Vaaqn Xaçaturyan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vaaqn Xaçaturyan
erm. Վահագն Խաչատրյան
Vahagn Khachaturyan portrait (cropped).jpg
bayraqErmənistan Respublikasının 5-ci Prezidentibayraq
Vəzifədədir
13 mart 2022-ci ildən
Baş nazir Nikol Paşinyan
Sələfi Alen Simonyan (s.i.)
Yüksək texnologiyalar sənayesi naziri
4 avqust 2021 — 12 mart 2022
Xələfi Hayk Çobanyan
Ermənistan Milli Məclisinin deputatı
1995 — 1999
İrəvanın icra başçısı
4 dekabr 1992 — 22 fevral 1996
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 26 iyul 1959(1959-07-26) (62 yaş)
Doğum yeri
Təhsili
Həyat yoldaşı Anahit Minasyan
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vahaqn Qarniqi Xaçaturyan (erm: Վահագն Գարնիկի Խաչատուրյան) (26 iyul 1959, Sisian) — Ermənistan siyasətçisi, 3 mart 2022-ci ildən bəri Ermənistan prezidenti. 2022-ci il martın 3-də yüksək texnologiyalar sənayesi naziri Vahaqn Xaçaturyan parlament tərəfindən ikinci turda Ermənistan prezidenti seçilib.[1]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Vahaqn Xaçaturyan 22 aprel 1959-cu ildə Qarakilsədə (Sisyan) anadan olub. 1975-1980-ci illərdə İrəvan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu iqtisadçı ixtisası üzrə bitirib. 1980-1981-ci ildə Sovet ordusunda xidmət edib. 1981-1989-cu illərdə İrəvanda “Razdanmaş” İstehsalat Birliyində iqtisadçı işləyib. 1989-1992-ci illərdə “Mars” dövlət müəssisəsində şöbə müdiri, daha sonra baş direktor müavini olub.[2]

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Vahaqn Xaçaturyan 1992-1996-cı illərdə Yerevan meri və Ermənistan prezidenti Levon Ter-Petrosyanın müşaviri olub. Ter-Petrosyanın istefasından sonra iqtisadi məsələlər üzrə müstəqil ekspert kimi çıxış edib. 1996-1999-cu illərdə parlament deputatı olub. 2007-ci il Ermənistandakı parlament seçkilərində “İmpiçment” blokunu təmsil edib. Bu blokda birləşən partiyaların əsas tələbi həmin vaxt Ermənistan prezidenti olan Robert Köçəryan və baş nazir Serj Sarqsyanın istefası idi. Blokun seçki siyahısının ilk ismi hazırkı baş nazir Nikol Paşinyan olub. 2019-cu ildən 2021-ci ilə kimi V.Xaçaturyan Armekonombank idarə heyətinin üzvü olub. 2021-ci ildə Vahaqn Xaçaturyan yüksək texnologiyalar sənayesi naziri vəzifəsini tutaraq Paşinyan hökumətinin üzvü olub. 2022-ci ilin fevral ayına kimi V.Xaçaturyan Erməni Milli Konqresi Partiyasının üzvü olub, prezident vəzifəsi ona təklif edilən zaman partiyadan istefa verib.[3] 2022-ci ildə Ermənistan prezidenti Armen Sərkisyan istefa verdikdən sonra parlamentdə çoxlu təşkil edən Nikol Paşinyanın "Mənim müqaviləm" fraksiyası bitərəf olan Vahaqn Xaçaturyanı prezidentliyə namizəd kimi təklif edib. 3 mart 2022-ci ildə keçirilən seçkilərin ikinci turunda parlamentin 107 deputatından 71-i iştirak edib və onların hamısı Xaçaturyana səs verib. Beləliklə, Vahaqn Xaçaturyan Ermənistanın 6-cı prezidenti seçilib.[4]

Ermənistanda hansı siyasi proseslərin baş verməsindən asılı olmayaraq, Xaçaturyan həmişə vəzifə sahibi olub. Zamanı, şəraiti düzgün qiymətləndirməyi bacaran şəxs kimi tanınır. O, Qorbaçovun yenidənqurma siyasətinin Ermənistandakı parlaq, aparıcı gənc təbliğatçılarından olub. SSRİ-nin laxladığını hiss edən Xaçaturyan fürsəti əldən verməyərək, milli azadlıq hərəkatına qoşulub, Petrosyanla birlikdə işləyib. 1988-ci ildə Qarabağda erməni separatizmi baş qaldıranda Xaçaturyan seçim qarşısında qalıb. Ya Ermənistanda günü-gündən nüfuzu artan Qarabağ klanına qoşulmalı, ya da bölgədə ikinci erməni dövlətinin yaradılması ideyasını dəstəkləməyən Petrosyanın yanında olmalı idi. O, ikinci yolu seçdi. Vahaqn Xaçaturyan digər erməni siyasətçilərindən fərqli olaraq Azərbaycana qarşı irqçi çıxışlar etməyib, mədəni qonşuluğun tərəfdarı olub. Hətta 1998-ci ildə Petrosyan devriləndən sonra da Xaçaturyan “Qarabağ klanı” ilə əməkdaşlıq etməyib.

Vahaqn Xaçaturyan heç vaxt aktiv siyasi fəaliyyətlə məşğul olmayıb. İrəvanın meri olduğu zaman dövlət mülkiyyətinin özəlləşdirimləsində mühüm rol oynayıb. Odur ki, erməni oliqarxları arasında onun böyük nüfuzu var. Xaçaturyan prezident seçilənə qədər Ermənistanın Yüksək Texnologiyalar Sənayesi naziri idi. Nazir kimi onun qarşısına qoyulan əsas tələblərdən biri də Ermənistanda yeni hərbi PUA-lar və PUA-lardan müdafiə qurğuları yaratmaq idi. Lakin Ermənistanın milyonlarla dollara başa gələn PUA istehsalı proqramı tamamilə uğursuzluğa düçar olub.[2]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Ermənistanın yeni prezidentinin andiçmə tarixi açıqlanıb
  2. 1 2 Ermənilər yeni prezidentə niyə “İngiltərə kraliçası” deyir?
  3. "БErmənistanın yeni prezidenti Vaaqn Xaçaturyanın bioqrafiyası". TASS. 2022-03-03. 2022-03-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-05. (#parameter_ignored_suggest)
  4. Ermənistanın yeni prezidenti: o kimdir və nə etmək niyyətindədir?

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]