Məzmuna keç

Umm Əl-Quveyn

Vikipediya, azad ensiklopediya
Umm Əl-Quveyn
إِمَارَة أُمّ ٱلْقَيْوينالمتحدة
Umm Al Quwain
Rəsmi dili ərəb dili
Dini İslam
Paytaxt Umm Əl-Quveyn
İdarəetmə forması Federasiya daxilində Mütləq monarxiya
Baş nazir Səud bin Rəşid Əl Mualla
Sahəsi
  Ümumi 755 km2 (292 kv.mil) km²
  Əhali
  • 73.000 nəf. (2008, 2015)
ÜDM (AQP)
  Ümumi (2023) 0,7 mln $ dollar
Valyuta BƏƏ dirhəmi
Saat qurşaqları UTC+04
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Umm Əl-Quveyn (ərəb: أم القيوين) — ölkənin şimalında yerləşən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərini təşkil edən yeddi əmirlikdən biri.[1][2][3] Umm Əl-Quveyn BƏƏ-nin ən az əhalisi olan əmirlikdir.[2][4][3] Fars körfəzi ilə həmsərhəddir. Umm Əl Quveyn qərb sahilində Ras Əl Xayma, ŞarjaƏcmən arasında yerləşir.[5][6] 24 km (15 mil) qədər uzanan sahili var.[5][7]

Umm Əl Quveyn Əmirliyi 1775-ci ildə Şeyx Məcid Əl Mualla tərəfindən müstəqil şeyxlik kimi yaradılmışdır.[6] Əmirliyi Səud bin Rəşid Əl Mualla idarə edir. Əmirlik əsas sahil şəhəri olan Umm Əl Quveyn və sahildən təxminən 30 km (19 mil) məsafədə yerləşən Fələc Əl Mualla oazis şəhərciyindən ibarətdir.[8]

Qonşu ölkələrdən fərqli olaraq, Umm Al Quveynin ərazisində neft və ya qaz tapılmamışdır və turizm,[9] balıqçılıq və ticarətdən,[10] həmçinin Umm Əl Quveyn Azad Zonasından (UAQFTZ)[11] əldə edilən gəlirdən asılıdır.

1972-ci ilə aid Umm Əl-Quveyn pasportu.

Umm Əl-Quveyn adı, qurudan və dənizdən çıxarılan sərvətlərə istinad edilərək, "iki qüdrətin anası" mənasını daşıyan ərəb sözündəndir.[12]

Umm əl-Quveyn Əmirliyi əhəmiyyətli arxeoloji maraq doğurur. Buradakı vacib tapıntılar Yaxın Şərqdə mühüm qədim şəhərlərin mövcudluğundan xəbər verir.[13] Əldə edilən bütün tapıntılar Mesopotamiya ilə əlaqələrin hələ eramızdan əvvəl V-ci minillikdə mövcud olduğunu göstərir. Bu yerlərdə həm qərb Şumer mədəniyyəti, həm də şərq Hind Vadisi mədəniyyətinə aid əşylar tapılıb.[14]

Əmirliyin Ed-Dur şəhərində yüzlərlə sikkə tapılıb, onların içində Makedoniyalı İskəndərin dövrünə aid olanlarda çoxdur. 2019-cu ilin mart ayında burada eramızın I əsrinə aid 15 türbə, tunc heykəllər, yaşayış məskənlərinin qalıqları, zərgərlik məmulatları və keramika aşkar edilib.[15][16] Ed-Durun həm Plini, həm də Strabon tərəfindən Fars körfəzində mühüm şəhər olduğu qeyd edilir.[17][18][19][20][21]

Tunc dövründə əkinçilik inkişaf edirdi, xurma əsas məhsul idi. Suvarma üçün kifayət qədər su olan yerdə buğda, darı və digər taxıllar da əkilirdi. Hesab olunur ki, o dövrdə iqlim indikindən daha mülayim idi.[22][23]

2022-ci ildə Umm Əl Quveynin Siniyah adasında VI-VII-ci əsrə aid Şərqi xristian monastırının, 2023-cü ildə isə eyni adada Fars körfəzindəki ən qədim mirvari dalğıc şəhəri olduğu güman edilən çox saylı qalıqlar tapıldı.[24][25]

Umm Əl-Quveynin müasir tarixi təxminən 200 il əvvəl, Əl-Əli qəbiləsinin XVIII-ci əsrin ortalarında su ehtiyatlarının azalması səbəbindən paytaxtı Siniyah adasından indiki yerinə köçürülməsindən sonra başlayıb.[6][26][23] Bundan sonra 1775-ci ildə Umm Əl-Kuveyn müstəqil Şeyxlik elan edildi.[6][26][23]

Köhnə Umm əl-Quveyn şəhərini qoruyan müdafiə divarı və gözətçi qüllələri.

