Ukrayna Dövləti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
ukr. Українська Держава
Ukrayna Dövləti gerbi
Gerbi
Himni: «Ще не вмерла України»
Ukrayna hələ ölmədi
Ukrayna Dövləti xəritədə yeri
StatusuAlmaniya imperiyasının protektoratı
PaytaxtıKiyev
Rəsmi dilləriukraynca
Ümumi dilləriukraynca, rusca
Dini
ortodoks xristiyanlıq[d]
Demonim(lər)iukraynalı
İdarəetmə formasımüvəqqəti[a] getman diktaturası
Getman 
• 1918
Pavel Skoropadski
Tarixi dövrBirinci Dünya müharibəsi
• Yaranması
29 aprel 1918
• Süqutu
14 dekabr 1918
Ərazisi
Əhalisi
• 1918
təq. 25 milyon nəfər
Valyutasıkarbovanets
Sələfi
Xələfi
Ukrayna Xalq Respublikası
Ukrayna Sovet Respublikası
Ukrayna Xalq Respublikası
Ukraynan Müvəqqəti Fəhlə və Kəndli Hökuməti
Cənubi Rusiya (1919–1920)
Polşa Respublikası (1918-1939)
İndi tərkibində

Ukrayna Dövləti (ukr. Українська Держава) və ya İkinci Getmanlıq (ukr. Другий Гетьманат) — 1918-ci ilin aprel-dekabr aylarında, Rusiya vətəndaş müharibəsi dövründə Almaniyanın protektoriyası altında Ukraynanın dövlət quruluşu formasının rəsmi adı.

Yarı-monarxiyalı, diktatorlu getman rejimi[1] 29 aprel 1918-ci il tarixində dövlət çevrilişi nəticəsində qurulmuşdur. Bəyan edilmiş Ukrayna Dövlətinin başçısı Pavel Skoropadski – dövlətin, ordunun və məhkəmənin ali rəhbəri idi.[2] Skoropadski avstriyalıalman işğalçı qüvvələr, böyük mülkədarlar, burjuaziya və getman ordusunda xidmət edən rus zabitlərə arxalanırdı.

Getman Skoropadski Mərkəzi Şuranı və onun orqanlarını, respublikanı və Ukrayna Xalq Respublikası dövründə edilmiş islahatları ləğv etmişdir.[1]

Getman rejimi təsis olunandan bəri keçmiş Milli Şuranın bazasından olan partiyaların təzyiqinə məruz qalmışdı. İşğalçı qüvvələrin yerli xalqa davranışı və ərzaqları oğurlaması genişmiqyaslı kəndli üsyanlarına səbəb olurdu.

Hökumət[redaktə | əsas redaktə]

Ukrayna Dövlətinin hökuməti belə idi:

Nazirlər 30 aprel — 4 may 4 may — 24 oktyabr 25 oktyabr — 14 noyabr 14 noyabr — 14 dekabr
Otaman-nazir N. P. Vasilenko (kadet) F. A. Lizoqub F. A. Lizoqub S. N. Gerbel
Xarici işlər N. P. Vasilenko D. İ. Doroşenko G. E. Afanasev
Hərb A. F. Raqoza
Dəniz N. L. Maksimov N. L. Maksimov A. G. Pokrovski
Daxili işlər A. A. Vişnevski F. A. Lizoqub И. А. Kistyakovski
Maliyyə A. K. Rjepetski (kadet) A. K. Rjepetski A. K. Rjepetski A. K. Rjepetski
Ticarət S. M. Qutnik (kadet) S. F. Merinq
Əmək Y. N. Vaqner Y. N. Vaqner M. A. Slavinski (с/ф) V. A. Kosinski
Nəqliyyat B. A. Butenko B. A. Butenko V. E. Landeberq
Azuqə Y. Y. Sokolovski Y. Y. Sokolovski
Ədliyyə M. P. Çubinski M. P. Çubinski
A. F. Romanov
A. G. Vyazlov V. E. Reynbolt
Din N. P. Vasilenko V. V. Zenkovski A. İ. Lototski (с/ф)
P. Y. Stebnitski (с/ф)
M. M. Voronoviç
Xalq səhiyyəsi V. Y. Lyubinski V. Y. Lyubinski V. Y. Lyubinski
Xalq maarifçiliyi N. P. Vasilenko V. P. Naumenko
Əkinçilik В. Г. Колокольцов В. Н. Леонтович
Dövlət nəzarətçisi G. E. Afanasev
Dövlət katibi M. L. Gijitski İ. A. Kistyakovski
S. V. Zavadski

