Məzmuna keç

Timur Bəy

Vikipediya, azad ensiklopediya
Timur Bəy
uyğ. تیمور بیگ
Şah
Vəzifədədir
1933-cüildən
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Külçə, Şərqi Türkistan, Sin İmperiyası
Vəfat tarixi (46–47 yaşında)
Vəfat yeri Qaşqar, Sincan
Vəfat səbəbi başın kəsilməsi[d]
Partiya Gənc Qaşqar Partiyası
Fəaliyyəti siyasətçi
Dini islam
Hərbi xidmət
Döyüşlər * Kumul üsyanı
* Turfan üsyanı
Rütbəsi Briqada generalı

Timur Bəy (uyğ. تیمور بیگ), və ya Timur Sijan (1886, Küçə[d]1933, Qaşqar, Sincan[d]) — briqada generalı, 1933-cü ildə Şərqi Türkistanda Kumul üsyanı zamanı üsyan liderlərindən biri. 1933-cü ildə Qaşqar döyüşündə iştirak etmiş və daha əvvəl Turfan üsyanı rəhbərlərindən olmuşdur (1932). Türk milliyyətçi partiyası Gənc Qaşqar Partiyasına aktiv üzv olmuş və özünü "Timur Şah" olaraq elan etmişdir.[1] Timur Bəydə Xotan əmirləri Buğra qardaşları (Məhəmməd Əmin Buğra, Abdulla Buğra və Nur Əhməd Can Buğra) kimi Şərqi Türkistanı Çindən ayrılaraq müstəqil görmək istəyirdi. 1933-cü ilin avqustunda onun qoşunları Qaşqar yaxınlığında general Ma Zçanqın rəhbərliyindəki Çin Respublikası Milli İnqilab Ordusunun hueylərdən ibarət 36-cı Diviziyası tərəfindən hücuma məruz qaldı. Timur Bəy qətlə yetirilərək, başı kəsildi. Ma Zçanq onun başını 1933-cü il avqustun 9-da Qaşqar şəhərində İd Kah məscidin yaxınlığında asaraq ümumi tamaşaya qoydu.[2][3]

  1. Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911-1949. Cambridge, England: CUP Archive. 1986. səh. 83. ISBN 0-521-25514-7. 14 may 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 iyun 2010.
  2. S. Frederick Starr. Xinjiang: China's Muslim borderland. M.E. Sharpe. 2004. səh. 77. ISBN 0-7656-1318-2. 14 may 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 iyun 2010.
  3. Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911-1949. Cambridge, England: CUP Archive. 1986. səh. 93. ISBN 0-521-25514-7. 1 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 iyun 2010.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]