Sulfoturşular

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
FunktionelleGruppen Sulfonsäure.svg

Sulfoturşular – suda asan həll olan, hidroskopik mayelərdir. Su ilə hidroliz olunmur.

Kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Kimyəvi cəhətdən bunlar çox qüvvətli turşular olub, üzvi turşuların reaksiyalarını daşıyır. Sulfoturşular üzvi turşular kimi duzlar, xloranhidridlər, turşu amidləri və esterlər əmələ gətirir.

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

1. Adi temperaturda tüstülü sulfat turşusu ilə benzola təsir etdikdə benzosulfoturşu alınır.

  • C6H6+HOSO2OH→ H2O+C6H5SO3H

Bu reaksiya üçün adətən çoxlu sulfat turşusu götürülür və alınan qarışıq, natrium-xloridin qatı məhluluna tökülür. Nəticədə benzolsulfoturşunun natrium duzu alınır. Bu duz, suda həll olmadığı üçün çöküntü şəklində ayrılır. 2. Merkaptanları oksidləşdirməklə 3. Kalium-sulfitə halogenalkilin təsiri ilə.

Sənayedə sintezi[redaktə | əsas redaktə]

Tərkibində 10-dan çox karbon olan birli və ikili alkilsulfat turşularının və sulfoturşuların natrium duzları son vaxtlar sənayedə küllü miqdarda sintez olunur. Bunlar səthi aktiv xassəli olub, yuyucu qabiliyyətə malikdir, ona görə də sabun kimi işlənir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • M.Mövsümzadə, P.Qurbanov "Üzvi kimya", Maarif-1983.