Suriya əhalisi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Suriya əhalisinin etnik tərkibi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Bu məqalə Suriya Ərəb Respublikası əhalisinin demoqrafik xüsusiyyətləri haqqındadır.

Əhali sayının dinamikası və gender strukturu[redaktə | əsas redaktə]

Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatlarına görə:

— Siyahıyaalınmalara və 2005–2011–ci illərin ortalarına[q 1] olan cari hesablamalara əsasən Suriya əhalisinin sayı:[1]

İl 1960 1970 1981 1994 2004
Qadınlar 2221000 3072000 4424000 6733000 8760000
Kişilər 2344000 3233000 4622000 7049000 9161000
Ümumi əhali 4565000 6305000 9046000 13782000 17921000
Hesablama növü Rəsmi siyahıyaalınma Rəsmi siyahıyaalınma Rəsmi siyahıyaalınma Rəsmi siyahıyaalınma Rəsmi siyahıyaalınma
İl 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Qadınlar 8929000 9154000 9374000 9602000 9838000 10080000 10330000
Kişilər 9340000 9563000 9798000 10042000 10287000 10539000 10794000
Ümumi əhali 18269000 18717000 19172000 19644000 20125000 20619000 21124000
Hesablama növü Statistik məlumat Statistik məlumat Statistik məlumat Statistik məlumat Statistik məlumat Statistik məlumat Statistik məlumat

— 2004–cü siyahıyaalınması yekunlarına əsasən Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində əhali sayı:[2]

Mühafaza Kişilər Qadınlar Ümumi əhali
Dəməşq ş. 796212 755949 1552161
Hələb 2090680 1954486 4045166
Dəməşq 1171746 1101328 2273074
Hims 786414 742988 1529402
Həma 711621 673332 1384953
Latakiya 447783 431768 879551
İdlib 645936 612491 1258427
Əl-Həsəkə 646968 628150 1275118
Deyr əz-Zor 513925 490822 1004747
Tərtus 358101 343294 701395
Ər-Rəqqə 407134 386380 793514
Dəra 430544 412934 843478
Əs-Süveydə 155775 157456 313231
Əl-Qüneytrə 34039 32588 66627
Cəmi 9196878 8723966 17920844

— Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində 2011–ci ilin ortasına təxmin edilən əhali sayı:[3][q 2]

Mühafaza Kişilər Qadınlar Ümumi əhali
Dəməşq ş. 889000 856000 1745000
Hələb 2477000 2329000 4806000
Dəməşq 1436000 1354000 2790000
Hims 911000 872000 1783000
Həma 820000 791000 1611000
Latakiya 504000 495000 999000
İdlib 758000 724000 1482000
Əl-Həsəkə 754000 741000 1495000
Deyr əz-Zor 619000 602000 1221000
Tərtus 401000 391000 792000
Ər-Rəqqə 487000 446000 933000
Dəra 513000 499000 1012000
Əs-Süveydə 180000 187000 367000
Əl-Qüneytrə 45000 43000 88000
Cəmi 10794000 10330000 21124000

— Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində 2011–ci ilin sonuna təxmin edilən əhali sayı:[4][q 3]

Mühafaza Kişilər Qadınlar Ümumi əhali
Dəməşq ş. 894000 860000 1754000
Hələb 2509000 2359000 4868000
Dəməşq 1460000 1376000 2836000
Hims 922000 881000 1803000
Həma 829000 799000 1628000
Latakiya 509000 499000 1008000
İdlib 767000 734000 1501000
Əl-Həsəkə 761000 751000 1512000
Deyr əz-Zor 628000 611000 1239000
Tərtus 404000 393000 797000
Ər-Rəqqə 493000 451000 944000
Dəra 521000 506000 1027000
Əs-Süveydə 181000 189000 370000
Əl-Qüneytrə 46000 44000 90000
Cəmi 10924000 10453000 21377000

Yaş strukturu[redaktə | əsas redaktə]

Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatlarına görə 2011–ci ilin ortasına təxmin edilən əhalinin yaş strukturu:[5][q 4]

Yaş strukturu Kişilər Qadınlar Ümumi əhali
< 1 279000 272000 551000
1 – 4 1149000 1075000 2224000
5 – 9 1384000 1270000 2654000
10 – 14 1232000 1198000 2430000
15 – 19 1191000 1088000 2279000
20 – 24 1035000 944000 1979000
25 – 29 864000 873000 1737000
30 – 34 674000 697000 1371000
35 – 39 601000 628000 1229000
40 – 44 545000 551000 1096000
45 – 49 437000 433000 870000
50 – 54 387000 405000 792000
55 – 59 293000 280000 573000
60 – 64 254000 227000 481000
60 + 469000 389000 858000
Cəmi 10794000 10330000 21124000