Umm Əl-Quveyn Əmirliyi 1768-ci ildə müasir Əl Mualla sülaləsinin banisi, Əl Əli qəbiləsindən olan Şeyx Rəşid bin Məcid tərəfindən tikilmiş qaladır.[23] 1929-cu ildə qalada dövlət çevrilişi baş verdi. Şeyx Həməd bin İbrahim Əl Mualla öldürüldü. Yeni hakimiyyətdən narazı qalan şəhər əhalisi üsyan qaldıraraq qalanı yandırdılar, qəsbkarları öldürdülər və Əhməd bin Rəşid Əl Muallanı hakimiyyətə gətirdilər. Qala bərpa olunub və hazırda burada Umm əl-Quveyn Milli Muzeyi yerləşir.

8 yanvar 1820-ci ildə Şeyx Abdullah bin Rəşid Böyük Britaniya ilə Ümumi Dəniz müqaviləsi imzaladı və beləliklə, Osmanlı türklərinin nüfuzunun qarşısını almaq üçün İngilis protektoratını qəbul etdi və Dubay, Rəs Əl-Xayma, Şarja, Əcmən kimi bölgədə əhəmiyyətli region hesab olundu.[23][27] 1908-ci il üçün J.G. Lorimerin "Fars Körfəzi, Oman və Mərkəzi Ərəbistan" adlı məşhur coğrafi kitabçasında Umm Əl-Quveyn sahilində böyük gəmiqayırma mərkəzi, təxminən 5000 əhalisi olan bir şəhər kimi təsvir olunmuşdur.[28][23][29]

2 dekabr 1971-ci ildə Şeyx Əhməd bin Rəşid Əbu-Dabi, Dubay, Şarja, Əcman və Əl-Füceyrə əmirlikləri ilə birlikdə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərini yaratdı, Ras əl-Xayma 1972-ci ilin əvvəlində BƏƏ-nə qoşuldu.[30][23][31][32][33]

Umm Əl Quveynin ardıcıl hökmdarları:[34][35][23][36][37][38][39][40]

  • 1768-1820: Şeyx Rəşid bin Məcid Əl Mualla
  • 1820–1853: Şeyx Abdullah bin Rəşid Əl Mualla (1794)
  • 1853–1873: Şeyx Əli bin Abdullah Əl Mualla (1824 - 1873)
  • 1873–1904: Şeyx Əhməd bin Abdullah Əl Mualla (1832 – 1904)
  • 13 iyun 1904 – 1922: Şeyx Rəşid bin Əhməd Əl Mualla (1876 – 1922)
  • 1922 - Oktyabr 1923: II Şeyx Abdullah bin Rəşid Əl Mualla
  • 1923 oktyabr - 9 fevral 1929: Şeyx Həməd bin İbrahim Əl Mualla
  • 9 fevral 1929 - 21 fevral 1981: Şeyx Əhməd bin Rəşid Əl Mualla (1904 - 1981)
  • 21 fevral 1981 - 2 yanvar 2009: II Şeyx Rəşid bin Əhməd Əl Mualla (1932 - 2009)
  • 2 yanvar 2009 - indiki: Şeyx Səud bin Rəşid Əl Mualla (1952)

İqtisadiyyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Umm Əl-Quveyndə turizm, ticarət, kiçik və orta biznes, balıqçılıq inkişaf etdirilir.

2018-ci ildə hökumət proqramlar və təşəbbüslər vasitəsilə hərtərəfli struktur inkişafı həyata keçirmək, həmçinin vahid cəmiyyət üçün yüksək həyat səviyyəsini təmin etmək üçün Umm Əl-Quveyn Vision 2021 proqramını işə saldı.[41] Vizyon beş əsas tələbləri əhatə edir:

  • Davamlı və şaxələndirilmiş iqtisadiyyat;
  • Sosial həmrəylik;
  • Cəlbedici turizm;
  • Əla infrastruktur və İnnovativ hökumət;

Hökumət biznes təşəbbüsləri və proqramları biliyi, tədqiqat və inkişafa əsaslanan iqtisadiyyat qurmaq üçün özəl sektorla tərəfdaşlığı inkişaf etdirmək və gücləndirmək üçün yerli biznes və sənayeləri dəstəkləmək üçün bir vasitə kimi xidmət edir.[42]

Azad ticarət zonası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Umm Əl-Quveyn Azad Ticarət Zonası (UAQ FTZ) 1987-ci ildə yaradılmışdır. O, əvvəllər Əhməd Bin Rəşid limanı və Azad Zona kimi tanınırdı. Azad Ticarət Zonası 2019-cu ildə "Startaplar və KOM-lar üçün Ən Yaxşı Azad Zon" kimi Qadat Al Tagheer mükafatına layiq görülüb.[43][42][44]

İqlim və ətraf mühitü

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Umm Əl-Quveynin səhraları

Noyabr-mart aylarında orta temperatur gündüzlər 27°C (81 °F), gecələr 15°C (59 °F) təşkil edir, lakin yayda və rütubətin yüksək olduğu vaxtlarda 40°C-dan (104 °F) yuxarı qalxa bilər.[45] Yağış minimaldır və ildə orta hesabla 42 mm (1,7 düym) təşkil edir. Sahil xətti gün ərzində dəniz küləyi ilə sərinlənir.[23]

Umm Əl-Quveyn şəhərinin yaxınlığında yerləşən Əl Sinniyah adası, BƏƏ-nin ən böyük Sokotra qarabatat koloniyasına ev sahibliyi edir, 15.000-dən çox cütlük onu dünyanın üçüncü ən böyük koloniyası edir. Bura həmçinin ərəb ceyranları gətirilib və onların burada artımı hiss oıunur. Dəniz həyatı bolluğu və müxtəlifliyi ilə diqqət çəkir: qara tipli rif köpəkbalığı, tısbağalar və s.

Sinaniyah adası ilə materik arasında su quşları üçün beynəlxalq əhəmiyyət kəsb edən geniş qum və palçıq sahəsi olan Hor Əl Beyda yerləşir. Sinaniyah adası rəsmi olaraq qorunmasa da, Hor Əl Beyda ilə birlikdə BƏƏ-də ən böyük təmiz və müxtəlif sahil yaşayış yerlərindən biridir.[46][23][4]

BƏƏ mədəniyyəti əsasən İslam dini və ənənəvi ərəb mədəniyyəti ətrafındadır.[47][48] İslam və ərəb mədəniyyətinin onun memarlığına, musiqisinə, geyiminə, mətbəxinə və həyat tərzinə təsiri də çoxdur.[49][50][51][52]

Umm Al Quwain fortu

Umm Əl Kuveyn fortu: Bir vaxtlar əmirliyin hökmdarının evi olan və köhnə şəhərin girişini qoruyan, bir tərəfdən dənizə, digər tərəfdən dərəyə nəzarət edən fort. Əvvəl polis bölməsinə, sonra muzeyə çevrildi. Muzeydə indi Ed-Dur da daxil olmaqla yaxınlıqdakı mühüm yerlərdə tapılan artefaktlar və əmirliyin tarixində istifadə edilmiş silah kolleksiyası və s. nümayiş olunur.[6][23][53][54][55]

Umm Əl Quvein adaları sıx manqrov meşələri ilə əhatə olunmuş və kanallarla ayrılmış qumlu adalardan ibarət unikal sahil xəttini təşkil edir. Yeddi adadan ən böyüyü Sinniyah, ardınca Cəzirət Əl-Gallah və Əl-Kibe. Hamısı köhnə şəhərdən görünür. Onlarla sahil düzənlikləri arasında kiçik digər adalar var. Adalar arasında axan Madaar kanalı balıqçılar üçün əhəmiyyətli su yolunu təmin edir.[6][23][55]

Ed-Dur Umm Əl Quveynin şimalında yerləşən qədim Ed-Dur şəhəri. Şəhər Fars körfəzi sahilində İslamdan əvvəlki ən böyük yer hesab olunur.[56]Ed-Durda abidələr, kiçik qala və semit günəş tanrısı Şamaşa həsr olunmuş məbəd var.

