Tabla
| Tabla | |
|---|---|
| | |
| Təsnifat | zərb musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 211.11 |
| Mənşə ölkəsi | Hindistan |
Tabla — Hindistanmənşəli zərb musiqi aləti. O, baraban ailəsinə daxildir. Tabla Şimali Hindistan Hindustani ənənəsinə (Şimali Hindistan, Nepal, Pakistan, Banqladeş) aid Hindistan klassik musiqisində əsas zərb aləti olan kiçik qoşa nağaradır.[1] O, sitar, sarod, sərəngi və ya müğənnini müşayiət etmək, kathak rəqsini müşayiət etmək və bəzən solo alət kimi istifadə olunur. Həmçinin Hindistan yarımqitəsinin folklorunda, populyar musiqisində və dini musiqisində (bhajan, qavvali) geniş yayılmışdır. Tabla əllərlə çalınır.[2]
Tablanın mənşəyi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Görünür, müasir tablaların quruluşu və onların ifa texnikaları Şimali Hindistanın musiqi mədəniyyətində həm Hindistan, həm də digər, əsasən fars musiqi ənənələrinə əsaslanaraq inkişaf etmişdir.[3]
Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, tablanın qədim hind sələfləri Hindistan arxeoloji abidələrində relyeflərdə təsvir olunmuş qoşa zərb alətləri olub.[4]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Tablā // The New Grove. Dictionary of music and musicians. USA: Oxford University Press. 2001.
- ↑ Prajnanananda S. A History of Indian Music. — Vol. 1. Ancient Period. — Calcutta: Ramakrishna Vedanta Math, 1963. — pp. 105—106.
- ↑ Ṭabl // The Encyclopaedia of Islam (second edition). Arxiv surəti 15 yanvar 2022 tarixindən Wayback Machine saytında — Vol. 10. — Leiden: Brill, 2000. — pp. 32—34.
- ↑ Табла // Музыкальный энциклопедический словарь. М.: Советская энциклопедия. 1990. 530–531.
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- The Major Traditions of North Indian Tabla Drumming: A Survey Presentation Based on Performances by India's Leading Artists, by Robert S. Gottlieb. Pub. Musikverlag E. Katzbichler, 1977. ISBN 978-3-87397-300-8.
- The tabla of Lucknow: a cultural analysis of a musical tradition, by James Kippen. en:Cambridge University Press, 1988. ISBN 0-521-33528-0.
- Solo Tabla Drumming of North India: Text & commentary, by Robert S. Gottlieb, en:Motilal Banarsidass Publ., 1993. ISBN 81-208-1093-7.
- Fundamentals of Tabla (Volume 1), by en:David R. Courtney. Pub. Sur Sangeet Services, 1995. ISBN 0-9634447-6-X.
- Advanced Theory of Tabla (Volume 2), by en:David R. Courtney. Pub. Sur Sangeet Services, 2000. ISBN 0-9634447-9-4.
- Manufacture and Repair of Tabla (Volume 3), by en:David R. Courtney. Pub. Sur Sangeet Services, 2001. ISBN 1-893644-02-2.
- Focus on the Kaidas of Tabla (Volume 4), by en:David R. Courtney. Pub. Sur Sangeet Services, 2002. ISBN 1-893644-03-0.
- Theory and practice of tabla, by Sadanand Naimpalli. Popular Prakashan, 2005. ISBN 81-7991-149-7.
- Tabla: A Quest: A Theoretical & Practical Guide (Volume 1) by en:Ustad Julfikar Hussain and Debasish Talukdar. Anshiak Publication, 2022. ISBN 978-93-5967-999-0.