Tağı Tağıyev (alim)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tağıyev Tağı Məsim oğlu 1930-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Ansu kəndində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş, 1957-ci ildə “Zootexnik” fakültəsini bitirdikdən sonra Gədəbəy rayonunda “Qələbə” və “Xanlar” kolxozlannda zootexnik vəzifəsində çalışmışdır. T.Tağıyev yüksək peşəkarlığı ilə fərqləndiyinə görə, 1958-ci ildə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Mərkəzi Aparatına işə dəvət olunmuş və bir neçə il burada işləmişdir.

Elmi naliyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

1962-ci ildən Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatmın İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində fəaliyyətə başlamış, 1964-cü ildə əyani aspiranturaya daxil olmuş və 1969-cuildə “Azərbaycan SSR dağ kolxozlarında kənd təsərrüfatı istehsalatınm səmərəli yerləşdirilməsi və perspektiv inkişafmm elmi əsaslandırılması” mövzusunda namizədlik dissertasiyasım müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsini, 1978-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin Ali Attestasiya Komissiyasınm qəranna əsasən ona baş elmi işçi adı verilmişdir.

İş fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

O, respublikada və onun dağlıq bölgələrində yerləsən zərərlə işləyən və aşağı rentabelli təsərrüfatlann iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsi sahəsində dəyərli təklif və tövsiyələr hazırlamış, aidiyyəti təşkilatlara və müvafıq təsərrüfatlara təqdim etmişdir. Tağıyev T. 1959-cu ildən Azərbaycan Respublikası “Bilik” cəmiyyətinin üzvü olmaqla, respublikanın bir çox təsərrüfatlannda bitkiçilik və heyvandarlıq məhsullan istehsahnın artınlması və maya dəyərinin aşağı salınmasına dair çoxlu sayda elmi mühazirələr oxumuş, təsərrüfatlara yaxından elmi və praktiki köməklik göstərmişdir. 1969-cu ildən 2000-ci ilədək, Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatinm Iqtisadiyyati və Təşkili Institutunda baş elmi işçi və apaneı elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 2000- 2006-cı illərdə şöbə müdiri vəzifəsində işləmişdir.

Eımi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Işlədiyi dövrdə aqrar sahədə kənd təsərrüfatı müəssisələrinin iqtisadiyyatı və təşkilinə dair 60 elmi tədqiqat işlərinin, 70-dən çox elmi məqalənin, 4 kitabça şəklində çıxan tdvsiyənin; 50-dən çox tövsiyə və təkliflərin müəllifi olmaqla, 40-dan çox aspirant və dissertantlann dissertasiya işlərinə rəy və lazımi elmi məsləhətlər vermişdir. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tapşmğına əsasən Ağdam, Yevlax, Şəki, GədəbəyŞəmkir rayonlannda bir neçə təsərrüfatm təşkilat-təsərrüfat quruculuğu planını işləyib hazırlamış və təsərrüfatlara təqdim etmişdir, Oədəbəy rayonunda kartofçuluq üzrə 4 iri toxumçuluq təsərrüfatınm təşkil edilməsində fəal iştirak etmişdir. Aıərbaycan Respublikasının ən ucqar dağ rayonu olan Lerik və Yardunh rayonlannm zərərlə işləyən aşağı rentabelli təsərrüfatlannda istehsahn iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsi üzrə hasarladığt təkhflər və tövsiyələr Azərbayean SSRİ Dövlət Aqrar Sənaye Komitəsinin ElmiTexniki Şurasmm, Sosial Iqtisadi Inkişaf və Idarəetmənin təkmilləşdirilməsi seksiyası tərəflndən müzakirə edilərək bəyənilmiş və tətbiq olunmaq üçün təsərrüfatlara təqdim edilmişdir.

