Vikipediya:Neytral mövqe

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Wikipedia scale of justice.png

Vikipediyadakı bütün ensiklopedik məzmun neytral mövqedən (NM) yazılmalıdır. Bu etibarlı mənbələr tərəfindən bir mövzu ilə bağlı dərc edilmiş bütün fikirləri ədalətli, qərəzsiz yazmaq deməkdir.

NM, Vikipediyanın və digər Vikimediya layihələrinin əsas prinsipidir. Eyni zamanda Vikipediyanın üç əsas məzmun siyasətindən biridir; digər ikisi "Yoxlanılabilərlik" və "Orijinal tədqiqata yer verilmir" siyasətləridir. Bu siyasətlər Vikipediya məqalələrində məqbul olan material növünü və keyfiyyətini birlikdə müəyyənləşdirir. Bir-birilərilə əlaqəli olduqları üçün bir-birlərindən ayrı təfsir edilməməlidirlər. Redaktorların hər üçü ilə tanış olmaları tövsiyə olunur.

Bu siyasət müzakirə edilə bilməz və əsas götürdüyü prinsiplər digər qayda və ya siyasətlərlə və ya konsensus ilə əvəz edilə bilməz.

Neytral mövqe nədir?[əsas redaktə]

Neytral mövqe, müxtəlif etibarlı mənbələri diqqətlə və tənqidi şəkildə təhlil etmək və daha sonra oxucuya bu məlumatları ədalətli və qərəzsiz şəkildə çatdırmağa çalışmaq deməkdir. Vikipediya mübahisələri təsvir edir, ancaq bunlara qarışmır. Redaktorlar, təbii olaraq öz mövqelərinə sahib olsalar da, tam məlumat vermək üçün səy göstərməli və müəyyən tərəfi digər tərəfdən üstün tutmamalıdırlar. Beləliklə, neytral baxış müəyyən baxışların istisna edilməsi demək deyil. Ensiklopediya üçün uyğun olan bitərəflik səviyyəsinə çatmaq üçün aşağıdakı prinsiplərə əməl edin:

  • Fikirləri fakt olaraq bildirməkdən çəkinin. Ümumiyyətlə, məqalələrdə mövzular haqqında söylənən əhəmiyyətli fikirlər haqqında məlumat onsuz da olacaq. Ancaq bu fikirlər Vikipediyada ifadə edilməməlidir. Daha doğrusu, bunlar mətndə müəyyən mənbələrə aid edilməli və ya əsaslandırıldıqda, geniş yayılmış fikirlər kimi təsvir olunmalıdır. Məsələn, bir məqalədə "soyqırım vəhşilikdir" yazılmamalıdır. Ancaq "Bu soyqırım filankəs tərəfindən vəhşilik adlandırılmışdır" yazıla bilər.
  • Mübahisəli iddiaları fakt kimi göstərməkdən çəkinin. Fərqli etibarlı mənbələr bir məsələ ilə bağlı bir-birinə zidd iddialar irəli sürərlərsə, bu iddialara həqiqət kimi yox fikir kimi baxın və onları birbaşa açıqlama kimi təqdim etməyin.
  • Faktları fikir kimi bildirməkdən çəkinin. Etibarlı mənbələr tərəfindən verilən mübahisəsiz faktiki iddialar normal olaraq birbaşa Vikipediyada ifadə olunmalıdır.
  • Mühakiməsiz dilə üstünlük verin. Neytral mövqe onun mövzusuna (ya da etibarlı mənbələrin mövzu ilə bağlı dediklərinə) nə simpatiya edir, nə də onu aşağılayır. Rəyləri və ziddiyyətli fikirləri qərəzsiz bir tonda təqdim edin. Redaktə etməyin. Müəyyən bir nöqteyi-nəzərdən qərəz aşkar edildikdə məqalənin redaktə edilməsi lazımdır.
  • Müxalif fikirlərin nisbi qabarıqlığını göstərin.

Həmçinin bax[əsas redaktə]