Məzmuna keç

Vikipediya:Həftənin yaxşı məqaləsi/dekabr 2025

Vikipediya, azad ensiklopediya

Həftənin yaxşı məqaləsi arxivi

2026: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2025: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2024: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2023: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2022: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2021: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2020: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2019: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2018: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2017: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2016: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


2015: YanvarFevralMartAprelMayİyunİyulAvqustSentyabrOktyabrNoyabrDekabr


Bu gün 13 dekabr 2025, Şənbə (İlin 50. həftəsi); bu an saat 00:16 (UTC)
(yenilə)


Keşi təmizlə

48. Həftə
Pənahi Makulu (1900 – 1971) — azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi, siyasətçi. Siyasi fəaliyyətinə görə Pəhləvilərin hakimiyyəti dövründə həbs olunub və Zəncana sürgün edilib. 1941-ci ildə sürgündən azad olunduqdan sonra Təbrizə gəlib və "21 Azər" hərəkatında iştirak edib. Azərbaycan Demokratik Firqəsinə üzv olub, firqənin birinci qurultayında nümayəndə kimi iştirak edib. ADF-nin rəsmi mətbuat orqanı olan "Azərbaycan" qəzetində yazıları, povestləri və felyetonları ilə çıxış edib. Azərbaycan Milli Hökuməti qurulduqdan sonra Siyasi İşlər İdarəsində fəaliyyət göstərib.

(Davamı...)


baxmüzakirə etredaktə ettarixçə


49. Həftə
Hüseynəli bəy BayatSəfəvi imperiyasının diplomatı və I Abbas tərəfindən Avropaya Osmanlı imperiyasına qarşı ittifaq qurmaq məqsədilə göndərilən səfir (1599–1602). Hüseynəli bəy Bayat tayfasından idi.

Səfir təyin edildiyi zaman artıq yaşlı, təcrübəli bir şəxs olaraq tanınırdı. 1599–1602-ci illərdə səfirlik Moskvadan başlayaraq Praqa, Münhen, Mantuya, Florensiya, Roma və İspaniya, habelə Portuqaliya kimi müxtəlif Avropanın ərazilərinə səfərlər etmişdir.

(Davamı...)


baxmüzakirə etredaktə ettarixçə


50. Həftə
Mədinə Gülgün — Azərbaycan şairi, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi.

"Ziddi-faşist" təşkilatının və Azərbaycan Demokrat Firqəsinin üzvü olub. "21 Azər" hərəkatında iştirak edib. İlk şeirləri "Xavəre-nou", "Vətən Yolunda" və "Azərbaycan" qəzetlərində yayımlanıb. Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə "Azərbaycan" qəzetinin redaksiyasında xüsusi müxbir vəzifəsində və Təbriz Dram Teatrında aktrisa kimi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra Azərbaycan SSR-yə mühacirət edib. Müxtəlif illərdə Bakıda, TəbrizdəMoskvada onlarla şeir kitabı işıq üzü görüb. "Sən gəlməz oldun", "Məhəbbət olmayanda", "Apar məni" kimi lirik şeirlərinə mahnılar bəstələnib. Göstərdiyi fəaliyyətə görə "21 Azər" medalı, "Əmək veteranı" medalı "Şərəf nişanı" ordeni"Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı ilə təltif olunub.

(Davamı...)


baxmüzakirə etredaktə ettarixçə


51. Həftə
Ərətna bəyKiçik Asiyada mövcud olmuş Ərətna bəyliyinin qurucusu və hökmdarı. Ərətna 1335–1352-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.

Ərətna Elxani hökmdarı Əbu Səid Bahadur xanın Anadoludakı valisi Teymurtaşın xidmətində olmuşdur. 1327-ci ildə Teymurtaşın üsyan etməsi və Misirə qaçmasından sonra Ərətna Anadoluda Həsən Cəlayırın tabeliyində Anadolu valisi kimi fəaliyyətinə davam etdi. Həsən Cəlayır Teymurtaşın oğlu Həsən Çobani tərəfindən məğlub edildikdən sonra, Ərətna Məmlük dövlətinə tabelik bildirdi. Lakin 1343-cü ildə Ərətna Həsən Çobanini məğlub etdikdən sonra Niğdə, Ankara, Amasya, Tokat, SamsunƏrzincan ərazilərində müstəqillik elan etdi.

(Davamı...)


baxmüzakirə etredaktə ettarixçə


52. Həftə
Yuri Kondratyukİsveçyəhudimənşəli SSRİ mühəndisi, tarixçi, kosmonavtikanın əsasını qoyanlardan biri. Rusiya İmperator Ordusunda keçmiş zabit olan Aleksandr Şargey sovet repressiyalarından yayınmaq məqsədilə 1921-ci ildə adını dəyişmiş və vəfat etmiş Yuri Kondratyukun sənədlərini əldə edərək ömrünün sonuna qədər bu adla yaşamışdır. O, XX əsrin əvvəllərində Aya uçuş üçün optimal trayektoriyanı hesablamışdır. Bu hesablamalar sonradan NASA-nın "Apollon" Ay proqramında təkrar kəşf edilmişdir. 1916-cı ildə Şargey tərəfindən təklif edilən trayektoriya sonradan "Kondratyuk trası" adlandırılmışdır.

Kondratyuk Birinci Dünya müharibəsinin, Rusiyada vətəndaş müharibəsininİkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olmuş, həmçinin SSRİ hakimiyyət tərəfindən təqiblərə məruz qalmışdır. O, 1920-ci illərdə Cənubi Ukraynada, KubandaNovosibirskdə işləyərək taxıl anbarlarının tikintisi və mexanizasiyası ilə məşğul olmuş, o cümlədən mismarsız inşa etdiyi məşhur "Mastodont" anbarını yaratmışdır. 1930-cu ildə ona zərərvericilik ittihamı ilə həbs cəzası verilmiş, lakin "şaraşka"da belə elmi işlərini davam etdirərək külək elektrik stansiyaları layihələndirmişdir. 1929-cu ildə Kondratyuk "Planetlərarası fəzaların fəthi" kitabını nəşr etmiş, burada kosmosun mənimsənilməsi mərhələlərini və insanın Ayda enişi üçün əsas olan Ay orbitində görüş konsepsiyasını təqdim etmişdir.

(Davamı...)


baxmüzakirə etredaktə ettarixçə