Məzmuna keç

Trombon

Vikipediya, azad ensiklopediya
Trombon
Təsnifat nəfəsli musiqi aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı 423.22
Əlaqəli alətlər Klavesin
Klavikord
Mənşə ölkəsi İtaliya
Audio nümunəsi
Fayl haqqında məlumat
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Trombon və ya şeypur (it. trombone) — Truba ailəsinə aid nəfəsli musiqi aləti. O, ucunda ağızlıq olan nəfəsli mis musiqi alətidir. Trombonun bir neçə reqistr variasiyaları mövcuddur, bunlardan əsasları tenor trombonu və tenor bas trombonudur, onlar B-bənzər (B-də) səslənir.

Trombonun mənşəyi XV əsrə gedib çıxır. Ümumiyyətlə qəbul edilir ki, alətin sələfləri musiqiçiyə alətin borusunu hərəkət etdirməyə imkan verən və beləliklə, xromatik qamma yaradan slayd trubaları idi. Bu trubalar trubanın tembrinin insan səsinə bənzərliyini nəzərə alaraq kilsə xorlarının səslərini ikiqat artırmaq üçün istifadə olunurdu. Oxşar intonasiyaya nail olmaq çox vacib idi, buna görə də xromatiklik və vibrato təmin edən slayd trubası yaradıldı.[1]

Mövcudluğu boyunca trombon dizaynında demək olar ki, heç bir köklü dəyişiklik edilməmişdir.

İlk alətlər, əsasən trombonlar, sakbuts (fransızca "saquer" sözündən "özünə tərəf çəkmək" və "bouter" sözündən "özündən uzaqlaşmaq" mənasını verir) adlanırdı. Onlar müasir alətlərdən daha kiçik idilər və ikiqat artırdıqları və təqlid etdikləri tembrlərin reyestrlərində bir neçə variasiyaya malik idilər: soprano, alt, tenor və bas. Xromatik gamutları sayəsində sakbuts dərhal orkestrlərdə daimi bir əşya halına gəldi. Sakbutda edilən kiçik təkmilləşdirmələr XVII əsrdə praktik olaraq müasir alətlərin meydana gəlməsinə səbəb oldu və artıq italyanca "trombon" sözü də bu alətlərə tətbiq olunurdu.[2]

XVIII əsrin ortalarında trombonların əsas istifadə sahəsi kilsə musiqisi idi. Bu alətlər ən çox qoşa müğənnilərin səslərinə aid edilirdi. Trombon yalnız XVIII və XIX əsrlərin sonlarında orkestrin daimi üzvü oldu.[3]

Trombon simfonik orkestrlər, estrada orkestrlər, pop orkestrlər və caz biq-bəndləri da daxil olmaqla müxtəlif orkestrlərin tərkib hissəsidir.[4]

Tenor, tenor bas və bas trombonunun təbii qammaları bunlardır:[4]

\new Staff \with {\remove "Time_signature_engraver"} {\time 8/1
\ottava -1 bes,,1 \ottava 0 bes, f bes d' f' aes' bes'}
  1. Пронин Б.А., Цилинко А.П. Общие принципы обучения игре на альтовом, теноровом и басовом тромбонах // Мир науки, культуры, образования (журнал). № 2 (99). М. 2023. 251—255. 2023-11-11 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Тромбон // Товарный словарь. Том 8. М.: Госторгиздат. Гл. ред. И.А. Пугачёв. 1960.
  3. Мундштук 48A // Yamaha Mouthpieces — С. 16. — 31 с. Arxiv surəti 25 avqust 2023 tarixindən Wayback Machine saytında // yamaha.com
  4. 1 2 Чулаки М.И. Тромбон // Инструменты симфонического оркестра (3-е изд). М.: Музыка. 1972. 128–134, 103.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]