Sukhoi PAK FA

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Sukhoi PAK FA
Sukhoi T-50 Maksimov.jpg
T-50
Tipi Stels-qırıcı
Dizayner Suxoy KB
İstehsalçı Flag of Russia.svg Rusiya
Baş konstruktor A.N. Davidenko
İlk uçuş 29 yanvar 2010
Status Prototip
Əsas istismarçılar Flag of Russia.svg Flag of the Air Force of the Russian Federation.svg Rusiya HHQ
Hindistan
İstehsal sayı təqribən 1000 (planlaşdırılıb)
Vahidinin qiyməti 47.5 - 57[1] mln. $

Sukhoi PAKFA (rus. Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации) (T-50 PAK FA, Т-50, И-21[2]) — Rusiya çoxyönümlü 5-ci nəsil qırıcı təyyarəsi. "Suxoy" birləşmiş konstruktor bürosu tərəfindən layihələndirilib, Т-50 şərti adı altında tanınır. Əsas üstünlüyü radara görünməməsidir. Bu təyyarə Rusiya HHQ-lərindəki Su-27 və MiG-29-ları əvəz etmək üçün hazırlanmışdır. Əsas rəqibləri Amerika F-22F-35 təyyarələri olan T-50 ilk uçuşunu 29 yanvar 2010-cu ildə etmişdir. Rusiya bu təyyarələrdən 1000 ədət istehsal etməyi planlaşdırır. Hindistan da 25 milyard dollarlıq müqavilə ilə Rusiyadan 250 ədəd T-50 almağı və birgə istehsal etməyi planlaşdırır.

“T-50 PAK FA” qırıcıları amerikanların beşinci nəsil “F-22 Raptor” döyüş təyyarəsi və “F-35” qırıcılarına qarşı ciddi rəqib ola bilər. “T-50” qırıcısı qanadları altında daşıdığı “hava-hava” sinfindən olan raketlərinin uzaq məsafələrdəki hədəfləri vurmasından ötrü maksimal kinetik enerji ilə təmin edilib və o, öz konstruksiyanın gücünə əsasən, həm yüksək sürətlə, həm də ki, daha hündürdən uça bilər. Rusiya qırıcısının bortunda qüvvətli radioelektron lakasiya sistemi də yerləşdiriləcək.[3] “T-50” birinci uçuşu 2010-cu il yanvarın 29-da Komsomolsk Amurda olub. Qırıcının ixracat versiyasının seriya istehsalına 2020-ci ildə başlanması nəzərdə tutulub.[4]

Hazırlanması[redaktə | əsas redaktə]

1980-ci illərin sonunda Sovet İttifaqı 1990-cı illərdə xidmətə qəbul edilmək üçün növbəti nəsil qırıcı təyyarə hazırlanmasına ehtiyac duyurdu. Lahiyə İ-90 adlandırıldı və qırıcı təyyarənin yerdəki hədəfləri yüksək effektivliklə məhv etməsi nəzərdə tutulurdu. Yeni təyyarənin ön cəbhə döyüş təyyarəsi kimi Miq-29 and Su-27-ləri əvəz etməsi gözlənilirdi. Lahiyənin də məhz bu tələblərə cavab verməsi gözlənilirdi, buna uyğun isə Miq korporasiyasının təklif etdiyi Miq-1.44 lahiyəsi seçildi. Lahiyədə iştirak etməməsinə baxmayaraq, Suxoy korporasiyası 1990-cı illərdə bu proqramın tələblərinə uyğun qırıcı təyyarənin lahiyələndirilməsinə başladı. Yeni təyyarənin adı Su-37, daha sonra Su-47 adlandırıldı. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra baş verən maliyyə çətinliklərinə görə proqram bir neçə dəfə təxirə salındı, nəticədə ilk Miq-1.44 təyyarəsi planlaşdırılandan 9 il sonra, 2000-ci ildə sınaq uçuşuna başladı. Son nəticədə Miq-1.44 təyyarəsinin lahiyəsi ləğv olundu və PAK FA yeni nəsil qırıcı təyyarəsinin lahiyələndirilməsinə başlanıldı.

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Pilot: 1

Uzunluq: 19.8 m

Qanad açıqlığı: 14 m

Yüksəklik: 6.05 m

Qanad sahəsi : 78.8 m²

Boş ağırlıq: 18,500 kq

Yüklü ağırlıq: 26,000 kq

Döyüş yükü: 7,500 kq

Maksimum qalxmaq ağırlığı: 37,000 kq

Mühərriklər: 2× NPO Saturn və FNPTS MMPP Salyut 175 kN

Yanacaq tutumu: 10,300 kq

Maksimal sürəti saatda 2600 kilometrdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sukhoi PAKFA
  2. Журнал «Взлёт» № 12 / 2005. Впервые представлены общие данные о главной перспективной военной программе «Сухого» — программе разработки Перспективного авиационного комплекса фронтовой авиации (ПАК ФА), имеющего также названия И-21 и заводской индекс Т-50 (оба эти наименования публикуются «Сухим» официально впервые).
  3. RUSİYANIN STELS TEXNOLOGİYALI SUPER SİLAHI- “T-50 PAK FA” qırıcı təyyarəsi Vaqif NƏSİBOV
  4. Rusiya “T-50 PAK FA”ların seriya istehsalına başlayır Ömər Dağlı