Vera Rubin

Vera Rubin
Vera Rubin
	ing. Vera Rubin
Doğum tarixi	23 iyul 1928
Doğum yeri	Filadelfiya, Pensilvaniya, ABŞ;
Vəfat tarixi	25 dekabr 2016[…] (88 yaşında)
Vəfat yeri	Prinstom, Merser əyaləti, Nyu-Cersi, ABŞ;
Təhsili	Corctaun Universiteti,; Kornell Universiteti,; Vassar kolleci[d];
Fəaliyyəti	fizik, astronom, alim
Üzvlüyü	Papa Elmlər Akademiyası,; ABŞ Milli Elmlər Akademiyası (1981),; Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası,; Amerika Fəlsəfə Cəmiyyəti[d] (1995),; Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı;
Mükafatları
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vera Rubin (ing. Vera Rubin; 23 iyul 1928^[1]^[2], Filadelfiya, Pensilvaniya^[2] – 25 dekabr 2016^[3]^[1]^[…], Prinstom, Nyu-Cersi^[2]) — Amerikalı astronom və astrofizik. O, qara materiyanın mövcudluğunu ortaya qoyan təcrübələri ilə tanınır.

1970-ci ildə Vera Rubin müşahidə olunan qalaktik fırlanma sürəti ilə görünən ulduzların və qazın kütləsi ilə proqnozlaşdırılan sürət arasında uyğunsuzluq aşkar etdi. Qalaktika fırlanma problemi çoxlu miqdarda görünməz qaranlıq maddənin mövcudluğu ilə izah edilir.^[8]^[9]

Çilidəki Vera C.Rubin Rəsədxanası onun şərəfinə adlandırılıb. Onun irsi The New York Times tərəfindən kosmoloji nəzəriyyədə "Kopernik miqyaslı dəyişikliyə yol açan" kimi təsvir edilir. Görkəmli nəzəri fizik Lisa Randall və başqaları Rubinin Nobel mükafatına layiq görülmədiyini iddia ediblər.^[10]^[11]^[12]^[13]

Rubin ömrünü elmdə qadınların hüquqlarını müdafiə etməklə keçirib və gələcək qadın astronomlara rəhbərlik edib.^[14]

Vera Rubina fizika üzrə elmlər doktoru, professor, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1981), Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (1995) və Papa Elmlər Akademiyasının üzvü olub. O, ABŞ Milli Elm Medalı ilə təltif edilmişdir (1993).

İstinadlar

1 2 3 4 Vera Rubin // Encyclopædia Britannica (ing.).
1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
1 2 https://archive.today/20161226222112/http://www.ajc.com/news/tech-science/pioneering-astronomer-vera-rubin-dies/DQjqxBSwWwrYBXHMTdiffK/.
↑ https://www.nytimes.com/2016/12/27/science/vera-rubin-astronomist-who-made-the-case-for-dark-matter-dies-at-88.html?_r=0.
↑ http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/rubin.html.
↑ http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/51005.html.
↑ NNDB (ing.). 2002.
↑ Rubin, V. C. "Dark matter in spiral galaxies". Scientific American. 248 cild no. 6. 1983. 96–106. Bibcode:1983SciAm.248f..96R. doi:10.1038/scientificamerican0683-96.
↑ Rubin, V. C. "One Hundred Years of Rotating Galaxies". en:Publications of the Astronomical Society of the Pacific. 112 (772). 2000: 747–750. Bibcode:2000PASP..112..747R. doi:10.1086/316573.
↑ Randall, Lisa. "Why Vera Rubin Deserved a Nobel". The New York Times (ingilis). 4 yanvar 2017. ProQuest 1855631918. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.
↑ scientificinquirer. "REBEL, REBEL: Vera Rubin was overlooked by the Nobel Committee but revered by the rest of us". scientificinquirer.com (ingilis). 17 yanvar 2023. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.
↑ Feltman, Rachel. "In memory of Vera Rubin, the woman the Nobel Prize forgot". Popular Science (ingilis). 27 dekabr 2016. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.
↑ Gamillo, Elizabeth. "Vera Rubin: Biography, history of the trailblazing astronomer". Astronomy (ingilis). 25 dekabr 2023. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.
↑ "1996 November 8 meeting of the Royal Astronomical Society". The Observatory. 117: 129–135. iyun 1997. Bibcode:1997Obs...117..129.

