T-90

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
T-90
T-90A 12april Alabino 01.jpg
Növü Əsas döyüş tankı
Mənşəyi Flag of Russia.svg Rusiya
İstismar tarixi
İstismar 1995- davam
İstifadə edən ölkə(lər) Flag of Russia.svg Rusiya
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Flag of India.svg Hindistan
Flag of Algeria.svg Əlcəzair
Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan
İstifadə edildiyi müharibə(lər) Dağıstanın işğal olunması
Suriya vətəndaş müharibəsi
İstehsal tarixi
Konstruktor Kartsev-Venediktov
İstehsalçı Uralvaqonzavod
İstehsal xərci $2.23 milyon
Texniki məlumatlar
Ağırlığı 46,5 - 50 ton
Uzunluğu 9,53 m (qüllə ilə birlikdə)
6,86m (sadəcə olaraq gövdə)
Eni 3,37 m
Hündürlüyü 2,23 m
Ekipaj 3 nəfər

Zireh 830 mm + Kontakt5 ERA
Əsas
silahı
9M119M Refleks-M mərmisi bilən də 125mm-lik yivsiz top
Köməkçi
silahı
7,62 mm-lik Pkt pulemyotu, 12,7 mmlik NSVT hava müdafiə pulemyotu
Motoru 840 AG V-84MS dizel mühərrik,
1000 AG V-84KD turbo dizel mühərriki

T-90 — Rusiya istehsalı 3-cü nəsil əsas döyüş tankı.

T-72-ləri əvəz etmək üçün istehsal olunmuşdur. Körfəz müharibəsində T-72-lərin ABŞ-ın M1 Abrams tanklarına qarşı müvəffəqiyyətsiz olması nəticəsində inkişaf etdirilməyə başlanmışdır. Hazırda Rusiya, HindistanAzərbaycan ordusunun istifadə etdiyi ən müasir tank olan T-90-lar, T-72BM tankının yüksək texnologiya məhsulları ilə təchiz olunmuşdur. Bu tanklar, T-80 tankından alınan 1G46 nişangah, termal kamera, Kontakt-5 partlayıcı həssas zireh (aktiv zireh) və daha güclü mühərrikə sahib olub digər Rusiya tankları kimi alçaq bir profilə malikdirlər.Rusiya Silahlı Qüvvələrində istifadə edilən bu tank Hindistanda da istehsal və istifadə edilməkdədir. Rusiya və Hindistan arasında 2001-ci ildə əldə olunan razılaşmaya əsasən T-90 tanklarının Bişma adıyla Hindistanda ortaq istehsalına başlanmışdır. Hindistan 1000 ədəddən çox tank istehsal etməyi planlaşdırır.

Böyük Vətən müharibəsində Faşist Almaniyası üzərində qazanılmış qələbə münasibətilə Moskvada 2013-cü ildə təşkil edilmiş olan hərbi parad zamanı

İstehsalı[redaktə | əsas redaktə]

T-90 tankları Rusiyanın «Uralvaqonzavod» Elmi İstehsalat Müəssisəsi tərəfindən istehsal edilir. T-90 tanklarının məxsus olduğu Tank Əleyhinə İdarə olunan Raket (TƏİR) kompleksi 5 km uzaqlıqda olan düşmənin istənilən tip zirehli texnikasını 100 faiz dəqiqliklə məhv etmək imkanı verir. T-90S-in malik olduğu avtomatik dolub-boşalan 2А46М-5 topu TƏİR raketlərindən başqa zirehdeşən, beton istehkamları dağıdan və s. xüsüsiyyətə malik müsair mərmilər ata bilir. Gecə-gündüz görüntüsünə malik optik lazer-nişangah tank hərəkətdə olarkən belə hədəfi nişan almaq və ya nişangahı hədəf üzərində saxlamaq imkanı yaradır. Tank üzərində quraşdırılan “Kord” pulemyotu isə hava hədəflərinin məhv edilməsində kifayət qədər ciddi silahdır.[1]


T-90S tankı[redaktə | əsas redaktə]

T-90 Rusiyanın 3-cü nəsil əsas döyüş tankıdır. 1995-ci ildən aktiv xidmətə başlayıb. T-90S modelləri isə 2001-ci ildən yaradılıb.

