Transformator

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Transformatorun sxemi. 1-birinci dolaq, 2-ikinci dolaq
Transformator

Transformator (lat. transformare - çevirmək) – tezliyi dəyişmədən bir gərginlikli dəyişən cərəyanı digər gərginlikli dəyişən cərəyana çevirən elektrik aparatı. Transformatorun iş prinsipi elektromaqnit induksiyası hadisәsinә әsaslanır. Sadә transformator tәbәqә transformator poladından yığılmış maqnitkeçiricidәn vә ümumi maqnit axını ilә әhatә edilmiş bir, yaxud bir neçә izolyasiyalı dolaqdan ibarәtdir. Çevrilәn cәrәyan birinci dolağa verilir, bu zaman nüvәdә (içlikdә) meydana çıxan dәyişәn maqnit axını ikinci dolaqda qarşılıqlı induksiya elektrik hərəkət qüvvəsi yaradır. Dolaqların gәrginliklәr nisbәti, onlardakı sarğılar sayının nisbәtinә bәrabәrdir. Çevrilәn elektrik cәrәyanının növünә uyğun olaraq birfazalı vә üçfazalı transformator var. Transformatorun әsas tiplәri elektrik enerjisinin ötürülmәsi vә paylanması üçün tәtbiq edilәn güc transformatoru, xüsusi tәyinatlı güc transformatoru (elektrik qaynağı, düzlәndirici qurğular vә s. üçün), ölçü transformatorları, yüksәkgәrginlikli sınaq transformatorları vә impuls transformatorlarıdır. Transformator-nun gücü V·A-in hissәlәrindәn yüzlәrlә MV·A-ә qәdәrdir.

Enerji sahəsində transformatorlara həm də səssiz elektrik maşınları deyilir. Elektrik sistemində transformatorun rolu çox vacibdir, çünki müvafiq gərginlik səviyyəsində elektrik enerjisini qənaətli və etibarlı bir şəkildə istehsal etməyə, ötürməyə və paylamağa imkan verir. Trаnsfоrmаtоrlаr, еlеktrik еnеrjisini uzаq məsаfələrə vеrdikdə, еnеrjini qəbulеdicilər аrаsındа bölüşdürdükdə, еləcə də müхtəlif düzləndiricilərdə, gücləndiricilərdə, siqnаl qurğulаrındа və s. qurğulаrdа gеniş tətbiq оlunur.

Tarix[redaktə | mənbəni redaktə et]

Prinsiplər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Konstruksiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Təsnifat parametrləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tətbiqlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Manitoba, Kireçtaşı Yaradan Stansiyada Transformator, Kanada
Vermogentransformator 1.GIF

Qalereya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]