UEFA Avro 2021

Vikipediya, azad ensiklopediya
(UEFA Avro 2020 səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
UEFA Avro 2021
UEFA Euro 2020 Logo.svg
Yarış məlumatları
Ev sahibi Azərbaycan Azərbaycan
Danimarka Danimarka
İngiltərə İngiltərə
Almaniya Almaniya
Macarıstan Macarıstan
İtaliya İtaliya
Niderland Niderland
İrlandiya İrlandiya
Rusiya Rusiya
Rumıniya Rumıniya
Şotlandiya Şotlandiya
İspaniya İspaniya
Tarix 11 iyun — 12 iyul
Komanda sayı 24
Stadion sayı 12 (12 ev sahibi şəhərdə)
2016
2024
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

UEFA 2021 Avropa çempionatı və ya qısaca UEFA Avro 2021 (köhnə adı UEFA Avro 2020) – Ali futbol qurumu Avropa Futbol Assosiasiyalarının İttifaqı (UEFA) tərəfindən təşkil ediləcək 16-cı belə turnirdir.[1] Turnirin 2020-ci il 12 iyun-13 iyul tarixində keçirilməsi planlaşdırılsa da, koronavirus pandemiyasına görə 1 il təxirə salındı. UEFA-nın 17 mart 2020-ci il tarixində keçirilmiş iclasında UEFA prezidenti Aleksandr Çeferinin verdiyi qərara əsasən, turnir 11 iyun 2021-ci il tarixində start götürəcək.

Turnir 12 UEFA-ya üzv ölkənin 12 müxtəlif şəhərində 11 iyundan 12 iyula qədər keçiriləcək. Avropa Çempionatları tarixində ilk dəfə bu turnirdə video köməkçi hakim (VAR) texnologiyasından istifadə ediləcək.[2]

Keçmiş UEFA prezidenti Mişel Platini Avropa çempionatlarının 60 illiyi ilə bağlı yalnız bir dəfəlik turnirin müxtəlif ölkələrdə keçirilə biləcəyini demişdi.[3] Bu həm də ildönümü üçün də əlamətdar olardı. Oyunların keçiriləcəyi bütün stadionlar nəhəng tutuma malikdir. Londonda yerləşən Uembli stadionu 1996-cı ildəki çempionatdan sonra ikinci dəfə yarı-final və final oyunlarına ev sahibliyi edəcək. Turnirin açılış matçı Roma Olimpiya Stadionunda İtaliyaTürkiyə milliləri arasında keçiriləcək.

Məkanların seçim prosesi[redaktə | əsas redaktə]

Bir çox ölkələr Avro 2020-ni keçirməkdə maraqları olduğunu bildirdiyi ərəfələrdə[4][5][6] UEFA prezidenti Mişel Platini 30 iyun 2012-ci ildə – Avro 2012 finalından bir gün öncə mətbuat konfransında önəmli bir təklifini irəli sürmüşdü. Belə ki, o turniri yalnız bir ölkədə keçirmək yerinə, qitənin 12-13 şəhərində keçirilə biləcəyini demişdi.[7] Həmin vaxt, UEFA buna oxşar bir sistemi 17 yaşlılar arasında Avropa Çempionatının elit raundunda tətbiq edirdi.

Format qərarı[redaktə | əsas redaktə]

6 dekabr 2012-ci ildə UEFA turnirin müxtəlif ölkə və şəhərlərdə keçiriləcəyini bildirdi. Bu, çempionatın 60 illiyi ilə əlamətdar idi.[8][9] Avropada bu qərar birmənalı qarşılanmadı. Çox böyük tənqid atəşi gəldi. Tənqidçilərin çoxu bu qərarın həmin vaxtdəki Avropadakı iqtisadi böhranla əlaqələndirdi. Bundan əlavə, turnirin ev sahibliyi üçün sadəcə Türkiyənin ciddi bir təklif verdiyi xatırlandı.[10]

Təklif edilən məkanlar[redaktə | əsas redaktə]

Ölkə Şəhər Yer Tutumu
Azərbaycan Azərbaycan Bakı Bakı Olimpiya Stadionu 68700
Belarus Belarus Minsk Dinamo stadionu 34000 (39000-ə qədər artırılmalı idi)
Belçika Belçika Brüssel Yeni Milli Stadion fikirləşilirdi 50000 (potensial olaraq 62000)
Bolqarıstan Bolqarıstan Sofiya Vasil Levski Stadionu 43000 (50000-ə qədər artırılmalı idi)
Danimarka Danimarka Kopenhagen Parken stadionu 38065
İngiltərə İngiltərə London Uembli stadionu 90000
Almaniya Almaniya Münhen Allianz Arena 75000
Macarıstan Macarıstan Budapeşt Puşkaş Arena 67215
İrlandiya İrlandiya Dublin Aviva stadionu 51700
İsrail İsrail Yerusəlim Teddi stadionu 34000 (53000-ə qədər artırılmalı idi)
İtaliya İtaliya Roma Olimpiya Stadionu 72698
Makedoniya Respublikası Makedoniya Skopye Toşe Proeski stadionu 33460
Niderland Hollandiya Amsterdam Yohan Kroyf Arena 54990 (56000-ə qədər artırılacaq)
Rumıniya Rumıniya Buxarest Buxarest Milli Arenası 55600
Rusiya Rusiya Sankt-Peterburq Yeni Zenit Stadionu 69500
Şotlandiya Şotlandiya Qlazqo Hempden Park 52063
İspaniya İspaniya Bilbao San Mames stadionu 53332
İsveç İsveç Solna, Stokholm Frends Arena 50000
Uels Uels Kardiff Millennium Stadionu 74500

Seçilən stadionlar[redaktə | əsas redaktə]

İngiltərə London Almaniya Münhen İtaliya Roma Azərbaycan Bakı
Uembli stadionu Allianz Arena Olimpiya Stadionu Olimpiya Stadionu
Tutum: 90000 Tutum: 75000 Tutum: 72698 Tutum: 68700
Wembley-Stadion 2013 16x10.jpg München - Allianz-Arena (Luftbild).jpg Stadio Olimpico 2008.JPG Baku Olympic Stadium panorama 1.JPG
Rusiya Sankt-Peterburq Macarıstan Budapeşt
Yeni Zenit Stadionu Puşkaş Arena
Tutum: 68134 Tutum: 67889
Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg Puskás Aréna 05.jpg
Rumıniya Buxarest Niderland Amsterdam
Buxarest Milli Arenası Yohan Kroyf Arena
Tutum: 55600 Tutum: 54990
Stadionul National - National Arena 3.jpg Amsterdam Arena Roof Open.jpg
İspaniya Bilbao Şotlandiya Qlazqo İrlandiya Dublin Danimarka Kopenhagen
San Mames stadionu Hempden Park Aviva stadionu Parken stadionu
Tutum: 53332 Tutum: 52063 Tuutm: 51700 Tutum: 38065
San Mames, Bilbao, Euskal Herria - Basque Country.jpg Panoramio - V&A Dudush - Scotland National Stadium.jpg Aviva Stadium(Dublin Arena).JPG DONG Cup finalen 2004 Parken.jpg

London istisna olmaqla digər bütün şəhərlər üç qrup mərhələsi və bir 1/8 və ya 1/4 Final matçına ev sahibliyi edəcək. Oyunların bölüşülməsi aşağıdakı kimidir:

Şəhərlərin hansı qrupların matçlarına ev sahibliyi edəcəyi 7 dekabr 2017-ci ildə müəyyənləşdi. Həm iştirakçı həm də ev sahibi olan komandalar ən azı 2 matçını öz ölkəsində oynayır:

Kvalifikasiya[redaktə | əsas redaktə]

Turnirin final mərhələsində heç bir komanda birbaşa oynamaq hüququ qazanmadı. 55 milli komandanın hamısı təsnifat mərhələsində Avro 2020-də oynamaq üçün mübarizə aparırdı.

Turnirin seçmə mərhələsinin püşkü 2 dekabr 2018-ci ildə Dublin Konqres Mərkəzində atıldı.[11]

