Tapdıq Əmiraslanov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tapdıq Əmiraslanov
Tapdıq Muxtar oğlu Əmiraslanov
Tapdıq Əmiraslanov.jpg
Tapdıq Əmiraslanov

Doğum tarixi 1918(1918-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Ermənistan, Basarkeçər rayonu, Zod
Vəfat tarixi 1976(1976-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri SSRİ, Ermənistan SSR, Basarkeçər rayonu, Zod
Həyat yoldaşı Əliyeva Xanım İlyas qızı (1922–2006)
Uşaqları Əhliman, Surxay
Atası Muxtar
Anası Zərnigar xanım
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Peşələri pedaqoq, maarif xadimi
Milliyyəti azərbaycanlı
İxtisası tarix
Təhsili Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutu
Fəaliyyəti orta məktəb direktoru,
partiya rəhbəri,
maarif şöbə müdiri
Fəaliyyət illəri 1937–1976
Mükafatları Ermənistan SSR Əməkdar müəllimi (1963)

Tapdıq Əmiraslanov (Tapdıq Muxtar oğlu Əmiraslanov; d. 1918, Ermənistan, Basarkeçər rayonu, Zod – v. 1976, Ermənistan SSR, Basarkeçər rayonu, Zod) — Ermənistan SSR-nin Əməkdar müəllimi (11.11.1963); orta məktəb direktoru, Basarkeçər rayonunun partiya rəhbəri, həmin rayonun xalq maarif şöbəsinin müdiri (1960–1976).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tapdıq Əmiraslanov 1918-ci ildə Basarkeçər rayonunun Zod kəndində anadan olmuşdur. İrəvan Pedaqoji Texnikumunda təhsil almışdır. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsini bitirmişdir.

T.M.Əmiraslanov 1937-1950-ci illər ərzində gənc nəslin təlim-tərbiyəsi sahəsində çalışmışdır.

Qaraqoyunlu yeddiillik məktəbinin direktoru işləmişdir.

1950-1951-ci illərdə Basarkeçər rayon partiya komitəsinin təşkilat şöbə müdiri, 1951-1960-cı illərdə raykomun katibi və ikinci katibi işləmişdir. 1960-cı ildən ömrünün sonunadək RXMŞ-nin müdiri olmuşdur.[1]

T.Əmiraslanov 25 il fasiləsiz rayon partiya komitəsi bürosunun üzvü olmuş, Ermənistan KP qurultaylarına nümayəndə seçilmiş, rayon sovetinin deputatı olmuşdur.

Tapdıq Əmiraslanov 1976-cı ildə Ermənistan SSR-nin Basarkeçər rayonunda vəfat etmiş, Zod kəndində dəfn olunmuşdur.

İctimai fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Tapdıq Əmiraslanov Basarkeçər Rayon Xalq Maarif Şöbəsinə rəhbərlik etdiyi 16 il ərzində azərbaycanlıların yaşadığı kəndlərin əksəriyyətində müasir məktəblər inşa edilmiş, orta məktəblərin sayı 3-dən 19-a çatdırılmış, rayon maarif şöbəsi bütün sahələr üzrə Ermənistan Respublikasında ən qabaqcıl təhsil ocaqlarından hesab olunaraq dəfələrlə mükafatlandırılmışdır.

1950-ci illərin əvvəllərində Tapdıq Əmiraslanov raykomun üçüncü katibi olmuş, 1954-cü ildə isə raykomun ikinci katibi seçilmişdir.

Tapdıq Əmiraslanovun 1948-ci ildə Zod camaatının Xanlar rayonuna köçürülməsində zəhməti danılmazdır. Ermənilərin ciddi müqavimətinə baxmayaraq köçənlərdən geri qayıdanları işlə təmin etmək sahəsində əlindən gələni əsirgəməmişdir. Tapdıq Əmiraslanov Talıb Musayevlə, Yunis Rzayevlə, Qəşəm Aslanovla birlikdə Ermənistanda azərbaycanlıların müdafiəçiləri olmuşlar.[2]

Tapdıq müəllim Göyçənin üstündə qara buludlar dolandığını gördüyündən, daim ermənilərin fitnə-fəsadlarına qarşı çıxır və Göyçə türklərini ayıq-sayıq olmağa çağırırdı.[3]

Ədəbi yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Tapdıq Əmiraslanov təkcə tarixçi, filosof, mütəfəkkir deyildi, həm də ilhamlı, təbli şair idi. Onun ədəbi-bədii yaradıcılıq nümunələri kifayət qədər çap olunmasa da vardır. Tapdıq Əmiraslanov İrəvan şəhərində təhsil alarkən burada keçirilən böyük bir tədbirdə Səməd Vurğunla şəxsən görüşüb tanış olmuş və tədbirdə məşhur "Rəhbərə salam" şeirini özünəməxsus avazla, yüksək intonasiya ilə oxumuşdur. 1950-ci illərdə Səməd Vurğun Kəlbəcər rayonunda olarkən Tapdıq Əmiraslanov da həmin görüşlərdə iştirak etmişdir.

Onun oğlu, vaxtilə APİ-də müəllim işləmiş Surxay Əmiraslanov da həmçinin bir çox şeirlərin müəllifi kimi tanınmışdır.[4]

  • "Bənövşə"

Təltif və mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Ermənistan SSR-nin Əməkdar müəllimi — 11.11.1963[5]
  • "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni — ? (iki dəfə)
  • Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin fəxri fərmanı — ?
  • SSRİ Ali Soveti Rəyasət heyətinin fəxri fərmanı — ?
  • SSRİ-nin maarif əlaçısı fəxri adı — ?

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Atası Muxtar, anası Zərnigar xanım olmuşdur.

Əliyeva Xanım İlyas qızı (19222006) ilə ailə həyatı qurmuşdur. Dörd oğulu, iki qızı olmuşdur.

Akademik Əhliman Əmiraslanov Tapdıq Əmiraslanovun oğludur.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ocaqquliyev, Həsən (2016). Yadda qalan xatirələr (az). Bakı: "Elm və təhsil". 2017-11-08 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Qədir Aslan. "Müdriklik zirvəsinə yüksələn unudulmaz insan""Respublika" qəzeti, 22 noyabr 2013
  3. Fəzail İsmayıl Böyükkişi, "Layiqli elçi"azpress.az saytı, 23-11-2010
  4. Niftalı Göyçəli, "Qərbi Azərbaycan ziyalılarından tarixçi alim Surxay Əmiraslanov"davam.az saytı, 08.12.2014
  5. Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, «Gənclik», 1995. səh.443. ISBN 5-8020-0852-0