Talış dağları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Talış dağları
azərb. Talış dağları
Yardimli08.jpg
38°42′00″ şm. e. 48°18′00″ ş. u. / 38.70000° şm. e. 48.30000° ş. u. / 38.70000; 48.30000Koordinatlar: 38°42′00″ şm. e. 48°18′00″ ş. u. / 38.70000° şm. e. 48.30000° ş. u. / 38.70000; 48.30000
Ölkələr Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Flag of Iran.svg İran



Rayonlar Lənkəran, Astara, Yardımlı, Lerik, Masallı, Cəlilabad
Dağ sistemi Talış
Dağ silsiləsi Burovar, Peştəsər və Talış dağ
Hündür zirvəsi Kömürgöy
Zirvə hündürlüyü 2493 m
Waterbody.svg
Lənkərançay, Vazaru, Sadaşaru, Astaraçay, Təngərüd, Pensərçay, Ləkər, Veravulçay, Qumbaşıçay, Viləş, Mişarçay, Göytəpəçay, Bolqarçay
Talış dağları (Qafqaz)
Montanya.svg
Talış dağları (Azərbaycan)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Talış dağları Commonsda

Talış dağları - Azərbaycan Respublikasının cənub-şərq hissəsində yerləşir.

Talış dağları əsas etibarilə üçüncü dövr çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Talış dağları Kiçik Qafqaz dağlarından Əlburz (İran) dağlarına keçid həlqəsini təşkil edir və hündürlüyü 2477 metrə çatan üç əsas dağ silsiləsi və onların bir sıra qollarından ibarətdir. [1] Talış dağları Burovar, Peştəsər və Talış dağ silsilələrindən ibarətdir. Talış dağ silsiləsi Cənubi Azərbaycan ərazisindədir. Talış dağları cənub-şərqdə Əlbürs, qərbdə isə Savalan dağları ilə birləşir. Vilayətin ən hündür nöqtələri Kömürgöy (2493 m) və Qızyurdu (2433 m) zirvələridir. Vilayətin Lənkərançay (Bəşəru), Vazaru, Sadaşaru, Astaraçay, Təngərüd, Pensərçay, Ləkər, Veravulçay, Qumbaşıçay, Viləş, Mişarçay, Göytəpəçay, Bolqarçay və b. çayları öz başlanğıclarını Talış dağlarından götürürlər. [2]

Talış dağlarında yağıntılar[redaktə | əsas redaktə]

Vilayətin daha cənub mövqeyi, yüksək termik vəziyyəti, Xəzər sahilində yerləşməsi, su buxarının miqdarının çox olmasını şərtləndirir ki, bu da Talış dağlarında, yağıntıların miqdarınin çox olmasına gətirib çıxarır. Dənizə yaxınlıq və onun kifayət qədər hündürlüklü dağ silsiləsi ilə uyğunluq təşkil etməsi, bu dağların da rütubətli havanın daha cənuba doğru hərəkətinin qarşısını almasi ilin soyuq dövründə şimal, şimal-şərq və şərqdən gələn soyuq hava kütlələrinin müdaxiləsi şəraitində bol yağıntıların yaranmasına gətirib çıxarır. Yerli əhəmiyyət daşıyan Xəzər mussonları zəif olur, yayda dənizdən quruya əsməsinə baxmayaraq özləri ilə bol yağıntı gətirmir. Deyilənlər bir daha göstərir ki, Talış dağlarında bol yağıntıların düşməsi yalnız Xəzər dənizinin təsiri ilə izah edilə bilməz. Əsas səbəb tədqiqat rayonunun fiziki coğrafi şəraiti, dəniz və atmosferin ümumi dövranının xüsusiyyətlərinin qarşılıqlı təsir edir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]