Vikipediya:Ensiklopedik əhəmiyyətlilik (şirkətlər və təşkilatlar)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bu səhifə təşkilat və onun məhsul və xidmətləri haqqında Vikipediyada müstəqil bir məqalə yaradılması meyarlarını müəyyənləşdirir. Bu təlimatın tətbiq dairəsi müəyyən məqsəd üçün bir araya gələn bütün insan qruplarını əhatə edir, lakin daha xüsusi məqsədlər altında toplanan insan qrupları üçün daha xüsusi qaydalar mövcuddur. Məsələn, musiqi yaratmaq məqsədilə qrup şəklində fəaliyyət göstərən insanlara aid olan meyarlar Vikipediya:Ensiklopedik əhəmiyyətlilik (musiqi) bölməsində əks olunub.

Ümumilikdə, təşkilat müəyyən bir məqsəd üçün birdən daha çox şəxsin bir araya gələrək fəaliyyət göstərməsidir. Buraya xeyriyyə təşkilatları, təhsil müəssisələri, siyasi partiyalar, xəstəxanalar, idarələr, maraq qrupları, sosial klublar, şirkətlər, tərəfdaşlıqlar, özəl müəssisələr, dini konfessiyaar, sektalar kimi kommersiya və qeyri-kommersiya təşkilatları daxildir.

Bu təlimat ailə, əyləncə qrupları, həmmüəlliflər kimi kiçik qruplar və Vikipediyanın ensiklopedik əhəmiyyətlilik kriteriyalarında əhatə olunan digər şəxslərə aid edilmir.

İlkin kriteriyalar[əsas redaktə]

Şirkət, müəssisə, təşkilat, məktəb, komanda, dini icma, qrup, məhsul və ya xidmətlər etibarlı mənbələrdə işıqlandırılarsa ensiklopedik əhəmiyyətli hesab olunur. Belə mənbələr etibarlı və müstəqil subyektli olmalıdır. Sadəcə bir ədəd müstəqil mənbə müəyyən bir təşkilatın və ya şirkətin ensiklopedik əhəmiyyətliliyini göstərmək üçün adətən kifayət olmur.

Mediada işıqlandırılması[əsas redaktə]

Mövzunun etibarlı mənbələrdə istinad gətirilmə sayı nəzərə alınmalıdır. Əgər tətbiq miqyası kifayət deyilsə, bu zaman əhəmiyyətliliyi yaratmaq üçün daha etibarlı mənbələrə istinad edilməlidir.[1] Mövzunun etibarsız və ya təsadüfi əhatə olunması əhəmiyyətliliyi yaratmaq üçün kifayət etmir.

Təşkilatların və ya şirkətlərin geniş şəkildə əhatə edilməsi imkan verir ki, bu barədə tam məqalə yaradılsın. Bu meyarlarla qəbul olunmuş mənbələrə aşağıdakı əsassız mənbələr istisna olmaqla bütün etbarlı mənbə növləri aid edilir:

  • Sadəcə görüş vaxtlarını, alış-veriş saatlarını və ya hadisələrin cədvəllərini əks etdirən mənbələr
  • telefon nömrələri, ünvanlar və biznes kataloqlarının nəşr edilməsi
  • oxşar təşkilatların siyahılarının daxil edilməsi[2]
  • idman hadisələrinin mövsüm cədvəli və ya final görüşlərinin hesabı
  • kadrların işə qəbulu və ya işdən azad edilməsi kimi daimi olaraq baş verən prosedurların elan edilməsi
  • biznes müəssisələrinin paylarının birləşməsi və ya satışının qısa anonsu
  • məhsul xəttinin satılması, dəyişdirilməsi və ya istehsalının dayandırılması ilə bağlı sadə hesabatlar
  • yeni kolleksiyanın açılması və ya bağlanılması ilə əlaqədar gündəlik birdirişlər (məs, bayram səbəbilə və ya müntəzəm olaraq mövsümün sonu ilə əlaqədar bağlanması)
  • yerli filialların, françayzinqlərin və ya mağazaların açılması və ya bağlanması ilə əlaqədar gündəlik bildirişlər
  • restoranların müntəzəm nəzərdən keçirilməsi
  • tarixi mənbələr kimi təşkilatın kollektivinin kotirovkaları və ya;
  • təşkilat üçün fəaliyyət göstərən istinad olunmuş şəxslərin adının müəyyən yerdə qeyd edilməsi

Auditoriya[əsas redaktə]

Mənbələrin izləyici kütləsi də nəzərə alınmalıdır. Beynəlxalq və ya milli və hətta ən azından regional mediada əhəmiyyətli olaraq əhatə olunan mənbə əhəmiyyətliliyin ən güclü göstəricisidir. Digər tərəfdən, sadəcə yerli mediada işıqlandırılan mənbələr əhəmiyyətlilik kriteriyalarını ödəmir. Ən azından bir regional, ölkədaxili, əyalət daxili, milli və ya beynəlxalq mənbə tələb olunur.

