Viktor Yanukoviçin inaqurasiyası
| Viktor Yanukoviçin inaqurasiyası | |
|---|---|
| Əsas hadisə: Ukraynada prezident seçkiləri (2010) | |
 Yanukoviç 2010-cu ilin aprelində | |
| Tarix | 25 fevral 2010) |
| Yeri | Ukrayna Ali Radasının binası, Kiyev |
| İştirakçılar |
Viktor Yanukoviç (Ukraynanın seçilmiş prezidenti) Andrey Strijak (Ukrayna Konstitusiya Məhkəməsinin sədri) |
Viktor Yanukoviçin inaqurasiyası — Viktor Fyodoroviç Yanukoviçin Ukraynanın dördüncü Prezidenti qismində 25 fevral 2010-cu il tarixində Ukrayna Ali Radasının sessiya zalında baş tutmuş andiçmə mərasimi. Viktor Yanukoviç prezident seçkilərinin ikinci turunun nəticələrinə əsasən, baş nazir Yuliya Timoşenko üzərində qələbə qazanaraq Ukrayna prezidenti seçilmişdir. Prezidentin andiçmə mərasimini Ukrayna Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Andrey Strijak icra etmişdir. Mərasimdə "Yuliya Timoşenko Bloku"nun, demək olar ki, bütün deputatları və baş nazirin özü iştirak etməmişdir. Eyni zamanda, inauqurasiyada 100-dən çox xarici nümayəndə heyəti hazır bulunmuşdur.
Seçkilər və hazırlıq prosesi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ukrayna Prezidenti vəzifəsinə ümumrespublika seçkilər iki turda keçirilmişdir. 17 yanvar tarixində baş tutmuş birinci turun nəticələrinə görə, səslərin 35,32 faizini (8 686 642 seçici) toplamış Viktor Yanukoviç və səslərin 25,05 faizini (6 159 810 seçici) toplamış baş nazir Yuliya Timoşenko ikinci tura vəsiqə qazanmışdılar.[1] 7 fevral tarixində keçirilmiş ikinci turda Yanukoviç 48,95 faiz (12 481 266 seçici) səs toplayaraq qələbə qazanmış, Timoşenko isə 45,47 faiz (11 593 357 seçici) səs əldə etmişdir. Seçicilərin 4,36 faizi hamının əleyhinə səs vermişdir.[2][3]
Ukrayna Ali Radası 16 fevral tarixli qərarı ilə inauqurasiya gününü 25 fevral 2010-cu il tarixinə təyin etmişdir.[4] Bu qərar zəruri olan 226 səs əvəzinə 238 deputatın dəstəyi ilə qəbul edilmişdir. İkinci turda məğlubiyyətə uğrayan Yuliya Timoşenko bu qərarı dəstəkləməkdən[5] və Yanukoviçi dövlət başçısı kimi tanımaqdan imtina etmişdir.[6] Buna baxmayaraq, Viktor Yuşşenko inauqurasiyanın keçirilməsi haqqında fərmanı imzalamışdır.[7] Elə həmin gün, 16 fevral tarixində Yuliya Timoşenko seçki məntəqələrində saxtakarlıqların baş verdiyini iddia edən 9 cildlik sənədi təqdim edərək, prezident seçkilərinin nəticələrindən şikayət ərizəsi ilə Ukrayna Ali Administrativ Məhkəməsinə müraciət etmişdir.[8] Buna baxmayaraq, o, 20 fevral tarixində öz iddia ərizəsini geri götürmüşdür.[9]
Andiçmə mərasiminə iki gün qalmış, 23 fevral tarixində Kiyevdə şəhərin mifik banilərinin şərəfinə ucaldılmış abidə uçmuşdur. Banilərin fiqurlarının dayandığı qayığın tən ortadan çatlaması bəzi yerli sakinlər tərəfindən ölkənin parçalanacağına dair mənfi bir əlamət kimi qiymətləndirilmişdir.[10] Bununla əlaqədar abidə yenidən qurulması üçün sökülmüş və açılışı həmin ilin 28 may tarixində, Kiyev Günü ərəfəsində baş tutmuşdur.[11] 24 fevral tarixində Ali Radada seçilmiş prezident Viktor Yanukoviç, Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri Vladimir Şapoval, Ali Radanın sədri Vladimir Litvin və Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Andrey Strijakın iştirakı ilə inauqurasiyanın məşqi keçirilmişdir. Hadisə ilə əlaqədar olaraq prezident katibliyinin yerləşdiyi Bankovaya küçəsində hərəkət məhdudlaşdırılmışdır.