Etnik tərkib, dil və din[redaktə | əsas redaktə]

Suriya və Livanda dini və etnik icmaların məskunlaşma arealını göstərən xəritə (1935)
Din və ya məzhəb Cəmi Ana dili, 1945–ci il[6]
Ərəb dili Kürd dili Erməni dili Türk dili Yeni Arami dili
Ümumi əhali 100.00 % 82.50 % 8.50 % 4.00 % 3.00 % 2.00 %
Sünnilər 68.70 % 57.40 % 8.30 % ... 3.00 % ...
İsmaililər 1.50 % 1.50 % ... ... ... ...
Şiələr
Ələvilər 11.50 % 11.50 % ... ... ... ...
Druzlar 3.00 % 3.00 % ... ... ... ...
Suriya ortodoksları 4.70 % 4.70 % ... ... ... ...
Erməni ortodoksları 4.20 % 0.20 % ... 4.00 % ... ...
Erməni katolikləri
Digər xristianlar 5.20 % 3.10 % 0.10 % ... ... 2.00 %
İudaistlər 1.10 % 1.10 % ... ... ... ...
Yezidilər 0.10 % ... 0.10 % ... ... ...

Suriyada danışılan dillər və ya etnik mənzərə haqqında bütün rəsmi məlumatlar müasir Suriya ərazisinin Fransa mandatı altında olduğu dövrə (1920–1946) aiddir. Suriya Respublikası (1930–1958) dövründə hazırlanmış 1952–c il üçün statistik məcmuəyə əsasən 1945–ci ildə ölkə əhalisinin 82.5%–inin ana dili ərəbcə, 8.5%–inin kürdcə, 4%–inin ermənicə, 3%–inin türkcə, 2%–nin isə yeni aramicə olmuşdur.[6] 1960, 1970, 1981, 1994 və 2004–cü illərdə həyata keçirilmiş siyahıyaalınmalar zamanı sorğu anketlərinə əhalinin etiqadı, etnik mənşəyi və dili ilə əlaqəli suallar daxil edilməmişdir. Müstəqil Suriya dövlətinin qurulmasından sonra Suriya hökumətləri ölkədəki etnik azlıqların varlığını qəbul etmir və bütün əhalini Suriyalı ərəblər olaraq qələmə verirlər.[7] Ölkədəki ən böyük etnik qrup (68 % – 90 %)[8] ərəblərdir. Ərəblərdən sonra say baxımından (6 % – 10 %)[8][9][10][11][12] kürdlər və (1 % – 15.2 %) türklər fərqlənirlər.

İcmalar[13] 1946[13]  %[13] 1955[13]  %[13]
Sünnilər 2 075 100 69.10 2 790 000 71.40
Ələvilər 338 500 11.26 411 800 10.50
ErməniSuriya ortodoksları 289 600 9.60 340 300 8.70
Druzlar 95 700 3.20 120 800 3.10
Erməni katolikləri 83 400 2.80 98 900 2.50
Yəhudilər 30 600 1.00 32 000 0.80
İsmaililər 30 500 1.00 39 100 1.00
Şiələr 13 100 0.43 15 400 0.40
Digər xristianlar 46 400 1.50 54 400 1.40
Yezidilər 2 900 0.10 3 100 0.08
Cəmi 3 005 800 100.00 3 905 800 100.00

