Teropodlar

Teropodlar
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Amorphea Klad: Obazoa Klad: Opisthokonta Klad: Holozoa Klad: Filozoa Klad: Choanozoa Aləm: Heyvanlar Yarımaləm: Eumetazoylar Klad: ParaHoxozoa Klad: İkitərəflisimmetriyalılar Klad: Nephrozoa Tipüstü: Sonağızlılar Tip: Xordalılar Klad: Olfactores Yarımtip: Onurğalılar İnfratip: Ağızçənəlilər Klad: Eugnathostomata Klad: Teleostomi Klad: Sümüklü balıqlar Klad: Xoanlar Klad: Rhipidistia Klad: Tetrapodomorpha Klad: Eotetrapodiformes Klad: Elpistostegalia Klad: Stegocephalia Klad: Dördayaqlılar Klad: Reptiliomorpha Klad: Amniota Klad: Sauropsida Sinif: Sürünənlər Klad: Eureptilia Klad: Romeriida Klad: Diapsida Klad: Neodiapsida Klad: Sauria Klad: Archelosauria Klad: Archosauromorpha Klad: Crocopoda Klad: Archosauriformes Klad: Eucrocopoda Klad: Arxozavrlar Klad: Avemetatarsalia Klad: Ornithodira Klad: Dinosauromorpha Klad: Dinosauriformes Klad: Dracohors Klad: Dinozavrlar Klad: Kələzçanaqlılar Klad: Eusaurischia Klad: Theropoda
Beynəlxalq elmi adı
Theropoda Othniel Charles Marsh, 1881
Şəkil axtarışı NCBI   436491 EOL   4531545 FW   91970

Teropodlar (Theropoda /θɪəˈrɒpədə/; qədim yunanca θηρίο- ποδός [θηρίον, (therion) "vəhşi canlı"; πούς, ποδός (pous, podos) "ayaq"]) — Ümumiyyətlə teropodlar kimi tanınan, boş sümüklər və hər ətraflarında üç barmaq və dırnaq ilə xarakterizə olunan mövcud dinozavr kladı.

Təsnifat

Teropodlar ümumiyyətlə kələzçanaqlı dinozavrlar qrupu kimi təsnif edilir. Onlar əcdadlarına görə əsasən ətyeyən olsalar da, bir sıra teropod qrupları otyeyən və hətta hər şey yeyən canlılara çevrilmişdir. Teropodlar ilk dəfə Trias dövrünün Karniyan mərhələsində, təxminən 231,4 milyon il əvvəl meydana çıxmışdır və Erkən Yura dövründən Təbaşir dövrünün sonuna qədər (təxminən 66 milyon il əvvəl) böyük quru yırtıcılarının əksəriyyətini təşkil edirdi. Yura dövründə quşlar kiçik ixtisaslaşmış selurozavr teropodlardan təkamül etmişdir və bu gün təxminən 11.000 müasir növ ilə təmsil olunur.

Xüsusiyyətlər

Teropodların sinapomorfiyaları (ümumi əcdad xüsusiyyətləri) qrupun tərkibinə daxil olan taksonlara əsasən müxtəlif şəkildə təklif edilmişdir. Məsələn, Pol Serenonun 1999-cu ildə apardığı araşdırmaya görə, teropodlar ekzopteriqoid fossa (ekzopteriqoid sümüyü ətrafında çökək), alt çənədə yerləşən intramandibulyar oynaq və sümüklərdə daxili boşluqlar kimi xüsusiyyətlərlə xarakterizə olunur. Lakin, "Herrerasaurus" kimi taksonlar teropod olmaya biləcəyi üçün bu xüsusiyyətlər erkən sauriskianlar arasında daha geniş yayılmış ola bilər.

Xarici keçidlər

• Vikianbarda Teropodlar ilə əlaqədar mediafayllar var