[12] İnauqurasiyadan əvvəlki gecə evakuatorlar Yanukoviçin kortejinin və dəvət olunmuş xarici qonaqların keçəcəyi mərkəzi küçələrdən bütün avtomobilləri uzaqlaşdırmışdılar.[6] Yuliya Timoşenko mərasimdən əvvəl hakimiyyətin mərkəzi küçələri bağlaya biləcəyi və hətta Lavra yaxınlığında park edilmiş nəqliyyat vasitələrini evakuasiya edəcəyi barədə xəbərdarlıq etsə də, bu narahatlıqlar özünü doğrultmamışdır.[13]
İnauqurasiya mərasiminin birbaşa yayımı Ukrayna Milli Teleşirkəti, Ukrayna Milli Radioşirkəti, "İnter" telekanalı və digər kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən həyata keçirilmişdir.[14]
İnauqurasiya prosesi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ali Rada binasına gəliş
[redaktə | vikimətni redaktə et]_(cropped).jpg)
İnauqurasiyadan bir saat yarım əvvəl,[15] 9:00-da Kiyev-Peçera lavrasında təntənəli dua mərasimi başlamış və burada Rus Pravoslav Kilsəsinin patriarxı Kirill Viktor Yanukoviçi prezidentliyə xeyir-dua vermişdir. Yanukoviç Lavraya təxminən saat 9:05 radələrində gəlmişdir.[16] Onun gəlişinə qədər mətbuatda şükranlıq duasına qatılmayacağı ilə bağlı şayiələr yayılmışdır.[7] Patriarx Kirill "Müqəddəs Rus dövlətinin təməlinin qoyulduğu bu divarlar arasında" Tanrıdan onun Ukrayna Prezidenti kimi hakimiyyətə gəlişinə xeyir-dua dilədiklərini ifadə etmişdir.[17] O, seçilmiş prezidentə müraciətini "Ukrayna üçün dua"nın variantlarından birinin ilk sətirləri olan "Böyük, vahid Tanrı, Rusiya-Ukraynanı qoru" sözləri ilə tamamlamış[18] və Yanukoviçə Xilaskar ikonası hədiyyə etmişdir.[16] Dua mərasimində Moskvada mərkəzləşmiş Ukrayna Pravoslav Kilsəsinin rəhbəri, Kiyev və bütün Ukraynanın mitropoliti Vladimir Sabodan da iştirak etmişdir.[14]
İnauqurasiya günü Ali Rada binası üçqat polis kordonu ilə mühafizə olunmuşdur. Bu səbəbdən akkreditasiyadan keçmiş jurnalistlər binaya daxil olmaqda çətinlik çəkmişdilər.[16] "Arsenalnaya" metro stansiyası yaxınlığında Yanukoviç əleyhdarı olan bir qrup milliyyətçinin mitinq cəhdi polis tərəfindən hər hansı bir təxribata yol verilmədən qarşısı alınmışdır. Ali Rada binası qarşısındakı meydan Regionlar Partiyasının tərəfdarları və jurnalistlər tərəfindən tutulduğu üçün millətçilərin orada mitinq keçirmək cəhdi də uğursuzluqla nəticələnmişdir.[7] Həmin gün mətbuat lojası fəxri qonaqlar üçün ayrıldığından, jurnalistlər mərasimi foyedə quraşdırılmış ekranlardan izləmişdirlər. Rəsmi nümayəndə heyətlərinin gəlişi ilə əlaqədar Borispol Hava Limanından gələn şose yolu bir müddət bağlanmışdır. Bununla belə, Ali Rada binasına bitişik Mariinski parkında insanların sərbəst hərəkətinə icazə verilmişdir.[13]
Radanın sessiya zalında deputatlar saat 9:40-dan etibarən toplaşmağa başlamışdırlar, lakin saat 10:00-da təntənəli iclas başlayarkən zalın yarısı hələ də boş qalmışdır.[16] "Yuliya Timoşenko Bloku" və "Bizim Ukrayna – Xalq Özünümüdafiəsi" (NU-NS) fraksiyası deputatlarının mərasimdə iştirakdan imtina etməsi səbəbindən yerlərin ən azı üçdə biri boş olmuşdur.[13] Təxminən saat 10:10-da[17] Viktor Yanukoviçi gətirən avtomobil Ali Radanın binasına yaxınlaşmışdır.[19] Yeni seçilmiş prezident binaya daxil olan zaman gözlənilməz bir hadisə baş vermişdir. Güclü külək nəticəsində Ali Radanın qapıları Yanukoviçin birbaşa qarşısında qapanmışdır. Fəxri qarovul dəstəsinin əsgərləri protokolu pozmuş[20] və qapıları saxlamış, onların tam bağlanmasına imkan verməmişdilər.[6][10] Sonradan mətbuatda Yanukoviçin qarşısında bağlanan qapıların onun prezidentlik dövründə qarşılaşacağı çoxsaylı çətinliklərin simvolu ola biləcəyi barədə geniş müzakirələr aparılmışdır.[19]