Mənbələrin müstəqilliyi[əsas redaktə]

Buradakı ilkin şərtlər bunlardır: Müstəqil şəxs bu şirkəti, firmanı, məhsul və ya xidmətləri kifayət qədər aktual hesab edirmi və bu halda o, bu təşkilat haqqında əsaslı, əhəmiyyətli və kifayət qədər aktual məqalə yazırmı?

Müstəqil, etibarlı nəşrlərin bütün formaları da daxil olmaqla mənbələr aktuallıq iddiasını dəstəkləmək üçün istifadə olunur. Qəzet məqalələri, kitablar, televiziya sənədli filimləri, vebsaytlar və istehlakçıların təhlükəsizlik təşkilatları tərəfindən dərc olunan hesabatlar buraya daxildir.[3] Aşağıdakı hallar istisnalıq təşkil edir:

  • Pres-rlizlər, mətbuat komplektləri və ya analoji işlər
  • Fərdi-dərc olunan materiallar
  • Təşkilat, təşkilat üzvləri və ya bu təşkilatla yaxından bağlı olan mənbələr tərəfindən yazılan istənilən materiallar
  • Təşkilat tərəfindən, təşkilatın adından və ya təşkilat barəsində reklam və ya marketinq materialları
  • Təşkilat tərəfindən yazılan, dərc olunan və ya nəzarət edilən korporativ və digər vebsaytlar
  • Təxirə salınmış və ya verilmiş patentlər[4]
  • Birbaşa və ya dolayısı ilə təşkilat tərəfindən yazılan və ya dərc edilən istənilən material
  • Şirkət, firma, təşkilat və qrupun özü və ya digər şəxslər tərəfindən yenidən dərc olunan digər yazılarda bu təşkilatlar barəsində müəyyən məlumatın qeyd edilməsi

Özünüreklam və ya məhsul yerləşdirilməsi ensiklopedik məqalənin dəyərləndirilməsində istifadə olunmur. Dərc olunan işlərin qiymətləndirilməsi zamanı şirkət, firma, klub, təşkialt, məhsul və ya xidmətlər haqqında yazısı olan digər bir şəxs olmalıdır. Ensiklopedik əhəmiyyətlilik müəyyən olunduqdan sonra, ilkin mənbələr və ya fərdi-dərclər məqalənin müəyyən bir məzmununun doğruluğunu təsdiqləmək üçün istifadə oluna bilər.

Qanunsuz fəaliyyət[əsas redaktə]

Bəzən ümumi olaraq əhəmiyyətli hesab olunan təşkilatın qanunsuz əməllərlə və ya qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olması barəsində iddiaların olduğu istinadlarla rastlaşırıq. Qanunsuzluq iddialarını müzakirə edən mənbələr bu təşkilatın əhəmiyyətliliyini qiymətləndirərkən istifadə olunmamalıdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bu təşkilat təlimatın ayrı-ayrı prinsipləri altında hələ də ensiklopedik əhəmiyyətli hesab oluna bilər.

Xüsusi qeyd: Reklam və ya təşviqat kampaniyaları[əsas redaktə]

Reklam Vikipediyanın rəsmi siyasətinə əsasən qadağan olunmuşdur. Reklam aşağıdakı mərhələlərə uyğun olaraq silinməlidir:

  1. Vikipedia:Vikipediya:Neytral mövqe prinsipinə uyğun olaraq təmizlənməlidir
  2. Məqalənin məzmunununda qalan bütün reklam yazıları silinməlidir
  3. Əgər məqalənin reklam məzmunlu hissəsi silindikdən sonra heç bir məzmun qalmırsa, bu məqaləni Vikipediyadakı silinmiş məqalələr siyahısına əlavə edin.

Təşkilatların xüsusi növləri üçün alternativ meyarlar[əsas redaktə]

Aşağıdakı bölmələr xüsusi hallarda əhəmiyyətliliyin yaradılması üçün alternativ üsulları müzakirə edir. Əgər təşkilat özü ilə əlaqəli olmayan digər şəxslər tərəfindən əhəmiyytəi hesab olunur, lakin müstəqil mənbələrdə istinad edilmirsə əhəmiyyətli hesab olunmur. Bu kriteriya ensiklopedik əhəmiyyətliliyi nümayiş etdirmək üçün əlavə alternativ üsul təşkil edir. Təşkilatlar aşağıdakı tələblərdən birini ödəyərsə aktual hesab olunur:

  1. Bu alternativ meyarlar
  2. Təşkilat üçün ilkin kriteriyalar
  3. Ümumi Əhəmiyyətlilik Təlimatları

və bunlar hər biri Vikipediyanın Vikipediya:Vikipediya nə deyil? prinsipi ilə uyğunluq təşkil edir.

Qeyri-kommersiya təşkilatları[əsas redaktə]

Təşkilatlar adətən aşağıdakı standartların hər ikisin ödədikdə əhəmiyyətli hesab olunur:

  1. Onların fəaliyyətlərinin əhatə dairəsi milli və ya beynəlxalq miqyasdadır
  2. Təşkilatlar etibarlı hesab olunan və təşkilatdan tamamilə müstəqil fəaliyyət göstərən etibarlı mənbələrdə bir neçə dəfə göstərilmişdir.