Kənd təsərrüfatında fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

T.Tağıyev Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tapşınğı əsasmda Şəki-Zaqatala regionunun təsərrüfatlannda bitki- çilik və heyvandarhq məhsullan istehsalın mövcud vəziyyətini araşdırmış, aşağı rentabelli və zərərlə işləyən təsərrüfatlann iqtisadiyyatın qaldırlmasına dair hazırladığı tövsiyə nazirlik tərəflndən yüksək qiymətləndirilərək respublikanın bütün zərərlə işləyən təsərrüfatlarında tətbiq olunması məqsədəmüvafiq hesab edilərək yerlərə göndərilmişdir. Gədəbəy rayonunun Şınıx zonasmda Ermənistanın torpaq iddiası ilə əlaqədar olaraq oranın sosial-iqtisadi inkişafının möhkəmləndirmək üçün Kənd Təsərrüfah Nazirliyinin komissiyasma daxil edilərək, həmin zonaya ezam olunmuş, oranın sosial-iqtisadi vəziyyətini daha da möhkəmləndirilməsi üçün tələb olunan əsaslı təkhflər hazırlaytb rəhbərliyə təqdim etmişdir. T,M.Tağıyev 50 ildir ki, Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda fasiləsiz olaraq tədqiqatlar aparır.

Elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Tağı Tağıyevin aşağıdakı məqalələri xüsusi əhəmiyyətə malikdir.

  • "Respublikada taxılçılığın inkişafı"
  • Aqrar bölmədə sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafının əsas istiqamətləri
  • "Bazar iqtisadiyyatı şəraitində müxtəlif növ təsərrüfatçılıq formalarının inkişafı"
  • "Təsərrüfatçılıq şəraitində aqroservis xidmətinin inkişaf məsələləri"
  • "Gədəbəy rayonunda sahibkarlıq fəaliyyətinin müasir vəziyyəti və inkişaf perspektivləri"
  • "Bazar iqtisadiyyatı şəraitində müxtəlif təsərrüfatçılıq formalarında məhsul istehsalının artırılması və iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsi problemləri"
  • "Bazar iqtisadiyyatı şəraitində kənd təsərrüfatı istehsalı infrastrukturunun formalaşmasında başlıca problemlər"
  • "Kartofçuluq təsərrüfatlannın iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsi"
  • "Dağ təsərrüfatlannda maldarlıq məhsulları istehsalının artınlması”
  • "Bitkiçilik və heyvandarlıqda məhsul istehsalının artınlmasında və iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsində sahə quruluşunun rolu"
  • "Azərbaycanda heyvandarlıq sahələrinin inkişaf səviyyəsi və məhsul istehsalmm artınlması ehtiyatları"
  • Heyvandarlığın yemə olan tələbatı və yem istehsalınm möhkəmləndirilməsi ehtiyatlan"
  • "Dağ təsərrüfatlannda qoyunçuluğun inkişaf ehtiyatlan” və s.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Tağıyev Tağı Məsim oğlu rəhbərlik tərəfindən aşağıdakı təltifərə layiq görülmüşdür:

  1. 1974-cü ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Kollegiyasının və Həmkarlar Komitəsinin birgə Qərarı ilə “Sosializm Yarışının Qalibi” nişanı.
  2. 1985-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Kollegiyasının və Həmkarlar Komitəsinin birgə Qəran ilə “XI Beşilliyin Qalibi” nişanı və pul mü-kafatı.
  3. 1986cı ildə uzun müddət qüsursuz və fasiləsiz işlədiyinə görə “Əmək Veteranı” medalı.
  4. 1990-cı ildə Azərbaycan aqrar-iqtisadi elminin inkişafmda uzun illər səmərəli fəaliyyətinə görə Az.ETKTİ və Tİ-nun “Fəxri Fərmanı”.
  5. 1996-cı ildə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin əmri ilə Azərbaycan Respublikasının “Əmək Veteranı”.
  6. 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Aqrar Elm Mərkəzi və Həmkarlar Komitəsinin respublikamızın dağ rayonlarının iqtisadiyyatının yüksəldilməsi və elmi fəaliyyətinə görə təbrikı.
  7. 2006-cı ildə aqrar elmin inkişafındakı xidmətlərinə və elmi-istehsalat fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Fəxri Fərmanı və pul mükafatı.
  8. 6 yanvar 2011-ci ildə çoxillik səmərəli əmək fəaliyyəti və 80 illik yubileyi münasibəti ilə Azərbaycan Elm-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatınm İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunun və Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin Fəxri Fərmanı.
  9. 1 noyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasınm Kənd Təsərrüfatı və Qida Sənayesi işçiləri Həmkarlar İttifaqı Federasiyasımn Fəxri Fərmanı və pul mükafatı.

T.M.Tağıyev öz elmi fəaliyyətini bu gün də böyük həvəslə davam etdirir. Hazırda “İstehsalın iqtisadi səmərəliliyinin artınlması və sahibkarlığın inkişaf problemləri” şöbəsində aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləyir.