Uilyam Boinq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Uilyam Boinq
William Boeing
William E. Boeing.jpg
Doğum tarixi 10 yanvar 1881(1881-01-10)
Doğum yeri Miçiqan ABŞ
Vəfat tarixi 28 sentyabr 1956(1956-09-28)[1] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi ürək tutması
Vətəndaşlıq
Peşəsi sahibkar, biznesmen, mühəndispilot
Təhsili
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Uilyam Edvard Boeing — (1 oktyabr 1881(1881-10-01)) 1916-cı ildə "Boeing" şirkətini təsis edən Amerika aviasiya pioneriydi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Boeing, Detroit, Michigan'da Viyana, Avstriya'dan Marie M. Ortmann'a ve Hagen-Hohenlimburg, Almanya'dan Wilhelm Böing'e (1846-1890) doğmuşdur. Müvəffəqiyyətli bir ailənin, Wilhelm Böing 1868-ci ildə Birləşmiş Ştatlara köç etmiş və əvvəlcə işçi olaraq çalışmışdır. Atasıyla Amerikaya köçməyi məşhur deyildi ve heçbir maddi dəstək almadı. Daha sonra Şima meşəlik torpaqlarından və Superior gölü yaxınlığında mədən haqlarından bir sərvət qazandı.

1890-cı ildə, səkkiz yaşındaykən, gənc Boingin atası yoluxucu gripdən dünyasını dəyişdi və anası tezliklə yenidən evləndi. O daha sonra Avropada, İsveçin Vevey şəhərindəki məktəbə başladı və Bostonda bir il hazırlıq kursu üçün ABŞ-a döndü. Onun adını "Villiam Boing" deyə qeydiyyatdankrçirdi. Yeni Haven, Connecticut ştatında Yale Universitetinə daxil oldu. 1903-cü ildə Yale-ni taxta işinə girmədən əvvəl tərk etdi.

Kariyerası[redaktə | əsas redaktə]

Boeing, Vaşinqtonda Sakit okenın Şimal-Qərbində Hoquiama köçdü və Olimpiya Yarımadasının Pasifik (qərb) tərəfində, Grays Limanının ətrafında geniş ağaclıq ərazini satın aldı və sonra taxta biznesinə başladı. O, daha sonra yeni bir Panama Kanalı vasitəsilə Şimal sahilinə taxta göndərməyə başladı, sonra isə fərqli bir işə başlamaq üçün vəsait qazandırdığını söylədi.

Qrinvud Timber şirkətinin müdiri olduğu vaxtlarda Boeing gəmi dizaynı ilə təcrübələr etmişdi daha sonra Seattleyə getdi, burada, Alaska-Yukon-Pasifik sərgisi vaxtında 1909-da, ilk dəfə insanlı bir uçan aparat gördü ve təyyarələrə hayran qaldı. Boeing, Los Angelesdəki Glenn L. Martin Təyyarə məktəbində təhsil almaq qərarına gəldi və Martinin təyyarələrindən birini satın aldı. Martin pilotu James Floyd Smis, Boeingin yeni Martin TA hidroaeroplanını birleştirmek ve sahibini uçmağı öyrətmək üçün Seattleya getdi. Böyük sandıqlar qatarla gəldi və Smit Təyyarəni Birləşmiş Göl sahilində tikilmiş bir çadır anbarında birləşdirdi. William Boeing pilot oldu. Boeingin sınaq pilotu Herb Munter, tezliklə təyyarəyə zərər verdi. Martinin dediyinə görə, ehtiyat hissələri bir neçə ay mövcud olmayacağını Boeing yoldaşı Cdr George Conrad Westervelt (USN)-ə bildrib, "Biz daha yaxşı və sürətli bir təyyarə qura bilərik ". Westervelt razılaşdı. Qısa müddətsonra B & W Suya enən təyyarə, üstün göstəricilərə sahib iki qanadlı amfibiyadüzəltdilər. Boeing, təyyarə biznesinə girmə qərarı aldı və fabriki üçün Seattle yaxınlığında Duwamish çayı üzərində köhnə bir qayıq satın aldı.

Boeing təyyarəsinin yaradılması[redaktə | əsas redaktə]

1916-cı ildə Boeing Gorg Conrad Westervelt ilə "B & W" kimi işə girdi və Pasifik təyyarə hissələri şirkətini qurdu. Şirkətin ilk təyyarəsi Boeing Model 1 (B & W Seaplane) idi. Amerika 8 Aprel 1917-ci ildə Birinci Dünya Müharibəsinə girdi, bir aydan bir az sonra, Boeing Pacific təyyarə hissələri şirkətindən Boeing Təyyarə şirkətinə dəyişdi və ABŞ hava qüvvələrindən 50 təyyarə sifarişi aldı. Müharibənin sonunda Boeing ticari təyyarlərə nəzər yetirməyə başladı. Havayolu xidməti təmin etmək üçün müqavilələr təmin etdi və müvəffəqiyyətli hava yolu əməliyyatı və sonra Birləşmiş Hava Yolları'na çevrilən sərnişin xidməti qurdu.

Boinq qrupunun dağılması[redaktə | əsas redaktə]

1929-cu ildə Boinq Birləşmiş Aviasiya və Nəqliyyat Korporasiyası yaratmaq üçün Pratt & Whitney ilə Frederick Rentschler ilə birləşdi. Yeni qruplaşdırma bütün aviasiya bazarlarına xidmət etmək niyyətində olan aviasiya bütün aspektləri ilə maraqlanan, şaquli inteqrasiya olunmuş bir şirkət idi. Qısa bir müddətdə, Boeing şirkətinin, Birləşmiş Hava Yolları holding şirkəti altında qabaqcıl bir hava yolu şirkəti ilə birləşən bir çox kiçik havayolunun sahibi oldu.

1934-cü ildə Birləşmiş Ştatlar hökuməti Wiliam Boing-in inhisarçı praktikasını günahlandırdı. Eyni il Air Mail Aktı, təyyarə şirkətlərini uçuş işlərini inkişaf və istehsaldan ayırmaq məcburiyyətində qaldı. William Boeing, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Nəqliyyat Korporasiyasının holding şirkəti olaraq mülkiyyətdən ayrıldı, və üç hissəyə bölündü:

  • Birləmiş təyyarələr korporasiyası, keçmiş şərqdə ABŞ istehsalı (indi Birləşmiş texnologiyalar korporasiyası)
  • Boing təyyarə şirkəti, daha sonra Boing şirkətinə çevrilən qərb ABŞ istehsalı ilə
  • Uçuş əməliyyatları üçün Birləşmiş hava xətləri

1937-ci ildə onun atlarına ən çox sərmayə qoymağa başladı. Boeing Təyyarə Şirkəti, parçalanmış bir sənayenin əsas istehsalçısı olsa da, II Dünya Müharibəsinin başlanğıcına qədər uğur qazana bilməyb.

Sonrakı həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1935-1944 illəri arasında, Wiliam Boing ve yoldaşı Bertha, Seattle şəhərinin şərqindəli geniş bir arazini bir kenara qoydular. Bunlar arasında, Richmond Plajı, Richmond Heights, Innis Arden, Blue Ridge ve Shoreview'in gələcəkdəki cəiyyətləri də daxil idi.Boeings, ərazilərində irqçi məhdudlaşdırıcı şərtlər qoyaraq segregasiya tətbiq etmək, əmlakı "Ağ və ya Qafqaz irqindən olmayan hər hansı bir şəxsə satmaq, nəql etmək, kirayə etmək və ya kirayəyə verməmək" deməkdir. Ağ olmayanlar "ağ və ya Qafqaz irqinin bir şəxs tərəfindən" daxili qulluqçusu kimi işlədildikdə torpaq üzərində əmlaka sahib ola bilərlər.

Boeing, təyyarə sənayesindən təqaüdçüoldu. O, qalan illərini mülkiyyət inkişafı və saf qan at saxlamaqla məşğul oldu. İkinci Dünya müharibəsində Sakit okean şimal-qərbindəki döyüş ehtimalı ilə əlaqəli olduğunu düşünərək, Seattleın şərqindəki“Aldarra” olarak adlandırdığı 650 hektar (260 hektar)ərazini satın aldı. Əmlak 2001-ci ildə torpağın bir hissəsi satılmış və golf sahəsinə çevrilənə qədər ailədə qaldı. Ancaq bir neçə hektar, Boeing'in özü və iki kiçik evi də daxil olmaqla, ailəsində qaldı. Həyatının böyük hissəsi üçün əsas yaşayış yeri Seattle yaxınlığında The Highlands cəmiyyətində bir ev idi; William E. Boeing Evi daha sonra Tarixi Yerlər Milli Reyestrində siyahıya alındı. Bu əmlak yaxınlığında çalışan Boeing Creek onun adını daşıyır.

William Boeing, 75-ci doğum günündən üç gün əvvəl, 74 yaşındakı 1956-cı il 28 sentyabr 1956-cı ildə vəfat etdi və ilk müvəffəqiyyətli ticarət jet təyyarəsi olan Boeing 707, ilk uçuşunu bir ildən bir müddət əvvəl keçirdi. Seattle Yacht Club-a gəldikdən sonra, Vuaytanda Puget Sound-da qyığında infaq keçirərək vıat etdi. Onun külləri, vaxtının çox hissəsini Taconiti qayığını seyr edərək keçirdiyi Britaniya Kolumbiya sahillərindən səpələnmişdi.

O, 1966-cı ildə Daytonda (Ohio) Şöhrət Aviasiya Şöhrət siyahısına alındı.

  1. Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000