Prezident andı və rəmzləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ali Radanın sədri Vladimir Litvin seçilmiş prezidentin artıq gəldiyi barədə ona məlumat verilənə qədər qonaqların siyahısını kifayət qədər uzun müddət oxumuşdur.[17] Mətbuatda Litvinin həyəcan səbəbindən bəzi soyadları yanlış tələffüz etdiyi qeyd olunmuşdur.[15] Viktor Yanukoviç sessiya zalına "Ukrayna üçün, onun azadlığı üçün" (За Україну, за її волю) marşının sədaları altında daxil olmuşdur. Bundan sonra Vladimir Litvin mərasimi açıq elan etmiş, xor isə Ukrayna dövlət himnini ifa etmişdir.[16] Himnin ifası zamanı prezidentin ona qoşulmaması[19] sonradan Yanukoviç tənqidçiləri tərəfindən onun bu davranışına görə qınanılmasına səbəb olmuşdur.[17][21]
Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri Vladimir Şapoval prezident seçkilərinin rəsmi nəticələrini elan etmiş,[22][16] Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Andrey Strijak isə Viktor Fyodoroviç Yanukoviçin Ukrayna Prezidenti vəzifəsinin icrasına başlaması üçün heç bir hüquqi maneənin olmadığını bildirmiş və prezident andının mətnini ona təqdim etmişdir. Sağ əlinin barmaqlarını Ukrayna Konstitusiyasının, ovucunu isə Peresopnitsa İncilinin üzərinə qoyan Viktor Yanukoviç andın sözlərini tələffüz etmişdir:[7][23][24]
 |
Mən, Viktor Yanukoviç, xalqın iradəsi ilə Ukrayna prezidenti seçilərək, bu ali vəzifəyə başlayarkən Ukraynaya sadiq qalacağıma təntənəli surətdə and içirəm. Bütün əməllərimlə Ukraynanın suverenliyini və müstəqilliyini qorumağa, Vətənin rifahı və Ukrayna xalqının firavanlığı qayğısına qalmağa, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müdafiə etməyə, Ukrayna Konstitusiyasına və qanunlarına riayət etməyə, vəzifələrimi bütün həmvətənlərimin mənafeyi naminə yerinə yetirməyə, Ukraynanın dünyadakı nüfuzunu yüksəltməyə borclanıram.[25][a] |  |
Yanukoviç öz andını imzası ilə təsdiq etmiş, Ali Radanın rəyasət heyətinin rəhbərinin yanında dövlət başçısı üçün ayrılmış yeri tutmuşdur.[23] Fəxri qarovul dəstəsinin qvardiyaçıları Ukrayna prezidentinin ştandartını zala gətirmiş,[22][16] Konstitusiya Məhkəməsinin sədri isə Yanukoviçə Ukrayna Prezidenti vəzifəsinə başlaması haqqında A5 formatında qırmızı rəngli kitabça şəklində olan şəhadətnaməni təqdim etmişdir.[7] Daha sonra dövlət başçısının rəsmi rəmzləri — nişan, dövlət möhürü və gürz zala gətirilmiş[19] və Yanukoviç onları Konstitusiya Məhkəməsi sədrinin əlindən təslim almışdır.[7] Mətbuatda Viktor Yanukoviçin təslim aldığı dövlət möhürünü zalda əyləşən qonaqlara kifayət qədər uzun müddət nümayiş etdirdiyi,[17] inauqurasiya proseduru ərzində ilk dəfə gülümsədiyi,[7] gürzü qəbul etdikdən sonra isə onu başı üzərində yellədiyi qeyd olunmuşdur.[26] Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri Yanukoviçə göy rəngli A5 formatlı kitabça şəklində olan[7] Ukrayna Prezidenti vəsiqəsini təqdim etmiş,[17] o isə rəsmi protokola görə vəsiqəni ona uzadılan qırmızı yastığın üzərinə qoymalı olduğu halda,[10] onu pencəyinin döş cibinə yerləşdirmişdir.[17][27][22]