Tankın ekipajı 3 nəfərdən (sürücü, tuşlayıcı, tank komandiri) ibarətdir. Bu tanklarda T-80 tankından alınan 1G46 nişangahı, hava hədəfləri üçün “PZU-7” teleskopik nişangahı, “ESSA” termal atəş nişahgahı, “Buran-PA” gece atəş nişangahı, infraqırmızı və lazer nişangahları, “T01-K04” və ya “PNA-4C-01” komandir üçün nişanalma və müşahidə sistemləri, “Kontakt-5” partlayıcıya həssas dinamik zirehi, “Kalina” adlı avtomatik hədəf izləmə sistemi, NBC qoruma və daha güclü mühərrikə sahib olub, digər Rusiya tankları kimi alçaq bir profilə malikdir. Tanka 1 kVt-lık “AB-1-P28” generatoruda quraşdırılıb.

Tankın atəşi idarəetmə sistemi avtomatlaşdırılıb, hərəkət edən hədəflərə dəqiq zərbə endirmək üçün rəqəmsal ballistik hesablayıcı ilə təchiz olunub. Tankın topunun şaqüli və üfüqi vəziyyətdə sabitləyicisi, eləcədə atəş nəzarət və nişan alma sistemi təkminləşdirilərək tankın hərəkətdə atışdəqiqliyi artırılıb. Sabitləyici sistemi, top hədəfə kilitləndiyi zaman hərəkət halında olsa belə lüləni hədəfə doğrultulmuş olaraq tutar. Bu xüsusiyyət T-90 kimi hərəkət qabiliyyətləri yüksək olan tanklardan daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Tankın topu dəqiqədə avtomatik doldurma ilə 8 mərmi, əl ilə doldurulduqda 2 mərmi atəşləyə bilir. Mərminin başlanğıc sürəti 1800 m/s təşkil edir. Tank komandiri həm zenit-pulemyot qurğusundan, həm də tankın əsas silahından atəşi izləmək üçün elektron qurğuya malikdir. T-90S tankları istənilən hava şəraitində və sutkanın istənilən vaxtında hədəfi dəqiq vurmağa imkan verən məsafə ölçən lazer elektron sistemlərlə təchiz olunub. Tankın əsas silahı avtomatik və manual dolub-boşalan 125 millimetrlik 2А46М-5 topudur. T-90S tankları eyni zamanda tank əleyhinə idarəolunan raketlərlə də atəş açmaq qabiliyyətindədir. Tankın mərmi çeşidlərinə gəldikdə, bura tank əleyhinə idarə olunan raket, fuqaslı tank əleyhinə idarə olunan raket, zirehdelən mərmi, kumulyativ–zirehdələn mərmi, qəlpəli-fuqaslı mərmi, beton istehkamları dağıdan xüsüsiyyətə malik müsair mərmilər və “asılı vəziyyətdə” dayanan vertolyota atəş açmaq imkanı verən mərmi də daxildir. Tankın qülləsində 12.7x108 millimetrlik “NSVT” pulemyotu quraşdırılır. “NSVT” pulemyotları isə hava hədəflərinin məhv edilməsində kifayət qədər ciddi silahlardır. Bundan əlavə tankda 7.62 millimetrlik “PKTM” pulemyotu quraşdırılıb. 12.7 mm-lik "NSVT" pulemyotunun hava hədəflərinə qarşı atəş məsafəsi 1500 metr, yer hədəflərinə qarşı 2000 metr və maksimal atəş məsafəsi 6000 metrdir. 7.62 mm-lik "PKTM" pulemyotunun atəş məsafəsi 1500 metr və maksimal atəş məsafəsi 4000 metr təşkil edir. T-90S tanklarına məxsus olduğu AT-11 Sniper (Refleks-M) tank əleyhinə idarə olunan raket (TƏİR) kompleksi 6 km uzaqlıqda olan düşmənin istənilən tip zirehli texnikasını 100 faiz dəqiqliklə məhv etmək imkanı verir. Gecə-gündüz görüntüsünə malik optik lazer-nişangah tank hərəkətdə olarkən belə hədəfi nişan almaq və ya nişangahı hədəf üzərində saxlamaq imkanı yaradır. Tankın göstəricilərinə saatda 70 km/saat sürətlə hərəkət edən hədəfi 5 km-dən dayanmış, yaxud 30 km/saat sürətlə hərəkət edərkən vurmaq da daxildir. Gecə döyüşlərində isə 4 km-dən hədəfini məhv edə bilir. Tankın 125 millimetrlik 2А46М-5 topunun maksimal atış məsafəsi 10 kilometrdir. Buna görədə T-90S tankından artilleriya kimidə istifadə oluna bilər. Qəlpəli-fuqaslı mərmiləri 10 km uzaqlığa atəşləyə bilər. Əlavə olaraq tankda AK avtomatı, siqnal tapancası və 10 ədəd F-1 əl qumbarası yerləşdirilir.