Məktəblər[əsas redaktə]

Əsas təhsilə dəstək verən bütün universitetlər, kolleclər, məktəblər bu təlimatı və Ümumi Əhəmiyyətlilik Təlimatlarını və ya hər ikisini ödəyərsə əhəmiyyətli hesab olunur.

Kilsələr[əsas redaktə]

Dini qurumlar, konqreqasiyalar və kilsələr Vikipediya:Ensiklopedik əhəmiyyətlilik (şirkətlər və təşkilatlar)Vikipediya:Ensiklopedik əhəmiyyətlilik prinsiplərindən birini və ya hər ikisini qarşılamalıdır. Kilsənin binasının İngiltərənin Milli İrsi Siyahısında və ya Tarixi Yerlərin Milli Reyestrində qeydə alınması binanın içində olan dini təşkilatın ensiklopedik əhəmiyyətli olduğunu ifadə etmir. Bu bina özü əhəmiyyətli hesab oluna bilər.

Kommersiya təşkilatları[əsas redaktə]

Bəzi kommersiya təşkilatları Vikipediyanın ensiklopedik əhəmiyyətlilik qaydalarına cavab verir, lakin onların həqiqətən də aktual olması və ya sadəcə pulsuz reklam xatirinə bu təşkilatlar haqqında məqalə yaradılması müəyyənləşməlidir. Vikipediya redaktorları müəyyən bir kommersiya təşkilatı haqqında həmin şirkətin məhsullarını reklam etmək üçün məqalələr yaratmamalıdırlar.

Şəbəkələr və ya nümayəndəliklər[əsas redaktə]

Əksər şirkətlərin mağaza şəbəkələri və ya nümayəndəlikləri bir-birilə eynidir- məsələn bir Mc Donald's mağazalar şəbəkəsi. Bir mağaza şəbəkəsi və ya nümayəndəliyi haqqında kifayət qədər məlumat olmur və onlar haqqında əsas məlumatlar şirkətin bilavasitə özü ilə bağlı olan məlumatlarla eynilik təşkil edir. Beləcə, bu kimi məqalələr Vikipediyada yer almamalıdır. Lakin bəzi hallarda şirkət şəbəkələrinin və ya nümayəndəliklərinin müəyyən bir ərazidə özünəməxsus və nəzərəçarpan möhtəşəm arkitekturası olarsa, bu halda onun haqqında məqalə yaradıla bilər. Məsələn, Şimali Karolinadakı Şell Servis Stansiyası. Əgər bu şəbəkə və ya nümayəndəliklərdə geniş təsirli bir hadisə baş verərsə, bu zaman onlar haqqında hadisəni təsvir edən məqalə yazmaq olar, lakin bu şirkət və nümayəndəliklərin özünü təsvir edən məqalə olmamalıdır.

Məhsul və xidmətlər[əsas redaktə]

Bir şirkətin məhsul və xidmətləri haqqında məlumatlar şirkətin öz məqaləsinə daxil edilməlidir, lakin bu zaman nəzərə almaq lazımdır ki, şirkətin özü haqqında məqalə çox uzun olarsa, şirkətin məhsul və ya xidmətlərinin yerinə bir xülasə bəndi qoyulub bunlarla əlaqəli ayrı bir məqalə yaradıla bilər.

Əgər əhəmiyyətli olmayan məhsul və ya xidmətlər haqqında məqalə yaradılıbsa, bu zaman cəsarətli olun və onu daha geniş məzmunlu bir məqalənin tərkibinə birləşdirin və ya silinmə proseslərindən birini həyata keçirin.

Nəzərə alın ki, xüsusi bir məhsul və ya xidmətlər özü də kifayət qədər ensiklopedik əhəmiyyətli ola bilər.

Qeydlər[əsas redaktə]

  1. "Source" on Wikipedia can refer to the work itself, the author of the work, and/or the publisher of the work. For notability purposes, sources must be unrelated to each other to be "multiple". A story from a single news organization (such as AP) reprinted in multiple newspapers (say, in the Los Angeles Times, the Chicago Tribune, and the Orlando Sentinel) is still one source (one newspaper article). If multiple journalists at multiple newspapers separately and independently write about the same subject, then each of these unrelated articles should be considered separate sources, even if they are writing about the same event or "story". A series of articles by the same journalist is still treated as one source (one person). The appearance of different articles in the same newspaper is still one source (one publisher).
  2. Inclusion in "best of", "top 100", and similar lists does not count towards notability at all, unless the list itself is notable, such as the Fortune 500 and the Michelin Guide. Inclusion in a notable list counts like any other reliable source, but it does not exempt the article from the normal value of providing evidence that independent sources discuss the subject.
  3. Examples: Microsoft Word satisfies this criterion because people who are wholly independent of Microsoft have written books about it. The Oxford Union satisfies this criterion for having two books (by Graham and by Walter) written and published about it.
  4. Patents are written and published solely at the direction of the inventor or organization that the inventor assigned the patent to. Their contents are not verified to be accurate by the patent offices or any other independent agency. See Wikipedia:Reliable source examples#Are patents reliable sources?.