İnauqurasiya nitqi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Daha sonra parlament zalında "Ukrayna üçün dua" səsləndirilmişdir.[19] Bundan sonra Viktor Yanukoviç öz inauqurasiya nitqi ilə çıxış etmişdir.[13][28] Yanukoviç öz çıxışında əsas prioritetlər sırasında hökumət islahatlarını, aparatın ixtisarını, fəaliyyət qabiliyyətli icra hakimiyyətinin formalaşdırılmasını və güclü, sabit parlament çoxluğunun yaradılmasını qeyd etmişdir.[19] O, xüsusilə peşəkarlardan ibarət hökumət quracağına, həmçinin Ukrayna Prezidenti Katibliyinin və bürokratik sistemin saxlanma xərclərini azaldacağına dair vəd vermişdir.[20]
Yanukoviç Ukraynanın üzləşdiyi çoxsaylı iqtisadi problemlərə diqqət çəkmiş və ölkəni sosial-iqtisadi tənəzzüldən xilas edərək sürətli inkişaf yoluna çıxarmağın mümkünlüyünə əminliyini ifadə etmişdir.[15] Prezident Katibliyi və bürokratik aparatın xərclərinin azaldılması hesabına Yanukoviç, ölkənin əvvəlki rəhbərliyinin nail ola bilmədiyi əmək haqqı və pensiya borclarının ödənilməsini vəd etmişdir.[20] Özündən əvvəlki rəhbərlər kimi, o da ölkədə korrupsiyaya qarşı mübarizədə bütün səylərini əsirgəməyəcəyinə söz vermişdir.[29] O, ölkədə texnoloji sıçrayışın həyata keçirilməsinin zəruriliyini vurğulamışdır.[7]
Xarici siyasət sahəsində Yanukoviç Rusiya, Avropa İttifaqı və ABŞ ilə bərabərhüquqlu və qarşılıqlı faydalı münasibətləri inkişaf etdirəcəyini,[29] lakin Ukraynanın Avropanın blokdankənar dövləti statusunu qoruyacağını bəyan etmişdir.[16] O, Ukraynanı "Şərqlə Qərb arasında körpü", həmçinin "Avropanın və keçmiş SSRİ-nin ayrılmaz hissəsi" adlandırmışdır.[7] Öz nitqində Avropa İttifaqını "vahid dünya" və "müxtəlif sivilizasiyaların dinc yanaşı yaşamasının qarantı" kimi xarakterizə etmiş,[29] onun enerji, ekoloji və qida təhlükəsizliyini təmin etmək iqtidarında olduğunu bildirmişdir. O, blokdankənar dövlət kimi bu cür proseslərdə iştirak etməyə hazır olduğunu ifadə etmiş, lakin beynəlxalq birliyin qarşısında duran çağırışların "mümkün qədər geniş formatda" birləşməyi zəruri etdiyini qeyd etmişdir.[7]
Ölkədəki siyasi böhranı şərh edən zaman Yanukoviç seçkilərdə Yuliya Timoşenko ilə yaşanan gərgin qarşıdurmanı, sonuncunun ikinci turun nəticələrini tanımamasını və Radada növbəti parçalanma ehtimalını heç bir şəkildə qeyd etməmişdir.[6] Eyni zamanda o, parlamentin müzakirə yeri olduğunu xatırlatmış və Radanın deputatlarını ölkənin xilası naminə yeni dövlət başçısının ətrafında birləşməyə çağırmışdır.[7]
Ali Baş Komandan
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mərasim təxminən saat 10:40-da başa çatmışdır. Ukrayna dövlət himni ifa edildikdən sonra Viktor Yanukoviç üzərində prezident nişanı olmaqla və fəxri qarovul dəstəsinin müşayiəti ilə Ali Radanın binasını tərk etmişdir.[16] Saat 10:45-də o, Bankovaya küçəsinə gəlmiş və burada Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin rəhbərliyi ilə görüşmüş,[10] silahlı qüvvələrin komandanlığını qəbul etmişdir.[13] Yanukoviç Baş Qərargah rəisi İvan Svidanın raportunu dinləmişdir.