Təsnifat mərhələsinin matçları 2019-cu ilin martında başladı, lakin əvvəllər seçmə mərhələnin 2018 FİFA Dünya Kubokundan sonra – sentyabr ayında başlayacağı planlaşdırılmışdı. Turnirin seçim formatı 2016-cı ildəkindən azacıq fərqlənirdi. Ənənəvi olaraq 55 komandadan 24-ü final mərhələsində iştirak haqqı qazanacaqdı, lakin ötən seçmə mərhələlərdən fərqli olaraq onların 20-si buradan qatıla bilərdi. Yerdə qalan 4 yerin sahibi sonradan müəyyənləşəcəkdi. Kosovonun 2016-cı ilin mayında üzvlüyü UEFA-da qəbul edildikdən sonra seçmə mərhələnin formatı daha da dəqiqləşdi. Belə ki, UEFA Millətlər Liqasının bitməsindən sonra, 10 qrupun olduğu və hər qrupdan ilk iki komandanın turnirin final mərhələsində oynama imkanı qazanacağı dəqiqləşdi. Seçmə mərhələnin matçları 2019-cu ilin mart, iyun, sentyabr, oktyabr və noyabr aylarında oynandı.[12]

Milli komandaların UEFA Millətlər Liqası vasitəsilə də turnirdə iştirak etmə şansı var idi. Belə ki, hər diviziyadan 1 milli komanda (hansı ki, bu komandalar seçmə mərhələdən turnirə qatıla bilməyiblər) bundan yararlana bilər. Əvvəlcə diviziyanın özündə play-off matçları oynanılmalıdır. Diviziyaların daxilindəki 4 qrupun liderləri öz aralarında oynayaraq qalibi müəyyənləşdirməlidirlər. Bu matçlar 2020-ci ilin martında oynanılacaq. Oyunlar 2 yarımfinal və final matçından ibarətdir.[13]

Komandalar[redaktə | əsas redaktə]

Hal-hazırda iştirakı dəqiqləşən 20 komandanın 17-si Avro 2016-da da iştirak etmişdi. Onların arasında Belçika və İtaliya milliləri seçmə mərhələdə bütün matçlarını qələbə ilə başa vuraraq fərqlənirlər.[14][15] Son Avropa çempionu Portuqaliya və son dünya çempionu Fransa milliləri də iştirakçılar arasındadır. Finlandiya millisi tarixində ilk dəfə Avropa Çempionatında iştirak edəcək.[16] Köhnə çempionlardan yalnız Yunanıstan millisi turnirdə iştirak edə bilməyəcək. Onlar ardıcıl 2-ci dəfədir ki Avropa Çempionatında iştirak etməyəcəklər.[17]

Hazırda 12 ev sahibi ölkənin yeddi milli komandası turnirdə iştirak hüququ əldə edib.

Komanda[A] Necə vəsiqə qazandı? Rəsmiləşməsi İştirak etdikləri illər[B]
 Belçika I qrupu birincisi 10 oktyabr 2019 5 (1972, 1980, 1984, 2000, 2016)
 İtaliya J qrupu birincisi 12 oktyabr 2019 9 (1968, 1980, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Rusiya[C] I qrupu ikincisi 13 oktyabr 2019 11 (1960, 1964, 1968, 1972, 1988, 1992, 1996, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Polşa G qrupu birincisi 13 oktyabr 2019 3 (2008, 2012, 2016)
 Ukrayna B qrupu birincisi 14 oktyabr 2019 2 (2012, 2016)
 İspaniya F qrupu birincisi 15 oktyabr 2019 10 (1964, 1980, 1984, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Fransa H qrupu birincisi 14 noyabr 2019 9 (1960, 1984, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Türkiyə H qrupu ikincisi 14 noyabr 2019 4 (1996, 2000, 2008, 2016)
 İngiltərə A qrupu birincisi 14 noyabr 2019 9 (1968, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2012, 2016)
 Çexiya[D] A qrupu ikincisi 14 noyabr 2019 9 (1960, 1976, 1980, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Finlandiya J qrupu ikincisi 15 noyabr 2019 0 (debüt)
 İsveç F qrupu ikincisi 15 noyabr 2019 6 (1992, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Xorvatiya E qrupu birincisi 16 noyabr 2019 5 (1996, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Avstriya G qrupu ikincisi 16 noyabr 2019 2 (2008, 2016)
 Niderland C qrupu ikincisi 16 noyabr 2019 9 (1976, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012)
 Almaniya C qrupu birincisi 16 noyabr 2019 12 (1972, 1976, 1980, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
 Portuqaliya B qrupu ikincisi 17 noyabr 2019 7 (1984, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
  İsveçrə D qrupu birincisi 18 noyabr 2019 4 (1996, 2004, 2008, 2016)
 Danimarka D qrupu ikincisi 18 noyabr 2019 8 (1964, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2012)
 Uels E qrupu ikincisi 19 noyabr 2019 1 (2016)
  1. Maili hərflərlə yazılan komandaların aid olduğu ölkələr həm də turnirə ev sahibliyi edəcək
  2. Qalın hərflərlə yazılan illərdə komanda çempion olub. Maili hərflərlə yazılan illərdə isə komanda turnirə ev sahibliyi edib.
  3. 1960-cı ildən 1988-ci ilə kimi Rusiya millisi SSRİ, 1992-ci ildə isə MDB adı altında turnirdə iştirak edib.
  4. 1960-1980-ci illər arası Çexiya millisi Çexoslovakiya adı ilə çempionatda oynayıb.

