Tüdor mifi

Tüdor mifi — İngiltərə tarixində, tarixşünaslığında və ədəbiyyatında XV əsri, o cümlədən Al və ağ qızılgül müharibələrini İngiltərədə anarxiya və qan tökmədən ibarət qaranlıq dövr kimi təqdim edən bir ənənədir. Tüdor mifinin qurduğu hekayə, XVI əsrin Tüdor dövrünü sülh, qanun, nizam və rifahın qızıl dövrü kimi təbliğ etmək məqsədilə yaradılmışdır.[1] Məqsəd Kral VII Henrinin hakimiyyətini sələfləri ilə müqayisədə yüksəltmək idi.[2]
Tüdor mifi Tüdorlar və onların müttəfiqləri tərəfindən, XV əsrdən fərqli olaraq, onların hakimiyyətdə olduğu XVI əsrdə əhalinin maddi vəziyyətinin pis olması səbəbindən irəli sürülmüş ola bilər. Tomas Lambert "III Riçard, Tüdor mifi və feodalizmdən kapitalizmə keçid" əsərində XVI əsrin "…əvvəlki əsrlə müqayisədə… daha pis iqtisadi göstəricilərə və daha yüksək vergilərə malik olduğunu" iddia edir.[3]
Tüdor mifi Kral II Riçard və Kral III Riçardın adlarını zail etməklə Kral VII Henrinin (Lankasterli) adını yüksəltmək üçün uydurulmuşdur.[4] XVI əsr boyunca II Riçard mənfi tarixi şəxsiyyət kimi göstərilmiş, lax bir lider, İngilis monarxiyasına xainlik etmiş bir şəxs kimi təsvir edilmişdir. III Riçard (və geniş mənada York tərəfdarları) Tüdor hakimiyyətini qanuniləşdirmək üçün bağışlanmaz bir tiran kimi təsvir edilmişdir.[5] Ən məşhur təfsir, Kral III Riçardın mənəviyyatının tənqid olunduğu, Vilyam Şekspirin "III Riçard" pyesi sayəsində şöhrət qazanmışdır.[6]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Tillyard, E. M. W. Shakespeare’s History Plays. Chatto & Windus (1944) ISBN 978-0701111571
- ↑ Breverton, Terry. Henry VII: The Maligned Tudor King (ingilis). Amberley Publishing Limited. 15 may 2016. ISBN 978-1-4456-4606-0.
- ↑ Lambert, Thomas. "Richard III, the Tudor Myth, and the Transition from Feudalism to Capitalism". Monthly Review Press. 76 (5). oktyabr 2024. 6 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 aprel 2026.
- ↑ Egan, Gabriel. Shakespeare. Edinburgh University Press. 2007. ISBN 978-0-7486-2371-6. İstifadə tarixi: 5 aprel 2023.
- ↑ Cooper, John. "The Tudor Monarchy" (PDF). Cengage Learning EMEA. State Papers Online. 3 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 3 aprel 2023.
- ↑ Wilson, Jeffrey. Shakespeare and Game of Thrones. Routledge. 29 noyabr 2020. ISBN 978-1-000-22868-7. İstifadə tarixi: 5 aprel 2023.