Ədəbiyyat

Rubin R. Vera Rubin // Out of the shadows: contributions of twentieth-century women to physics. ed. Nina Byers, Gary Williams. Cambridge University Press. 2006.
Bahcall N.A. Vera Rubin (1928–2016) // en:Nature . 542 (ingilis). 2017. 32. doi:10.1038/542032a.
Urry C.M. Vera Cooper Rubin (1928—2016) // en:Science . 355 (ingilis). 2017. 462. doi:10.1126/science.aam7920.
Bahcall N.A. Vera Cooper Rubin // en:Physics Today . 70. № 3. 2017. doi:10.1063/PT.3.3503.
Mitton J., Mitton S. Vera Rubin: A Life. Harvard University Press. 2021.

Xarici keçidlər

Vikianbarda Vera Rubin ilə əlaqəli mediafayllar var.

Oral history interview transcript with Vera Rubin on 21 September 1995, Niels Bohr Library & Archives, American Institute of Physics, https://doi.org/10.1063/nbla.hlat.hhob
Oral history interview transcript with Vera Rubin on 9 May 1996, Session II, Niels Bohr Library & Archives, American Institute of Physics, https://doi.org/10.1063/nbla.odsh.cwjb
Oral history interview transcript with Vera Rubin on 3 April 1989, Niels Bohr Library & Archives, American Institute of Physics, https://doi.org/10.1063/nbla.aora.miju
Oral history interview transcript with Vera Rubin on 20 July 2007, Niels Bohr Library & Archives, American Institute of Physics, https://doi.org/10.1063/nbla.cimp.dfsp

[_d13caf8b9c7a4e24-1] 1 2 3 4 Vera Rubin // Encyclopædia Britannica (ing.).

[_35179e4920bd2bf2-2] 1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.

[_83d7ba5326b0b6c7-3] 1 2 https://archive.today/20161226222112/http://www.ajc.com/news/tech-science/pioneering-astronomer-vera-rubin-dies/DQjqxBSwWwrYBXHMTdiffK/.

[_45e2d4b2909d2f41-4] ttps://www.nytimes.com/2016/12/27/science/vera-rubin-astronomist-who-made-the-case-for-dark-matter-dies-at-88.html?_r=0.

[_347ad8d46a45f507-5] ttp://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/rubin.html.

[_fccb5b2601f584d3-6] ttp://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/51005.html.

[_0d8240393124f63a-7] NNDB (ing.). 2002.

[8] Rubin, V. C. "Dark matter in spiral galaxies". Scientific American. 248 cild no. 6. 1983. 96–106. Bibcode:1983SciAm.248f..96R. doi:10.1038/scientificamerican0683-96.

[9] Rubin, V. C. "One Hundred Years of Rotating Galaxies". en:Publications of the Astronomical Society of the Pacific. 112 (772). 2000: 747–750. Bibcode:2000PASP..112..747R. doi:10.1086/316573.

[Randall-2017-10] Randall, Lisa. "Why Vera Rubin Deserved a Nobel". The New York Times (ingilis). 4 yanvar 2017. ProQuest 1855631918. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.

[scientificinquirer-2023-11] scientificinquirer. "REBEL, REBEL: Vera Rubin was overlooked by the Nobel Committee but revered by the rest of us". scientificinquirer.com (ingilis). 17 yanvar 2023. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.

[Feltman-2016-12] Feltman, Rachel. "In memory of Vera Rubin, the woman the Nobel Prize forgot". Popular Science (ingilis). 27 dekabr 2016. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.

[Gamillo-2023-13] Gamillo, Elizabeth. "Vera Rubin: Biography, history of the trailblazing astronomer". Astronomy (ingilis). 25 dekabr 2023. İstifadə tarixi: 22 mart 2025.

[The_Observatory-1997-14] "1996 November 8 meeting of the Royal Astronomical Society". The Observatory. 117: 129–135. iyun 1997. Bibcode:1997Obs...117..129.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]