Zirehinin qoruma qabiliyyətinə görə bu tanklar etibarlı sayılır. Tank 3-cü nəsil kompozit zirehə malikdir. T-90 tankındakı zireh tam 830 mm-dir və dinamik zirehidə nəzərə alsaq, zireh qalınlığı 1250-1300 mm-ə qədər çıxmaqdadır. “T-90” tankları ənənəvi qalın zireh qatı ilə yanaşı rəqibin tank əleyhinə mərmilərini neytrallaşdırmaq üçün korpusuna düzülmüş “Kontakt-5” dinamik zireh ilə də təchiz edilib. Onun müdafiəsinə lazer şüalarını müəyyənləşdirən və infraqırmızı lazer şüalarını pozucu sistemi ”Ştora-1/7M” yerləşdirilib. Bundan əlavə 82 mm-lik 902B sis bombaları quraşdırılıb.

Əgər düşmən tankın yerini lazer şüalanması ilə aşkar etsə erkən xəbərdarlıq sistemi işə düşür və ekipaja bu barədə siqnal verir. Eyni zamanda avtomatik olaraq qoruyucu sistem işə düşür, 82 mm-lik 902B sis bombası ataraq tankın ətrafında tüstü buludu yaradır. Tankın aktiv və passiv zirehləri gücləndirilmiş, bu da ağırlığın artmasına səbəb olmuşdur. T-90-ın sürətlənmə ve manevr qabiliyyəti T-72 tanklarından daha aşağıdır ancaq tank yenə də modern qərb tanklarının bir çoxundan sürətlidir.

Hindistanda keçirilən təlimlərdə T-90 tankı ilə təcrübəli tuşlayıcı tank 25 km/saat sürətlə hərəkət edərkən 54 saniyə müddətində 2500 m məsafədəki 7 müxtəlif zirehli hədəfləri vura bilib. Bu göstərici Alman istehsalı Leopard 2A6 tankında 6 hədəf, ABŞ istehsalı M1A2 Abrams tankında 5 hədəf olub. Testlərdə T-90-ların özlərindən 20 ton daha ağır olan qərb tankları ilə eyni zirehə sahib olduqları görsənmişdir.

İstehsalçı ölkə: Rusiya Tip: Ana müharibə tankı İstehsalçı firma: Uralvaqonzavod İstehsal tarixi: 2001 – davam edir Xidmətə giriş ili: 2001 – günümüzə İstehsal sayı: 1200+ ədəd Ekipaj: 3 nəfər

Ölçülər:

Ağırlığı: 46.5 ton Uzunluğu: 6.86 m Lülə daxil olmaqla: 9.53 m Lülənin uzunluğu: 6.38 m Eni: 3.78 m Hündürlüyü: 2.23 m Klirens: 0.495 m

Müdafiə:

Zireh qalınlığı: 830 mm yayılmış kompozit 82 mm-lik 902B sis bombaları Dinamik müdafiə: Kontakt-5 Lazer şüalarını pozucu sistemi: Ştora1/7М

Performans:

Zəminə təzyiq: 0,938 kq/sm ² Dalış dərinliyi: 2 m (şnorkelsiz), 5 m (şnorkellə) Xəndək keçmə: 2.8 m Divar dağıtmaq: 0.91 m Qalxma bucağı: 30º Motor: V-92S2 dizel At gücü: 1000 a.g. Maksimal sürət: 65 km/s Mənzili: 550 km Yanacaq çəninin tutumu: 1200 litr Dayandırılması: fərdi burulma bar

Silahlanma:

– Ana silahı: 125 mm “2A46M-5” yivsiz top

Kalibr: 125 mm Lülənin qalxma bucağı: –15º... +20º Üfüqi tuşlama bucağı: 360º Mərminin başlanğıc sürəti: 1800 m/s Atış tezliyi: 8 atış/dəq Atəş məsafəsi: 5-6 km Maksimal atəş məsafəsi: 10 km Mərmi sayı: 42 ədəd

–12.7 mm “NSVT” pulemyotu Kalibr: 12.7 mm Mərmi: 12.7x108 mm Atış tezliyi: 800 atış/dəq Güllənin başlanğıc sürəti: 845 m/s Atəş məsafəsi: 1.5-2 km Maksimal atəş məsafəsi: 6 km Mərmi sayı: 300 ədəd

– 7.62 mm PKTM pulemyotu Kalibr: 7.62 mm Atış tezliyi: 750 atış/dəq Güllənin başlanğıc sürəti: 855 m/s Atəş məsafəsi: 1.5 km Maksimal atəş məsafəsi: 4 km Mərmi sayı: 2000 ədəd

İstifadə edən ölkələr: Azərbaycan, Əlcəzair, Rusiya, Hindistan, Türkmənistan, Uqanda.

İxracı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas döyüş tankı olan T-90 tank biatlonunda (2013)

Hindistan[redaktə | əsas redaktə]

2001-ci ildə Hindistan Rusiyadan 310 ədəd T-90S tankı aldı. Hindistan hökuməti bu tankları alaraq özünün istehsal edəcəyi Arjun tanklarının istehsalını bir müddət təxirə saldı.

Bu T-90S-lər Rusiyada Uralvaqonzavod tərəfindən, mühərriki isə Çelyabinsk Traktor Zavodu tərəfindən istehsal edilirdi. Hindistana satılacaq tanklar Ştora-1 infraqırmızı və lazer şüaları pozucu sistemlə də təchiz edilmişdi.

26 oktyabr 2006-cı ildə Hindistanla Rusiya arasında dəyəri 800 mln ABŞ dolları olan müqavilə imzalandı. Müqavilənin şərtlərinə görə, Rusiyadan alınacaq digər 330 ədəd T-90 tankı T-90M "Bişma" adı ilə Hindistanın Tamil Nadu şəhərindəki Ağır Texnika Zavodunda istehsal olunmalı idi.

T-90M Bişma T-90S tankının daha müasirləşdirilmiş versiyasıdır. Bu tankların modernizasiya olunmasında Hindistana Rusiya və Fransa kömək etmişdir. Tanklar Fransanın Thales şirkətinin istehsalı olan Catherine-FC termal görüntü kamerası və Rusiya istehsalı Kontakt-5 K-5 reaktiv partlayıcı zirehlə təchiz olunub.

2008-ci ilin aprelində Hindistan T-90M Bişma tankına aktiv müdafiə sistemi üçün bir çox xarici şirkətə təklif göndərdi və sonda, 2009-cu ilin yanvarında Saab şirkəti ilə 270 mln USD dəyərində müqavilə imzalandı.

Lisenziya altında istehsal olunan ilk T-90M Bişma tankları 24 avqust 2009-cu ildə silahlanmaya qəbul olundu.

T-90M "Bişma" tankı. Hindistan ordusu.

2011-ci ildə dəyəri 1.5 mlrd USD olan növbəti müqaviləyə əsasən 354 ədəd T-90MS tankı ölkənin Çinlə sərhədini qorumaq üçün alındı. Bununla da, 2011-ci ildə Hindistan ordusunda xidmətini davam etdirən tankların sayı 4500-ə çatdı və tankların sayına görə dünyada 3-cü yerə çıxdı.

Hindistan 2020-ci ilə qədər T-90 tankından ibarət 21 tank alayına sahib olmağı planlaşdırır ki, bu alayların da hər birində 45 döyüş, 17 təlim və əvəzedici tank olmaqla, ümumilikdə 62 ədəd T-90 olacaq.

Digər ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ildə Əlcəzair 185 ədəd T-90S tankının satın alınması barədə müqavilə imzaladı.