Koronavirus pandemiyası və tarixin dəyişdirilməsi[redaktə | əsas redaktə]

2019-cu ilin dekabr ayından Çindən başlayaraq yayılan CoVID-19 virusunun Avropada yayılması futboldan da yan keçmədi. Mart ayından başlayaraq Avropa ölkələrinin daxili futbol çempionatlarının, o cümlədən Çempionlar Liqası və Avropa Liqasını oyunlarının təxirə salınması UEFA Avro 2020-nin də təxirə salınmasını gündəmə gətirdi. Bu məqsədlə 17 mart 2020-ci ildə UEFA-nın iclası keçirildi. Pandemiyanın yayılmasının qarşısının alınması və ölkə çempionatlarının yekunlaşdırılmasına şərait yaratmaq üçün çempionat 2021-ci ilə qədər təxirə salındı. Çempionatdan əlavə, çempionatın martda keçirilməsi nəzərdə tutulan pley-off matçları da qeyri-müəyyən müddətə qədər təxirə salındı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Regulations of the UEFA European Football Championship 2018–20" (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations. 9 mart 2018. İstifadə tarixi: 13 mart 2018.
  2. "VAR to be introduced in 2019/20 UEFA Champions League". UEFA.com. Union of European Football Associations. 27 sentyabr 2018. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2018.
  3. Samuel, Martin (24 may 2013). "Martin Samuel meets Michel Platini – read the FULL transcript from Sportsmail's exclusive interview with UEFA's president". Daily Mail. İstifadə tarixi: 25 may 2013.
  4. "TFF Başkanı'ndan Açıklama" [TFF Prezidenti Açıqlaması]. Türkiyə Futbol Federasiyası. 17 aprel 2012.
  5. "Scotland and Wales FAs may look to Ireland to aid Euro 2020 bid". RTÉ Sport. RTÉ. 15 may 2012.
  6. "Haalt België Euro 2020 of WK -20 binnen?" [Can Belgium host Euro 2020 or the U-20 World Cup]. belgiumsoccer.be (Niderlandca). 12 aprel 2010. 10 sentyabr 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 yanvar 2012.
  7. "Michel Platini says Euro 2020 could be spread across continent". BBC Sport. British Broadcasting Corporation. 30 iyun 2012. İstifadə tarixi: 30 iyun 2012.
  8. "A EURO for Europe". UEFA.com. Union of European Football Associations. 6 dekabr 2012.
  9. "European Championship: Uefa to hold 2020 finals across continent". BBC Sport. 6 dekabr 2012. İstifadə tarixi: 7 dekabr 2012.
  10. "Michel Platini's Euro 2020 roadshow may be coming to a city near you". The Guardian. 6 dekabr 2012. İstifadə tarixi: 7 dekabr 2012.
  11. "Dublin to stage European Qualifiers draw on 2 December 2018". UEFA.com. 28 sentyabr 2017.
  12. "UEFA Nations League: all you need to know". UEFA.com. 27 March 2014.
  13. "UEFA Nations League format and schedule confirmed". UEFA. 4 dekabr 2014.
  14. "Italy 9–1 Armenia: Roberto Mancini's side end qualifying on a high". BBC Sport. 18 noyabr 2019. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2019.
  15. "Belgium 6–1 Cyprus: Roberto Martinez's side end qualifying with perfect record". BBC Sport. 19 noyabr 2019. İstifadə tarixi: 21 noyabr 2019.
  16. "Finland qualify for Euro 2020 and first major tournament". BBC Sport. 15 noyabr 2019. İstifadə tarixi: 15 noyabr 2019.
  17. Kaperonis, Sarantos (27 noyabr 2019). "How close were Greece to Euro 2020?". AGONAsport. İstifadə tarixi: 28 noyabr 2019.