Timur Bəy

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Timur Bəy
uyğ. تیمور بیگ
Şah
Vəzifədədir
1933-cü ildən
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Külçə, Şərqi Türkistan, Sin İmperiyası
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Qaşqar, Sincan
Vəfat səbəbi baş kəsmə
Partiya Gənc Qaşqar Partiyası
Fəaliyyəti siyasətçi
Dini islam
Hərbi xidmət
Döyüşlər * Kumul üsyanı
* Turfan üsyanı
Rütbəsi Briqada generalı

Timur Bəy (uyğ. تیمور بیگ), və ya Timur Sijan (1886, Küçə[d]1933, Qaşqar, Sincan[d]) — briqada generalı, 1933-cü ildə Şərqi Türkistanda Kumul üsyanı zamanı üsyan liderlərindən biri. 1933-cü ildə Qaşqar döyüşündə iştirak etmiş və daha əvvəl Turfan üsyanı rəhbərlərindən olmuşdur (1932). Türk milliyyətçi partiyası Gənc Qaşqar Partiyasına aktiv üzv olmuş və özünü "Timur Şah" olaraq elan etmişdir.[1] Timur Bəydə Xotan əmirləri Buğra qardaşları (Məhəmməd Əmin Buğra, Abdulla Buğra və Nur Əhməd Can Buğra) kimi Şərqi Türkistanı Çindən ayrılaraq müstəqil görmək istəyirdi. 1933-cü ilin avqustunda onun qoşunları Qaşqar yaxınlığında general Ma Zçanqın rəhbərliyindəki Çin Respublikası Milli İnqilab Ordusunun hueylərdən ibarət 36-cı Diviziyası tərəfindən hücuma məruz qaldı. Timur Bəy qətlə yetirilərək, başı kəsildi. Ma Zçanq onun başını 1933-cü il avqustun 9-da Qaşqar şəhərində İd Kah məscidin yaxınlığında asaraq ümumi tamaşaya qoydu.[2][3]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911-1949. Cambridge, England: CUP Archive. 1986. səh. 83. ISBN 0-521-25514-7. 2021-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-28.
  2. S. Frederick Starr. Xinjiang: China's Muslim borderland. M.E. Sharpe. 2004. səh. 77. ISBN 0-7656-1318-2. 2021-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-28.
  3. Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911-1949. Cambridge, England: CUP Archive. 1986. səh. 93. ISBN 0-521-25514-7. 2020-08-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-06-28.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]