Sultan Xəlil

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əbülfəth sultan Xəlil Bahadır xan
سلطان خلیل بن اوزون حسن
Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg
Sultan Xəlil saray adamları ilə
bayraqAğqoyunlu dövlətinin II Sultanıbayraq
6 yanvar 1478 — 15 iyun 1478
Sələfi Uzun Həsən
Xələfi Sultan Yaqub
Şəxsi məlumatlar
Doğum yeri Təbriz, Ağqoyunlu dövləti
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Xoy, Ağqoyunlu dövləti
Sülalə Ağqoyunlu
Atası Uzun Həsən
Anası Səlcuqşah bəyim
Uşaqları

Əlvənd Mirzə

Əbül Məali Əli mirzə - xəttat idi.[1]

Əbülfəth Sultan XəlilAğqoyunlu hökmdarı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Uzun Həsənin oğlu idi. Hakimiyyətə gəlməzdən öncə Fars vilayətinin valisi idi. Cəlaləddin Dəvani öz Ərznaməsini 1476-cı ildə, məhz onun dövründə yazmışdır.[2] Yay iqamətgahı Minbulaqda, daha sonra isə Persepolisdə olmuşdur.[3] Şiraz ədəbiyyatının hamisi olmuşdur.[4]

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Hakimiyyətə atasından sonra gəlmiş, lakin qardaşları ilə müharibəyə başlamışdır.[5] Qardaşı Maqsudu öldürmüş,[6] digər qardaşları YaqubYusifi isə sürgünə göndərmişdi. Həmin il əmisi Murad bəy Bayanduru da məğlub edərək [7][8][9] hakimiyyəti mərkəzləşdirmə siyasəti güdür. Mərkəzləşdirmə siyasətini bəyənməyən türkman əmirləri bundan narazılıq etdilər. 1478-ci ilin iyulunda Xoy yaxınlığında 14 yaşlı qardaşı Yaqubun dəstəkçiləri tərəfindən məğlub edildi.[10][11][12][13][14]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Əli Musavi - Persepolis: Discovery and Afterlife of a World Wonder, səh. 93
  2. Gerhard Böwering, Patricia Crone - The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought, səh. 126
  3. Cəlaləddin Dəvani - Ərznamə
  4. Esra Alkan - Tezhip Sanatında Türkmen Dönemi
  5. J. E. Woods, Ağqoyunlular, s. 231.
  6. Tarix-i Aləm Ârâ-yi Əmini, s. 59
  7. Tarix-i Aləm Ârâ-yi Əmini, s. 62-65
  8. J. E. Woods, Ağqoyunlular, s. 233-234
  9. H. D. Yıldız, “The Akkoyunlu”, s. 218.
  10. Ağqoyunlu Encyclopedia Iranica
  11. V. Minorsky, Persia in A. D.1478-1490, s. 38
  12. E. G. Browne, A Literary History of Persia, V. III, s. 414
  13. Tarix-i Âləm-Ârâ-yi Əmini, s. 68-69
  14. C. Ibrahimov, Âzərbaycan Tarixinə Aid Oçerklər, s. 99-100

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Sultan Xəlil
Doğum: (ehtimal ki)1454 Vəfat: 15 iyun 1478
Hakimiyyət titulları
Sələfləri 
Uzun Həsən
Flag of Ak Koyunlu.svg
Ağqoyunlular dövləti(آق‌قویونلو‎) sultanı

1478
Xələfləri 
Sultan Yaqub
Azərbaycan hökmdarı
Sələfləri 
Uzun Həsən
Turk (GokTurks).png
Azərbaycan Türkü - Ağqoyunlular sülaləsi

1478
Xələfləri 
Sultan Yaqub