. MIT Press. 1987. ISBN 9780262081634.
• Hall, S., B. Gieben. The Formations of Modernity. 1992.
• Hughes, J., P. Martin, W. Sharrock. Understanding Classical Sociology. Sage. 1995.
• James, Paul. Globalism, Nationalism, Tribalism: Bringing Theory Back In—Volume 2 of Towards a Theory of Abstract Community. London: Sage Publications. 2006.
• Kincaid, Harold. Philosophical Foundations of the Social Sciences: Analyzing Controversies in Social Research. Cambridge University Press. 1996.
• Larson, C.J. Pure and Applied Sociological Theory: Problems and Issues. Harcourt. 1993.
• Morrison, K. L. Marx, Durkheim, Weber: formations of modern social thought. Sage. 1995. ISBN 0-8039-7562-7.
• O'Donnell, M. Classical & Contemporary Sociology. Hodder & Stoughton. 2000.
• Parsons, Talcott. The Structure of Social Action. 1937.
• Phillips, D.C. The Social Scientist's Bestiary. Pergamon Press. 1992.
• Ray, L. Theorizing Classical Sociology. Open University Press. 1999.
• Ritzer, George, Barry Smart. Handbook of Social Theory. Sage Publications. 2003. ISBN 0-7619-4187-8.
• Ritzer, George, Douglas J. Goodman. Modern Sociological Theory. McGraw-Hill. 2003. ISBN 0-07-282578-2.
• Swingewood, A. A Short History of Sociological Thought. Macmillan. 2000.
• Swirski, Peter. American Utopia and Social Engineering in Literature, Social Thought, and Political History. New York, Routledge. 2011.
• Unger, R. Social Theory: Its Situation and its Task. Cambridge: Cambridge University Press. 1987. ISBN 9780521329750.

Xarici keçidlər

• The International Social Theory Consortium
• Theoria: A Journal of Social and Political Theory (archived)
• Sociological Theorists
• Social Theory Research Network of the European Sociological Association
• David Harris, Why is Social Theory So "Difficult"
• Harriet Martineau 1802-1876, prolific writer on social theory, some at Project Gutenberg