Traqus şorangəsi

Traqus şorangəsi
Traqus şorangəsi
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Dəstə: Qərənfilçiçəklilər Fəsilə: Pəncərkimilər Yarımfəsilə: Şorangəkimilər Triba: Şorangəkimilər Cins: Şorangə Növ: Traqus şorangəsi
Beynəlxalq elmi adı
	Salsola tragus L., 1756;
ITIS	520950
NCBI	355937

Traqus şorangəsi (lat. Salsola tragus) — bitkilər aləminin qərənfilçiçəklilər dəstəsinin pəncərkimilər fəsiləsinin şorangə cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir növüdür. Qafqaz endemikidir.

Botaniki xarakteristikası

Gövdəsi 10-50 sm hündürlükdə, sarımtıl-yaşıl, yoğunlaşmış, çılpaq birillik bitkidir. Yarpaqları növbəli, qalınlaşmış, sərtvari, təqribən gönvari, güclü tikanlı v əyiləndir. Çiçəkləri təkdir. Çiçəkyanlığı çılpaqdır, meyvələmədə sərtdir, bitişikdir, qanadşəkilli çıxıntıları inkişaf etməmişdir. Toxumları horizontaldır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü iyul-oktyabr aylarına təsadüf edir. Kserofit, işıqsevən, duzlaşmaya davamlıdır. Toxumla çoxalır. Düzən ərazilərdə, dəniz sahili psammofit-halofit senozlarının tərkibində tək-tək rast gəlinir.

Yayılması

Kür-Araz ovalığı (cənub hissədə) və Lənkəran ovalığı (Xəzər ətrafında), Abşeron (Zabrat ətrafında), Qobustan (dəmir yolunun yaxınlığında).

Sayı və tendensiyası

Populyasiyası azalır, mənfi təbii və antropogen amillərə həssaslığı gələcəkdə bu təhlükələrin təsirin artması ehtimal etməyə əsas verir.

Məhdudlaşdırıcı amillər

Xəzər dənizinin səviyyəsinin dəyişilməsi, infrastrukturun inkişafı səbəb olur.

Mühafizə tədbirləri

Mühafizə üçün xüsusi tədbirlər aparılmır . Biotoplarda antropogen və texnogen təsirləri azaltmaq məqsəd ilə yasaqlıqların təşkili populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasını təmin etmək, yeni arealını aşkar etməkdir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Kali tragus (L.) Scop.
Salsola kali var. brevimarginata W.D.J.Koch
Salsola kali var. glabra Ten.
Salsola kali subsp. tragus (L.) Čelak.
Salsola kali var. tragus (L.) Moq.
Salsola ruthenica var. tragus (L.) Morariu

Heterotipik sinonimləri

Kali tragus var. tenuifolia (Tausch) Verloove
Salsola altaica (C.A.Mey.) Iljin
Salsola brachypteris Moq.
Salsola caroliniana Walter
Salsola dichracantha Kitag.
Salsola iberica (Sennen & Pau) Botsch. ex Czerep.
Salsola kali var. altaica C.A.Mey.
Salsola kali var. brachypteris (Moq.) Benth.
Salsola kali var. caroliniana (Walter) Nutt.
Salsola kali subsp. iberica (Sennen & Pau) Rilke
Salsola kali var. leptophylla Benth.
Salsola kali subsp. ruthenica (Iljin) Soó
Salsola kali f. tenuifolia (Tausch) Beck
Salsola kali var. tenuifolia Tausch
Salsola pestifer A.Nelson
Salsola ruthenica Iljin
Salsola ruthenica var. filifolia A.J.Li
Salsola tragus subsp. iberica Sennen & Pau
Salsola tragus var. pseudocollina Tzvelev
Salsola tragus var. tenuifolia (Tausch) Tzvelev

İstinadlar

Həmçinin bax