Vikipediya:Həftənin yaxşı məqaləsi/yanvar 2026

Həftənin yaxşı məqaləsi arxivi

2026: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2025: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2024: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2023: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2022: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2021: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2020: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2019: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2018: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2017: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2016: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2015: Yanvar –Fevral –Mart –Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

Bu gün 19 yanvar 2026, Bazar ertəsi (2026 ilinin 4. həftəsi); bu an saat 08:46 (UTC)
(yenilə)

Keşi təmizlə

1. Həftə

Qalşka Quleviçevna — Ukrayna şlyaxet nəsli Quleviçlərin nümayəndəsi, xeyriyyəçi, Kiyev Qardaşlıq Yavleniya Monastırının və Kiyev Qardaşlıq Məktəbinin qurucusu. Bu məktəbdən Kiyev-Mogilyansk Akademiyası öz tarixini həmin hadisəyə söykədir. O, həmçinin, Lutsk qardaşlığına pul vəsiyyət etmişdir. Mənəviyyatın və maarifçiliyin inkişafına qayğı göstərmişdir. 2021-ci ildə Ukrayna Pravoslav Kilsəsi tərəfindən yerli müqəddəs kimi, 2022-ci ildə isə bütün Ukrayna Pravoslav Kilsəsində müqəddəs elan edilmişdir.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – redaktə et – tarixçə

2. Həftə

Əhməd Cəlayır — Cəlairilər sultanlığının hökmdarı, şair. 1382–1410-cu illərdə fasilələrlə hakimiyyətdə olmuşdur. Cəlairi taxtına 1382-ci ildə qardaşı sultan Hüseyn Cəlaləddini devirərək çıxmışdır. İk dövrlərində daxili üsyanlarla məşğul olmuş və ilk növbədə qardaşı Şeyx Əlini, daha sonra isə digər qardaşı Bəyazidi və onun müttəfiqi Əmir Adili məğlub edərək İraqda və Azərbaycanda tam hakimiyyət qurmuşdur. Sultan Əhmədin hakimiyyət dövründə Yaxın Şərqdə və Qafqazda siyasi vəziyyət stabil deyildi. XIV əsrin 80-ci illərindən etibarən Cəlairi hakimiyyətini qorumaq üçün Teymurilərlə mübarizə aparmışdır. Əmir Teymur tərəfindən Cəlairilər 1786-cı ildə Azərbaycan, 1393-cü ildən sonra isə İraqdan çıxarıldılar. Daha sonra Əhməd Cəlayır qısa müddətlik Bağdad ətrafında hakimiyyətini bərpa etsə də, 1399-cu ildə yenidən İraqı tərk etdi.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – redaktə et – tarixçə

3. Həftə

1755–1756-cı illər Konstantinopol Kilsə Məclisi — 1755–1756-cı illərdə çağırılan Pravoslav Kilsəsinin lokal məclisi. Kilsə Məclisi Pravoslav Kilsəsindən kənarda icra edilən bütün müqəddəs sakramentləri etibarsız elan etmiş, vəftiz təcrübəsini tənqid etmiş və katoliklər ilə protestantların pravoslavlığa keçərkən yenidən vəftiz olunması barədə qərar qəbul etmişdir. 1054-cü ildə baş tutmuş Böyük Sxizma və Reformasiya hərəkatı Pravoslav Kilsəsinin katolisizm və protestantizmə münasibətinin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Katoliklərin Pravoslav Kilsəsinə qəbul forması ilə bağlı müxtəlif yanaşmalar mövcud idi. Bunlar tövbə, miropomazaniye və ya vəftiz yolu ilə həyata keçirilirdi. 1484-cü ildə keçirilmiş Konstantinopol Kilsə Məclisi bu məsələni nizama salaraq katoliklərin miropomazaniye yolu ilə qəbul edilməsini qərara almışdır.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – redaktə et – tarixçə

4. Həftə

Yuri Kovalenko (1966 – 2023) — Ukrayna alimi, tarixçisi, arxeoloqu, "Qara lalə" missiyasının iştirakçısı, diyarşünası, müəllimi, musiqiçisi, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin baş çavuşu, Rusiya–Ukrayna müharibəsinin iştirakçısı. 2023-cü ildə Rusiyanın Ukraynaya hücum əməliyyatları zamanı həlak olmuşdur. Kovalenko Sumı vilayətində anadan olmuş, Qluxov Pedaqoji İnstitutunu və Kiyev Universitetini tarix ixtisası üzrə bitirmişdir. O, 1999-cu ildən "Qluxov" Milli Qoruğunda elmi-tədqiqat şöbəsinin müdiri kimi çalışmış və Qluxov Arxeologiya Muzeyinin yaradılmasında mühüm rol oynamışdır. Baturin qalasının və tarixi Qluxovun tədqiqatı da daxil olmaqla arxeoloji qazıntılarda fəal iştirak etmiş, tələbə ekspedisiyalarına rəhbərlik etmişdir.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – redaktə et – tarixçə

5. Həftə

Mustafa Fəhmi Xubilay — Türkiyə müəllimi və subleytenantı. O, 23 dekabr 1930-cu ildə Menəmən hadisəsi zamanı Menəməndə iki məhəllə gözətçisi ilə birlikdə respublika əleyhdarı bir qrupun üsyanı əsnasında Dərviş Mehmet tərəfindən öldürülmüşdür. Dərviş onu öldürdükdən sonra özü də zərərsizləşdirilmiş və qısa müddət sonra edam olunmuşdur. O, Xubilay xana olan heyranlığına görə dostları tərəfindən "Xubilay" ləqəbiylə yad edilmişdir. Bu ləqəb onun həyatında mühüm yer tutmuş və sonradan Mustafa Fəhmi Xubilay kimi tanınmağa başlanmışdır. Xubilay təyin olunduğu məktəblərin birində tanış olduğu müəllim dostu Fatma Vədidə xanımla ailə həyatı qurmuş və onların bir oğlu olmuşdur. Xatirəsinə bir çox əsərlər ithaf edilmiş və müxtəlif obyektlərə onun adı verilmişdir. Hər il öldüyü gün – 23 dekabrda onun xatirəsinə anım məclisləri təşkil olunur.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – redaktə et – tarixçə