[14] Ali Baş Komandan kimi ona Baş Qərargah rəisi, Silahlı Qüvvələrin qoşun növlərinin komandanları, Daxili Qoşunların komandanı, Sərhəd Qoşunlarının komandanı və Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri təqdim olunmuşdur. Yanukoviç Baş Qərargah rəisinin müşayiəti ilə fəxri qarovul düzülüşünün önündən keçdikdən və Katiblik qarşısındakı meydanda xüsusi yerini tutduqdan sonra Ukraynanın dövlət bayrağının və prezident ştandartının qaldırılması mərasimi keçirilmişdir. Orkestr Ukrayna himnini ifa etmiş, yaylım atəşləri açılmışdır. Bayraqlar qaldırıldıqdan sonra fəxri qarovul dəstəsi təntənəli marşla keçid etmişdir.[16]
Prezident Katibliyi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Fəxri qarovul dəstəsinin təntənəli marşından sonra Viktor Yanukoviç təxminən saat 10:54-də Ukrayna Prezidentinin Katibliyinin binasına daxil olmuşdur.[16] Orada o, səlahiyyətlərini rəsmən təhvil verən sələfi Viktor Yuşşenko ilə görüşmüşdür.[17] Yanukoviç ilə Yuşşenko arasındakı görüş olduqca qısa çəkmişdir,[20] lalim məlumdur ki, Yuşşenko Yanukoviçə prezident vəzifəsində görülən işlər, ölkədəki sosial-iqtisadi vəziyyət barədə 38 vərəqlik hesabat və gələcək üçün tövsiyələrini təqdim etmişdir.[7]
Bundan sonra Viktor Yanukoviç Ukrayna Prezidentinin Katibliyinin Ukrayna Prezidentinin Administrasiyasına çevrilməsi və yeni yaradılmış Administrasiyada müvafiq vəzifələrə yeni əməkdaşların təyin edilməsi ilə bağlı ilk fərmanlarını imzalayaraq vəzifəsinin icrasına başlamışdır.[17] Məlumdur ki, hələ Yanukoviçin inauqurasiyasından əvvəl Prezident Katibliyinin bir sıra əməkdaşları istefa vermiş,[12] Prezidentin fərmanına əsasən isə Katiblikdə qalan bütün digər əməkdaşlar vəzifələrindən azad edilmişdilər.[6] Sergey Lyovoçkin Administrasiyanın rəhbəri təyin edilmiş və Yanukoviç ona bir həftə ərzində Administrasiya işçilərinin say həddinin 20% azaldılması barədə təkliflər təqdim etməyi tapşırmışdır.[20]
İnauqurasiya mərasimi 40 dəqiqədən çox çəkməmişdir.[7] Maliyyə və siyasi böhranın fəsadları fonunda andiçmə mərasimi Maydanda təntənəli bayram tədbirləri və kütləvi şənliklər olmadan keçirilmişdir.[13] Administrasiyanın yeni rəhbəri Lyovoçkin inauqurasiyanın 250 min dollara başa gəldiyini bəyan etmişdir. Maliyyə mənbələri açıqlanmamışdır, lakin Yuliya Timoşenko hökumətinin mərasimin xərclərini ödəməkdən qəti şəkildə imtina etdiyi dəqiq məlum olmuşdur.[7]
İştirakçılar
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xarici nümayəndələr
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ovaxtkı Xarici İşlər Naziri Petro Poroşenkonun açıqlamasına görə, andiçmə mərasimində 11 dövlət başçısının, dörd beynəlxalq təşkilat rəhbərinin, dörd parlament rəhbərinin və 15 xarici işlər nazirinin iştirakı gözlənilirdi.[30][31] Nəticədə, andiçmə mərasimində 7 prezident və 8 baş nazir də daxil olmaqla 100-dən çox nümayəndə heyəti iştirak etmişdir:[6]
Avstriya Respublikası — Federal hökumətin üzvü, Maliyyə Nazirliyinin dövlət katibi Raynhold Lopatka[24]
Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikası — Parlamentin Millət Şurası sədrinin müavini Əbdülrızzaq Buara[24]
- "Çiçəklənən Ermənistan" partiyasının sədri, parlament deputatı Qaqik Carukyan[33]
- Ermənistan prezidentinin müşaviri Andranik Manukyan[33]
