Vələs

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Vələs
Carpinus-betulus-Ekkodalen.jpg
Adi vələs
Ağacının ümumi görünüşü
Danimarka
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Hamamelid
Sıra: Fıstıqçiçəklilər
Fəsilə: Tozağacıkimilər
Cins: Vələs
Latınca adı
Carpinus L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   19503
MBMM   12989


Vələs (lat. Carpinus)[1] - tozağacıkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2] Azərbaycanda Pip adi ilə məhşurdur.

Azərbaycanın dərman bitkiləri[redaktə | əsas redaktə]

Digər növləri[redaktə | əsas redaktə]

Carpinus fruit.jpg

Təbabətdə[redaktə | əsas redaktə]

Mətbəxtdə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın milli xörəyi olan PİP dolmasının hazirlanmasında istifadə olunur. Lazım olan ərzaqlar

  • Qoyun əti – 108 q.
  • Düyü – 30 q.
  • Baş soğan – 20 q.
  • Göyərti (keşniş, şüyüd və nanə) – 15 q.
  • Vələs-(Pip) yarpağı – 40 q.
  • Qatıq – 20 q.
  • Ərinmiş yağ – 10 q.
  • Duz
  • İstiot
  • Darçın

Hazırlanma qaydası

Qoyun ətinin yumşaq hissəsi baş soğanla birlikdə ət-çəkən maşından keçirilir. Qiyməyə yumuru düyü, xırda doğranılmış göyərti (keşniş, şüyüd, nanə), duz, istiot və bəzi hallarda isladılmış noxud ləpəsi qatılır.

Təzə vələs-(pip) yarpaqları qaynar suda pörtlədilir, duza qoyulmuş yarpaqlar isə yarımhazır vəziyyətə gəlincə suda bişirilir. Qiymə yaxşı qarışdırılır. Hər yarpağa orta hesabla 25 q. qiymə bükülüb qazana yığılır, üzərinə su tökülüb hazır olana kimi (bir saat) bişirilir. Stola verildikdə ayrıca qabda qatıq qoyulur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. "Carpinus fangiana". Rogers Trees and Shrubs. http://www.rogerstreesandshrubs.com/gallery/DisplayBlock~bid~11156~source~gallerychooserresult.asp.