T-90SM və ya T-90MS. (T-90 tanklarının ixrac versiyalarından biri)

2008-ci ilin oktyabr ayında Venesuela prezidenti Uqo Çavesin ordunun arsenalında olan bütün AMX-30 tanklarını Rusiya istehsalı 50-100 arası T-90 tankları ilə əvəz etmək istədiyi deyilirdi. Yalnız, 2009-cu ildə 92 ədəd T-72 tankının alınması üçün müqavilə imzalandığı bildirildi. 2008-ci ilin iyulunda Səudiyyə Ərəbistanı rəsmiləri 150 ədəd T-90 tankının alınması üçün Rusiya ilə danışıqların getdiyini bildirdi.

2010-cu ilin fevral ayında Liviya ilə Rusiya arasında silah müqviləsi imzalandı. Müqavilənin şərtləri açıqlanmasa da, rusiyalı diplomatın dediyinə əsasən, Rusiya Liviyaya 20 döyüş təyyarəsi, hava hücumundan müdafiə sistemləri, 140-a yaxın modernizasiya olunmuş T-72, həmçinin, bir neçə ədəd T-90 tankı verməli idi. Lakin, 2011-ci ilin əvvəllərində Liviyada vətəndaş müharibəsi başlandığına görə, BMT-nin Liviyaya silah satışına embarqo qoyması nəticəsində Rusiya bu müqaviləni yerinə yetirə bilmədi.

2015-ci ilin dekabrında İran ordusu Quru Qoşunları komandirinin verdiyi məlumata əsasən İran Rusiyadan T-90 tanklarını almağı planlaşdırırdı. Lakin, 2 aydan sonra İran Rusiyadan bu tankları almaqdan imtina etdi və T-90-nın oxşarı olan Karrar tankını istehsal etməyə qərar verdi. 2016-cı ilin iyul ayında təqdim olunan qısa videodan sonra "Karrar"ın T-90MS tankının oxşarı olduğu dəqiqləşdi.

Texniki göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

"Ştora-1"lə təchiz olunmuş T-90S tankı.

Fiziki xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çəkisi: 46,5 - 50 ton
Uzunluğu: 9,53 m (lülə daxil olmaqla); 6,86 m (yalnız gövdə)
Eni: 3,37 m
Yüksəklik: 2,23 m

Daxili həcm: 11,04 m³ (ümumi), 1,85 m³ (qüllə)

Zəminə təzyiq: 0,938 kq / sm ²
Heyət: sürücü, nişançı, tank komandiri
Mühərrik: 840 AG V-84MS dizel mühərrik
1000 AG V-84KD turbo dizel mühərriki
1000 AG V-85 dizel mühərrik
1 KW'lık AB-1-P28 generator
Sürət: 65 km / s (yolda)
Dalış dərinliyi: 1,8 m (şnorkelsiz), 5 m (şnorkellə)
Mənzil: 375 km, əlavə yanacaq ehtiyatı ilə 550-650 km
Güc / Ağırlıq nisbəti 18-20 AG / ton
Dayandırılması: burulma bar

Müdafiə xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Zireh: 830 mm
Müdafiə sistemləri: Ştora-1 infraqırmızı və lazer şüalarını pozucu sistem
Kontakt-5 tepkiməli zireh
82mm'lik 902B sis bombası

Atəş gücü[redaktə | əsas redaktə]

Ana müharibə silahı: 9M119M Refleks-M mərmisi bilən də 125mm'lik yivsiz top
Köməkçi müharibə silahı: 7,62 mm-lik Pkt pulemyotu
12,7 mmlik NSVT hava müdafiə pulemyotu

İstifadə edən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

T-90 istifadəçiləri.

Cari istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan: 100 ədəd T-90S. Əlavə 100 ədəd sifariş verilə bilər[2]
  • Flag of Armenia.svg Ermənistan: 1 ədəd T-90S. 2014-cü ildə Rusiyada keçirilən "Tank biatlonu" müsabiqəsində əldə olunub
  • Flag of Algeria.svg Əlcəzair: 572 ədəd T-90SA[3]
  • Flag of India.svg Hindistan: 310 ədəd T-90S, 464 ədəd T-90MS, 1000 + ədəd T-90M Bişma adıyla Hindistanda istehsal ediləcək.[4]
  • Flag of Russia.svg Rusiya: 550 ədəd T-90A və T-90S[5]
  • Flag of Syria.svg Suriya: 30 ədəd T-90S və T-90SA[6]
  • Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan: 10 ədəd T-90S çatdırılıb. Daha 30 ədəd planlaşdırılır.[7]
  • Flag of Uganda.svg Uqanda: 44 ədəd T-90S[8]