Dreamland Aqua Parkı Dubaydan avtomobillə təxminən 40 dəqiqəlik məsafədə, Umm Əl Kuveynin sahilində yerləşir. 250 hektar (620 akr) mənzərəli bağları əhatə edir və 30-dan çox attraksiona malikdir. Park il boyu açıqdır və gündə 10.000-ə qədər ziyarətçi qəbul edir.[57][6][23][58][59]

  1. "48 interesting facts for the UAE's 48th National Day". gulfnews.com (ingilis). 25 noyabr 2019. 25 noyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2019.
  2. 1 2 "Where on Earth is Umm al Qaiwain?". BBC News. 17 aprel 2015. 21 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2021.
  3. 1 2 "Umm al-Quwain". whichschooladvisor.com. 25 noyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2021.
  4. 1 2 "Umm Al Quwain - The Official Portal of the UAE Government". u.ae. 20 aprel 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2021.
  5. 1 2 "Emirate of Umm Al Quwain". www.ourallegiancetokhalifa.com. 21 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 "Emirate of Umm Al Quwain UAE - Tourist Information and Attractions". www.guide2dubai.com. 21 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  7. United Arab Emirates Land Ownership and Property Laws Handbook Volume 1 Strategic Information and Dubai Property Laws. International Business Publications USA. iyun 2015. ISBN 978-1-4387-6019-3. 11 dekabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 dekabr 2022.
  8. Emirate of Umm Al Quwain
  9. About Umm Al Quwain
  10. Tourism and trade the top priorities in Umm Al Quwain https://web.archive.org/web/20180724123603/http://uaqftz.com/uaqftz/
  11. "UAQ Free Trade Zone | Business Licences | Umm Al Quwain, Dubai, Sharjah, Abu Dhabi, Ajman & RAK :: uaq ftz".
  12. "Umm Al Quwain". UAE Ministry of Economy. İstifadə tarixi: 8 may 2025.
  13. ""Archaeologists strike gold in Umm Al Quwain"". 21 fevral 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2026.
  14. . "Ed-Dur Site - UNESCO World Heritage Centre"
  15. 500 tombs dating back 2,000 years found in Umm Al Quwain
  16. 15 tombs, artefacts uncovered in Umm Al Quwain
  17. Denton, Branwen E.; MacAdam, Henry I. Potts, Daniel T. (redaktor). "The Other Mediterranean: Archaeology and the Gulf". The Journal of Interdisciplinary History. 23 (1). 1992: 119–131. doi:10.2307/205485. JSTOR 205485.
  18. "Tombs and artefacts dating back 2,000 years uncovered in Umm Al Quwain". The National. 31 mart 2019. 21 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  19. "Archaeological Sites". tad.uaq.ae. 21 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  20. "15 tombs, artefacts uncovered in Umm Al Quwain". Expat Media. 31 mart 2019. 20 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  21. "UAE: 2,000-Year-Old Tombs Uncovered In Umm Al Quwain". Gulf Insider. 31 mart 2019. 29 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  22. Potts, Daniel T.; Naboodah, Hasan Al; Hellyer, Peter. Archaeology of the United Arab Emirates. London. 2003. ISBN 978-1900724883. OCLC 54405078.
  23. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Chapter 8 Umm al quwain" (PDF). 20 sentyabr 2021 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2021.
  24. Dennehy, John. "Ancient Christian monastery discovered in Umm Al Quwain". The National (ingilis). 3 noyabr 2022. 20 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 mart 2023.
  25. "Their world was the oyster: Oldest pearl town found in UAE". AP NEWS (ingilis). 20 mart 2023. İstifadə tarixi: 20 mart 2023.
  26. 1 2 "BUSINESS SET UP IN UMM AL QUWAIN | Incorporation House". 20 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2021.
  27. "United Arab Emirates". www.worldstatesmen.org. 19 avqust 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 sentyabr 2021.
  28. Lorimer, John. Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia. Calcutta: Government of India. 1908. səh. 1441.
  29. Ulrichsen, Kristian Coates. The United Arab Emirates: Power, Politics and Policy-Making (ingilis). Taylor & Francis. 1 dekabr 2016. ISBN 978-1-317-60310-8. 20 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 oktyabr 2021.
  30. Askari, Hossein. Collaborative Colonialism (PDF) (ingilis). 2013. doi:10.1057/9781137353771. ISBN 978-1-349-46974-1.
