Sredniy adası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sredniy adası
rus. Средний
Kara seaSK.PNG
79°31′00″ şm. e. 91°11′49″ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya
Vilayət
Arxipelaq
Akvatoriya
Hündür nöqtəsi 32 m
Əhalisi 0 nəfər (2015-ci il)
Sredniy adası xəritədə
Sredniy adası
Sredniy adası

Sredniy adasıŞimal Torpağının tərkib hissəsini təşkil edən Sedov arxipelaqı tərkibinə daxil olan ada. Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə yuyulur. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqın qərb gissəsində yerləşir. Qərbində yerləşən Qolomyannıy adası ilə burunla birləşir. Burunun uzunluğu təqribi olaran bir kilometrə yaxındır. Adadan cənubda, mərkəzi hissədə 800 metr enə malik Sergey Kamenev boğazı Domaşniy adasından ayırır. 250 metr şimalda Otdelennıy yarımsdasından şərqdə Strela adası, Yakovski burnundan (burun məşhur qütb araşdırmaçısı, hidroqraf S. S. Yakovskinin (1927—1965)[1] şərəfinə adlandırılmışdır) 1,2 kilometr şərqdə Fiqurnıy adası adası yerləşir.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Ada uzunsov formaya malikdir. Qərbində yerləşən Dvoynoy burnu ilə şərqində yerləşən Yakovski burnu arasında məsafə 24 kilometr, eni isə 0,5 - 1,3 km arasında dəyişir. Şərq hussəsində yerləşən kiçik bir yarımada adaya ensiz bərzəxlə birləşir. Ada əsasən düzən relyefə malikdir. Adanın əsas hisssində hündürlük 13-15 metr, ona birləşən Otdelnıy yarımadasında isə 20-30 meyr təşkil edir. Sahilləri belə alçaq olmasına daxmayaraq şərqində hündürlüyü 6-20 metr olan maillilik vardır. Adada çay və axar yocxdur. Bununla belə burada bir necə elə də böyük olmayan şirinsulu göllər vardır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Adada Şimal Torpağı ərazisində yeganə olan aerodrom vardır. Üstəlik yanacaq anbarı, təsərrüfat tikililəri mövcuddur. Burada sərhəd zastavası fəaliyyət göstərir. 1981-ci ildən burada uzun illər hərbi hissə fəaliyyət göstərmişdir. Əsasən Aviasiya bazası rolunu oynayırdı. Burada işləmiş təyyarə mexaniklərinə hətta mahnı qoşulmuşdur ("Sredniy adası"). Uçuş-eniş zolağı adanın mərkəz hissəsindən başlayaraq kiçik bir yüksəklik üzərindən keçir. Hazırda adada elmi və turistik ekspedisiyakar həyata keçirilir.. 2005-ci ildə Rusiya tarixində ilk dəfə olararaq hava şarında şimal qütbünə ekspedisiya təşkil edilmişdir («Svitaya Rus»). Bu səyahət rus səyshətçisi Valentin Efremov tərəfindən həyata keçirilmişdir[2][3]. 18 dekabr 2007-ci ildə ilk dəfə xizəklə Şimal Torpağından Şimal qütbünə səfər təşkil edilmişdir[4]. Adaya ancaq Dikson, XatanqaKrasnoyarsk hava limanlarından gəlmək olar[5]. Adanın özünün daimi əhalisi yoxdur. Bircə sayları 20-30 nəfər təşkil edən sərhəd xidmıtinin əməkdaşları vardır[5]

Adanın yeganə görməli yeri muzeydir. Muzeyin binası Qeirqiy Alekseeviç Uşakov]]un Şimal Torpağı ərazisində olan kiçik edidir. Bu muzeyi Arktika və Antarktika elmi-araşdırma muzeyinin əməkdaşları təşkil etmişlər[6].

Xəritə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]