Sultan Xəlil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əbülfəth sultan Xəlil Bahadır xan
سلطان خلیل بن اوزون حسن
Əbülfəth sultan Xəlil Bahadır xan  سلطان خلیل بن اوزون حسن
Sultan Xəlil saray adamları ilə
Bayraq
Ağqoyunlu dövlətinin II Sultanı
Bayraq
 1478
Sələfi: Uzun Həsən
Xələfi: Sultan Yaqub
 
Doğum yeri: Diyarbəkir
Vəfat tarixi: 1478
Vəfat yeri: Xoy
Sülalə: Ağqoyunlu
Atası: Uzun Həsən
Anası: Səlcuqşah bəyim
Uşaqları: Əlvənd Mirzə

Əbül Məali Əli mirzə - xəttat idi.[1]

Əbülfəth Sultan Xəlil— Ağqoyunlu hökmdarı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Uzun Həsənin oğlu idi. Hakimiyyətə gəlməzdən öncə Fars vilayətinin valisi idi. Cəlaləddin Dəvani öz Ərznaməsini 1476-cı ildə, məhz onun dövründə yazmışdır.[2] Yay iqamətgahı Minbulaqda, daha sonra isə Persepolisdə olmuşdur.[3] Şiraz ədəbiyyatının hamisi olmuşdur.[4]

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Hakimiyyətə atasından sonra gəlmiş, lakin qardaşları ilə müharibəyə başlamışdır.[5] Qardaşı Maqsudu öldürmüş,[6] digər qardaşları YaqubYusifi isə sürgünə göndərmişdi. Həmin il əmisi Murad bəy Bayanduru da məğlub edərək [7][8][9] hakimiyyəti mərkəzləşdirmə siyasəti güdür. Mərkəzləşdirmə siyasətini bəyənməyən türkman əmirləri bundan narazılıq etdilər. 1478-ci ilin iyulunda Xoy yaxınlığında 14 yaşlı qardaşı Yaqubun dəstəkçiləri tərəfindən məğlub edildi.[10][11][12][13][14]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Əli Musavi - Persepolis: Discovery and Afterlife of a World Wonder, səh. 93
  2. Gerhard Böwering, Patricia Crone - The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought, səh. 126
  3. Cəlaləddin Dəvani - Ərznamə
  4. Esra Alkan - Tezhip Sanatında Türkmen Dönemi
  5. J. E. Woods, Ağqoyunlular, s. 231.
  6. Tarix-i Aləm Ârâ-yi Əmini, s. 59
  7. Tarix-i Aləm Ârâ-yi Əmini, s. 62-65
  8. J. E. Woods, Ağqoyunlular, s. 233-234
  9. H. D. Yıldız, “The Akkoyunlu”, s. 218.
  10. Ağqoyunlu Encyclopedia Iranica
  11. V. Minorsky, Persia in A. D.1478-1490, s. 38
  12. E. G. Browne, A Literary History of Persia, V. III, s. 414
  13. Tarix-i Âləm-Ârâ-yi Əmini, s. 68-69
  14. C. Ibrahimov, Âzərbaycan Tarixinə Aid Oçerklər, s. 99-100

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]