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Xaricdə yaşayan Suriya vətəndaşları bu saya daxil deyil.
  2. Xaricdə yaşayan Suriya vətəndaşları bu saya daxil deyil.
  3. Xaricdə yaşayan Suriya vətəndaşları bu saya daxil deyil.
  4. Xaricdə yaşayan Suriya vətəndaşları bu saya daxil deyil.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Chapter 2: Population & Demographic. — 10. Population existed in Syria according to censuses (1960, 1970, 1981, 1994, 2004) and estimates of their number in mid years 2005–2011 (000) // Syrian Central Bureau of Statistics: 2011 Statistical Abstract". http://www.cbssyr.sy/yearbook/2011/Data-Chapter2/TAB-10-2-2011.htm. İstifadə tarixi: 12 may 2015.
  2. "General Census. — The census housing and population results 2004 on governorates level // Syrian Central Bureau of Statistics". http://www.cbssyr.sy/people%20statistics/popmoh.pdf. İstifadə tarixi: 14 may 2015.
  3. "Chapter 2: Population & Demographic. — 12. 2 A. Estimates of Population Actually Living in Syria In Mid Year 2011 By Governorate And Sex (Urban - Rural) (000) // Syrian Central Bureau of Statistics: 2011 Statistical Abstract". http://www.cbssyr.sy/yearbook/2011/Data-Chapter2/TAB-12-2-2011.htm. İstifadə tarixi: 13 may 2015.
  4. "Chapter 2: Population & Demographic. — 3. 2. Estimates Of Population Actually Living In Syria By Governorate And Sex (000) On 31. 12.2011 // Syrian Central Bureau of Statistics: 2011 Statistical Abstract". http://www.cbssyr.sy/yearbook/2011/Data-Chapter2/TAB-3-2-2011.htm. İstifadə tarixi: 13 may 2015.
  5. "Chapter 2: Population & Demographic. — 11. 2. Estimates of Population Actually Living in Syria In Mid Year 2011 By Age Group And Sex (Urban - Rural) (000) // Syrian Central Bureau of Statistics: 2011 Statistical Abstract". http://www.cbssyr.sy/yearbook/2011/Data-Chapter2/TAB-11-2-2011.htm. İstifadə tarixi: 13 may 2015.
  6. 6,0 6,1 B. The Communal Structure of the Arab Countries. — 5. Syria, page 109. // International Library of Sociology — Volume 68: Population and Society in the Arab East. Author: Gabriel Baer. Translated from the Hebrew by Hanna Szke. English translation first published in 1964 by Routledge. London: Routledge and Kegan Paul, 2013, 288 pages. ISBN 9781136236228
  7. Suriye Kürtleri: Siyasi Etkisizlik ve Suriye Devleti’nin Politikaları. — Abdi Noyan Özkaya, sayfa 91. // Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi. Editörler: Selçuk Çolakoğlu, İbrahim Kaya, Fuat Keyman. Yayıncı: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu. Cilt: 2, Sayı: 8. Ankara: USAK Yayınları, 2006, 165 sayfa.
  8. 8,0 8,1 Country Factfiles. — Syria, page 331. // Atlas. Fourth Edition. Editors: Ben Hoare, Margaret Parrish. Publisher: Jonathan Metcalf. First published in Great Britain in 2001 by Dorling Kindersley Limited. London: Dorling Kindersley, 2010, 432 pages. ISBN 9781405350396
    Population: 21.9 million
    Religions: Sunni Muslim 74%, other Muslim 16%, Christian 10%
    Ethnic Mix: Arab 89%, Kurd 6%, other 3%, Armenian, Turkmen, Circassian 2%
  9. World Data. — Syria, pp. 709. // Britannica Book of the Year 2010. Director and Editor: Karen Jacobs Sparks. Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc., 880 pages. ISBN 9781615353668
    Population (2009): 21,763,000 (Includes 1,200,000 Iraqi refugees and 450,000 long-term Palestinian refugees in mid-2009.)
    Ethnic composition (2000): Syrian Arab 74.9%; Bedouin Arab 7.4%; Kurd 7.3%; Palestinian Arab 3.9%; Armenian 2.7%; other 3.8%.
    Religious affiliation (2000): Muslim c. 86%, of which Sunni c. 74%, Alawite (Shii) c. 11%; Christian c. 8%, of which Orthodox c. 5%, Roman Catholicc. 2%; Druze c. 3%; nonreligious/atheist c. 3%.
  10. Appendix 2. The Kurds of Syria, page 466. // A Modern History of the Kurds. Author: David McDowall. Third edition. First published in 1996. Third revised and updated edition published in 2004, reprinted in 2007. London: I.B. Tauris, 2007, 515 pages. ISBN 9781850434160
    Kurds probably constitute between 8 and 10 percent of the population of modern Syria, probably 1.2 and 1.5 million out of total population of an estimated 15.3 million in 1998.
  11. 1. General Information on Kurdistan. — Population, page 15. // Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan. Author: Martin Van Bruinessen. London: Zed Books, 1992, 373 pages. ISBN 9781856490184
    Syria Here too, divergent estimates are made, but most fluctuate around 8.5% of the population, or just over 600,000 in 1975. 8
  12. "Syria — Human Rights Watch". http://www.hrw.org/reports/1996/Syria.htm. İstifadə tarixi: 16 may 2015.
    Kurds are the largest non-Arab ethnic minority in Syria, comprising about 8.5 to 10 percent of the population of 13.8 million.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Chapitre I. Le peuplement de la Syrie centrale et la genèse des villes. — Tableau 1: Répartition estimée de la population syrienne selon les religions entre 1946 et 1955, page 30. // Homs et Hama en Syrie centrale: Concurrence urbaine et developpement regional. Auteur: Mohamed Al-Dbiyat. Damascus: Institut Francais de Damas, 1995, 370 pages. ISBN 9782901315261