Tauraqnas gölü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tauraqnas gölü
lit. Tauragnas
TauragnasLake001.JPG
Tauraqnas gölü
Ümumi məlumatlar
Mütləq hündürlüyü 164 m
Eni 0,5 km
Uzunluğu 9,9 km
Sahil uzunluğu 25,6 km
Sahəsi 5 km²
Həcmi 0,0956 km³
Dərin yeri 62,5 m
Orta dərinliyi 18,4 m
Axan çay Tauraqna
Minerallaşma tipi şirinsulu
Yerləşməsi
55°26′51″ şm. e. 25°53′27″ ş. u.
Ölkə Litva Litva
Tauraqnas gölü xəritədə
Tauraqnas gölü
Tauraqnas gölü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tauraqnas gölü (lit. Tauragnas) — Litvanın şimal-şərqində Aukştaytiya Milli Parkında yerləşir. Ölkənin ən dərin və ən böyük göllərindən biridir. Atlantik okeanının Baltik dənizi hövzəsinə aiddir. Gölün qərb sahilində Tauraqnas şəhəri vardır. Gölün cənub sahilində uzanmış bir təpədə şəhərcik mövcuddur[1]. Gölün şimal sahilindən Tauraqnay - Şeymatis - Daunoryay, qərbdə Utena - Tauraqnay - Kirdekyay.

Gölün sahəsi 5 km²-dir. Hövzəsinin tutumu 74 km²-dir. Göl 164 m yüksəklikdə yerləşir. Bu uzunluğu 9,9 km, orta eni 0,5 km, maksimal dərinliyi 62.5 m (gölün qərbində) və orta dərinliyi 18.4 m-dir. Gölün yerləşdiyi ərazi dominant küləklərin istiqamətindədir[2].

Gölün səth yamacları mövcud su səviyyəsindən 50-54 m yuxarı qalxır. Gölün maksimal dərinliyi 62,5 m, alt hissəsində göl çöküntülərinin qalınlığı 8-10 metr arasında dəyişir. Beləliklə gölün yerləşdiyi hövzəsinin dərinliyi 100-120 m-ə çatır. Göl novu dördküncvari bir formaya malikdir. Gölün dibi qaralma üfüqünə çatır. Gölün sahilləri yüksək və dikdir. Əsasən ağac və kollarla əhatələnmişdir. Ətrafındakı meşələrdə Qızılağac üstünlük təşkil edir.

Göldə 16 növ balıq yaşayır: Coregonus albul, Osmerus eperlanus, durna balığı, külmə, Leuciscus leuciscus, Qızılüzgəc, Qafqaz üstüzəni, Lilbalıq, Adi şəmayı, Çapaq, Adi ilişgən, ilişkən, Lota lota, Xanı balığı, Gymnocephalus cernuus, Cottus gobi. Gölün sahil hissəsində bolca xanı balığı yaşayır.

1955-ci ildən bəri su səviyyəsinin və temperaturun, həmçinin buz rejiminin ölçüldüyü Tauraqnayada bir hidroloji stansiya qurulmuşdur. Göl orta hesabla dekabrın 19-da donur. Fasiləsiz buz örtüyünün ümumiyyətlə meydana gəlmədiyi qışlar belə müşahidə edilir. Yayda suyun orta şəffaflığı təxminən 5 m-dir. Yayda göl çox istilik yığır, buna görə suyun orta temperaturu oktyabrda 9,7 ° C, noyabrda 5.8 ° C olur. Termal durğunluq dövründə 58 m dərinlikdəki alt təbəqənin istiliyi 5-6 ° C-yə qədər yüksəlir, qışda isə 3,5-4 ° C-yə enir. Alt təbəqənin temperaturu bahardan payıza qədər davamlı olaraq artır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Даугудис В., Мардоса Й., Жемайтите З. и др. 300 памятников культуры / Сост. З. Жемайтите. — Вильнюс: Минтис, 1984. — С. 233. — 270 с.
  2. Гарункштис А. А. Седиментационные процессы в озерах Литвы. — Вильнюс: Мокслас, 1975. — С. 23, 31. — 296 с.