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

quberniya paytaxt
Volınsk Jitomir
Yekaterinoslav Yekaterinoslav
Kiyev Kiyev
Подольская Kamenets-Podolski
Polessk mahalı (Minsk quberniyası daxilində) Mozir
Poltava Poltava
Taviçensk (Krım daxilində) Berdyansk
Xarkov (KurskVoronejsk quberniyaları daxilində) Xarkov
Xerson Xerson
Xolmsk (Qrodnensk quberniyası daxilində) Brest-Litovsk
Çerniqov (Kursk quberniyası daxilində) Çerniqov

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ukrayna Seyminin qurulmasına qədər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Савченко В. А. Двенадцать войн за Украину. — Харьков: Фолио, 2006. Глава пятая. Крестьянское восстание против гетмана Украины Скоропадского и война директории УНР против гетманского режима (май — декабрь 1918)
  2. Кульчицкий (Львов), S. "Украинская Держава (Гетманат)". histpol.pl.ua (rus). İstifadə tarixi: March 19, 2020.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Akunov, V. Германский прихвостень, или Московский запроданец? (rus). «Проза.ру».
  • Volkov, Sergey (2009). Генералитет Российской империи: Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II (rus). Moskva: «Центрполиграф».
  • Volkov, Sergey (2002). Офицеры российской гвардии (rus). Moskva: «Центрполиграф».
  • Volkov, Sergey (1993). "Офицерство после катастрофы русской армии.". Трагедия русского офицерства (rus). Moskva: «Центрполиграф».
  • Qolovin, N. N. Российская контрреволюция  (rus). 12. səh. 15−16.
  • Qulp, R. (1922). Киевская эпопея (rus). II. Berlin: Архив русской революции.
  • Zalensski, K. A. (2003). Кто был кто в Первой мировой войне (rus). Moskva: «Центрполиграф».
  • Lazarevski, G. (1995). "Гетмащина. Сборник. 2. 1930. Калиш. Скоропадский М. Воспоминания (апрель 1917−декабрь 1918)". «За государственность» (rus). Kiyev.
  • Nesteroviç-Berq, Mariya. В борьбе с большевиками (rus). səh. 195−197.
  • Puçenkov, A. S. (2011), "Киев в конце 1918 г.: падение режима гетмана П. П. Скоропадского" (PDF), history.spbu.ru (rus), Sankt-Peterburq: Sankt-Peterburq Dövlət Universiteti. Tarix fakültəsi, səh. 57−72, March 19, 2013 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib
  • Savçenko, V. A. (2006). Двенадцать войн за Украину (rus). Xarkov: «Фолио».
  • Субтельний, O. (1993). Історія України (ukrayna). Kiyev: «Либідь». səh. 720. ISBN 5-325-00451-4.
  • Tınçenko, Y. (2009). Украинские Вооружённые Силы (ukrayna). Kiyev: «Темпора». səh. 246.
  • Tınçenko, Y. (2007). Офицерский корпус армии Украинской Народной Республики (ukrayna). Kiyev: «Темпора».
  • Tınçenko, Y. "«Старый Цейхгауз»" (ukrayna) (№ 30): 46−52.
  • Tınçenko, Y. (2002). Сердюки гетмана Скоропадского. Украина, 1918. «Цейхгауз» (ukrayna).
  • "Les Annales de l'Ukraine" (fransız) (№ 952). Kiyev: Ministère des affaires etrangères. 1918: 16.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]