  31. "The formation of the Union". National Archives UAE (ingilis). 9 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 sentyabr 2021.
  32. "Founders of the Union - The Official Portal of the UAE Government". u.ae. 18 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 sentyabr 2021.
  33. "Significant dates in UAE history". The National. 2 dekabr 2012. 20 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 sentyabr 2021.
  34. Zahlan, Rosemarie Said. The Origins of the United Arab Emirates: A Political and Social History of the Trucial States. Taylor & Francis. 2016. səh. 36. ISBN 9781317244653. OCLC 945874284.
  35. Arabian Gulf Intelligence. Cambridge: Oleander Press. 1985. səh. 295. ISBN 9781909349964.
  36. "The Ruler".[ölü keçid]
  37. says, HASHIN MOHAMED. "UAE Royal Family Guide: All about Rulers of United Arab Emirates - MyBayut". A blog about homes, trends, tips & life in the UAE | MyBayut. 22 dekabr 2019. 10 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  38. "Federal Supreme Council". uaecabinet.ae. 3 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  39. "Contributions of the UAE royal families: Al Nahyan, Al Maktoum & More - MyBayut". A blog about homes, trends, tips & life in the UAE | MyBayut (ingilis). 10 avqust 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  40. "Business Setup In Umm Al Quwain UAE | FlyingColou". Flyingcolour English. 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  41. "Tourism and trade the top priorities in Umm Al Quwain". gulfnews.com (ingilis). 15 sentyabr 2018. 3 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2021.
  42. 1 2 "StackPath". www.oerlive.com. 13 noyabr 2019. 3 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2021.
  43. "Umm Al Quwain Free Trade Zone: A growth engine for SMEs". gulfnews.com (ingilis). 24 sentyabr 2020. 23 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2021.
  44. "Umm Al Quwain Business Setup - UAQ Free Zone Company". Setup Zone - Business Setup in Dubai (English). 3 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2021.
  45. "Umm Al Quwain Weather". yagulf.com. 9 iyul 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
  46. "Umm Al Quwain - Around the city". Al-emirates.com. 3 sentyabr 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 avqust 2011.
  47. Hurriez, Sayyid Hamid. Folklore and Folklife in the United Arab Emirates (ingilis). Routledge. 16 dekabr 2013. ISBN 978-1-136-84907-7.
  48. "Arab and Islamic heritage - The Official Portal of the UAE Government". u.ae (ingilis). 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  49. "UAE Culture". www.uae.gov.ae. 19 iyul 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 yanvar 2022.
  50. "UAE - Language, Culture, Customs & Etiquette". www.commisceo-global.com. 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  51. Jonathan Sheikh-Miller. "UAE Weekend Switchover". AMEinfo. 12 fevral 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 mart 2010.
  52. "Gulfnews: New UAE Weekend". 21 fevral 2009. 21 fevral 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  53. "Umm Al Quwain Fort". mydaytrip.com. 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  54. "Umm Al Quwain Museum and Fort: Exhibits, Timings & More - MyBayut". A blog about homes, trends, tips & life in the UAE | MyBayut (ingilis). 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  55. 1 2 "Visit the Iconic Umm Al Quwain! – UAE Business Magazine" (ingilis). 26 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2021.
  56. "Heritage a new industry". Gulfnews.com. 11 iyul 2010. 24 may 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 avqust 2011.
  57. "Welcome to Dreamland Aqua Park". Dreamlanduae.com. 11 dekabr 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 avqust 2011.
  58. "Dreamland Aqua Park (Umm Al Quwain) - 2021 All You Need to Know BEFORE You Go (with Photos)". Tripadvisor. 28 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2021.
  59. "A Complete Guide to Dreamland Aqua Park Umm Al Quwain - MyBayut". A blog about homes, trends, tips & life in the UAE | MyBayut. 28 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]