Təfsir əl-Maturidi
| Təfsir əl-Maturidi | |
|---|---|
| ərəb. تأويلات القرآن | |
| Müəllif | Əbu Mansur əl-Maturidi |
| Janr | təfsir |
| Orijinalın dili | ərəb dili |
Təfsir əl-Maturidi (ərəb. تفسير الماتريدي) və ya Təvilətül-Quran (ərəb. تأويلات القرآن) — Əbu Mənsur əl-Maturidinin irihəcmli Quran təfsiri.
Əsər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Təfsirin adı əlyazma nüsxələrdə və mənbələrdə "Təvilətu Əhlis-Sünnə", "Təvilətul-Maturidiyyə", "Təvilət li-Əbi Mənsur əl-Maturidi" şəklində keçməkdədir. "Təvilətül-Quran"ın Əbu Mənsur əl-Maruridiyə məxsusluğu əsər üzərində tədqiqat aparmış Əbül-Muin ən-Nəsəfi və başqa alimlər tərəfindən təsdiqlənmişdir.
Əsər birbaşa Əbu Mənsur əl-Maruridi tərəfindən deyil, onun tələbələrinə etdiyi təqrirlərlə ərsəyə gəlmişdir. Quranı bütövlükdə təfsir edən Əbu Mənsur əl-Maruridi, təfsirdə adətən öz anlayışı qeyd etmiş, ardınca ümumi olaraq ad və mənbə qeyd etmədən "قيل" sözü vasitəsilə əlaqəli rəvayətləri nəql etmişdir. Müəllifin təfsirdə adlarını qeyd etdiyi şəxslərin sayı isə 90-a yaxındır.[1] Əsərdə həmçinin təfsir, fiqh, fiqh üsuluna, başda Mötəzilə olmaqla İslam məzhəblərinə, digər dinlərə, düşüncələrə və cərəyanların görüşlərinə toxunulmuşdur. Təfsir sonrakı təfsirlə bağlı əsərlərə nümunə təşkil etmiş, Fəxrəddin ər-Razi öz əsərlərində bir-neçə yerdə[2][3][4][5][6] bu təfsirə eyham vurmuş,[7] Əbu Həyyan əl-Əndəlüsi isə öz əsərində[8] təfsirin adını qeyd etmişdir.
Təfsirin bu günə kimi 35 əlyazma nüsxəsi müəyyənləşdirilmişdir. Bunlardan 29-u İstanbuldakı kiatbxanalarda (6 əlyazma tam, qalanları əskik), qalanları isə dünyanın müxtəlif yerlərində (Kayseri, Konya, Dəməşq, Qahirə, Berlin və London) mühafizə edilir.[9]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Özdeş, Talip. Mâturîdî’nin Tefsir Anlayışı (türk). İstanbul. 2003. 63–65.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Məfatih əl-Qeyb (ərəb). V. Tehran: Darul-Kütubil-Elmiyyə. tarixsiz. 163.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Məfatih əl-Qeyb (ərəb). VI. Tehran: Darul-Kütubil-Elmiyyə. tarixsiz. 200.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Məfatih əl-Qeyb (ərəb). XIV. Tehran: Darul-Kütubil-Elmiyyə. tarixsiz. 228.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Məfatih əl-Qeyb (ərəb). XXIV. Tehran: Darul-Kütubil-Elmiyyə. tarixsiz. 244.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Məfatih əl-Qeyb (ərəb). XXVII. Tehran: Darul-Kütubil-Elmiyyə. tarixsiz. 188.
- ↑ ər-Razi, Fəxrəddin. Kitabul-Ərbəin (ərəb). I. Qahirə. 1986. 277.
- ↑ əl-Əndəlüsi, Əbu Həyyan. əl-Bəhrül-Mühit (ərəb). III. Qahirə. hicri 1328. 364.
- ↑ Topaloğlu, Bekir. "Teʾvîlâtü'l-Ḳurʾân". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2012. 12 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 yanvar 2026.