Gələcək istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Egypt.svg Misir: 400 və ya 500 ədəd T-90S tankı. Razılaşmaya əsasən bu tankların bir hissəsi Misirdə istehsal oluna bilər.[9][10]
  • Flag of Iraq.svg İraq: 73 ədəd T-90S/SK.[11] Tankların çatdırılmasına 2017-ci ilin noyabr ayından etibarən başlana bilər.[12]
  • Flag of Kuwait.svg Küveyt: Silahlanmada olan Yuqoslaviya istehsalı M-84 tanklarının 146 ədəd T-90MS tankı ilə əvəz ediləcəyi gözlənilir.[13]
  • Flag of Vietnam.svg Vyetnam: 64 ədəd T-90S/SK tankı sifariş olunub. Tankların ilk partiyasının 2017-ci ilin noyabr ayında Rusiya tərəfindən təhvil veriləcəyi gözlənilir.[14]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Rusiyadan T-90 tnkları alırıq
  2. Алексей Никольский. "Россия вооружает Азербайджан". Газета «Ведомости». Arxivləşdirilib: [1] saytından 18 iyun 2013 tarixində. http://www.webcitation.org/6HSy0fdHx. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  3. "ВЕДОМОСТИ - Заключен контракт по лицензионному производству танков Т-90 в Алжире". http://www.interfax.ru/world/519117.
  4. "Army to acquire nearly 1000 additional T-90 tanks by 2020". 4 oktyabr 2006. http://www.india-defence.com/reports-2577. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  5. Вадим, Смирнов. "Модернизация танка Т-90 будет завершена до конца 2010 года". Военное обозрение. https://topwar.ru/23-modernizaciya-tanka-t-90-budet-zavershena-do-konca-2010-goda.html.
  6. Т-90 доказали свою выживаемость в Сирии
  7. "Algeria, Turkmenistan To Buy Russian Tanks: Report". 14 fevral 2012. http://www.defensenews.com/article/20120214/DEFREG01/302140003/Algeria-Turkmenistan-Buy-Russian-Tanks-Report. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  8. "Trade Registers". Armstrade.sipri.org. http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  9. "Russia's T-90 tanks to be assembled under license in Egypt". Moscow: TASS. 6 iyul 2017. Arxivləşdirilib: [2] saytından 26 iyul 2017 tarixində. https://archive.is/20170726135452/http://tass.com/defense/954764. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  10. "Russia hopes to sign mega deal with Egypt to supply T-90 main battle tanks". Defence Blog. 14 iyun 2017. Arxivləşdirilib: [3] saytından 26 iyul 2017 tarixində. https://archive.is/20170726135630/http://defence-blog.com/army/russia-hopes-to-sign-mega-deal-with-egypt-to-supply-t-90-main-battle-tanks.html. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  11. "Russia confirms deal to supply T-90 tanks to Iraq". Defence Blog. 20 iyul 2017. http://defence-blog.com/army/russia-confirms-deal-to-supply-t-90-tanks-to-iraq.html/.
  12. "Russia starts T-90S main battle tank deliveries to Iraq". Dubai: TASS Russian News Agency. 15 noyabr 2017. Arxivləşdirilib: [4] saytından 15 noyabr 2017 tarixində. https://archive.is/20171115202621/http://tass.com/defense/975743. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.
  13. "Contract with Kuwait to supply T-90MS tanks can be signed before yearend". Tass. 12 sentyabr 2017. http://tass.com/defense/965107y.
  14. "Russia’s Uralvagonzavod to supply Vietnam with 64 T-90 main battle tanks". Defence Blog. 8 iyul 2017. Arxivləşdirilib: [5] saytından 26 iyul 2017 tarixində. https://archive.is/20170726135341/http://defence-blog.com/army/russias-uralvagonzavod-to-supply-vietnam-with-64-t-90-main-battle-tanks.html. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2017.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda T-90 ilə əlaqəli mediafayllar var.