- Ermənistanın Ukraynadakı səfiri Armen Xaçatryan[33]
Belçika Krallığı — sahibkarlıq məsələləri üzrə nazir Vinsent van Kvikkenborn[24]
.svg){kind=small}
Almaniya Federativ Respublikası — Avropa məsələləri üzrə nazir Verner Hoyer[24]
- Parlament vitse-spikeri Mixail Maçavariani[14]
İsrail — baş nazirin müavini, xarici işlər naziri Aviqdor Liberman[36][24]
İspaniya Krallığı — Xarici İşlər Nazirliyinin dövlət katibi Anxel Losada[24]
Kanada — Amerika ölkələri ilə əməkdaşlıq məsələləri üzrə xarici işlər dövlət naziri Piter Kent[24]
.svg){kind=small}
Kipr Respublikası — xarici işlər naziri Markos Kiprianu[24]
Çin Xalq Respublikası — kənd təsərrüfatı naziri Han Çanfu[24]
Konqo Demokratik Respublikası — xarici işlər naziri Aleksis Tambve Mvamba[24]
Latviya Respublikası — prezident Valdis Zatlers[14][35] həyat yoldaşı ilə birlikdə[24]
Böyük Sosialist Xalq Liviya Ərəb Cəmahiriyyəsi — Liviya inqilabı liderinin xüsusi nümayəndəsi, Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa məsələləri üzrə katibi Əbdül Ati Übeydi[24]
.svg){kind=small}
Mərakeş Krallığı — baş nazirin birinci müavini Mohan Laesner[24]
Moldova Respublikası — prezident vəzifəsini icra edən, parlament sədri Mixay Gimpu[39][24]
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri — mədəniyyət, gənclər və sosial inkişaf naziri Əbdül Rəhman Məhəmməd əl-Üveys[24]
- Şablon:Flaqifikasiya/Onan Oman Sultanlığı — sənaye və ticarət naziri Məqbul bin Əli bin Sultan[24]
- Rusiya Federasiyası prezidentinin müşaviri, MDB ölkələri ilə iqtisadi əməkdaşlıq məsələləri üzrə xüsusi nümayəndə Viktor Çernomırdin[12]
- Rusiya XİN rəhbərinin müavini Qriqori Karasin[12]
Serbiya — baş nazirin birinci müavini, daxili işlər naziri İvitsa Daçiç[42][43][24]
Slovakiya Respublikası — Milli Şuranın sədr müavini Miroslav Çij[24]
Sloveniya Respublikası — Xarici İşlər Nazirliyinin dövlət katibi Draqolyuba Bençina[24]
- Prezidentin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Ceys Ceyms Joun[13][44][12][24]
- ABŞ Dövlət katibinin Avropa və Avrasiya işləri üzrə müavini Filip Qordon[44][12]
- ABŞ-nin qadın hüquqları məsələləri üzrə xüsusi elçisi Melani Verveer[44][12]
- ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasının Avropa iqtisadi məsələləri və Aİ ilə münasibətlər üzrə direktoru Kristina Kvin[44][12]
Türkmənistan — Nazirlər Kabineti sədrinin müavini Dəryagəldi Orazov[6][14][24]
Türkiyə Respublikası — xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu[24]
Özbəkistan Respublikası — xarici işlər naziri Vladimir Norov[47][48][24]
Fransa Respublikası — Avropa işləri üzrə dövlət katibi Pyer Lellüş[24]
Xorvatiya Respublikası — Xarici İşlər Nazirliyinin siyasi məsələlər və Avropa inteqrasiyası üzrə dövlət katibi Davor Bojinoviç[24]
Çex Respublikası — Senat sədrinin müavini Milan Ştex[24]
İsveçrə Konfederasiyası — xarici işlər naziri Mişelin Kalmi-Re[24]
İsveç Krallığı — inteqrasiya, demokratiya və insan hüquqları məsələləri üzrə nazir Nyanko Sabuni[24]
Ekvatorial Qvineya — xarici işlər naziri Pastor Miça Ondo Bile[24]
Estoniya Respublikası — Estoniyanın Ukraynadakı səfiri Yaan Heyn[49]
Avropa İttifaqı — xarici işlər üzrə ali nümayəndə, Avropa Komissiyası rəhbərinin müavini Ketrin Eşton[13][14][24]
- Xarici siyasət və Avropa qonşuluq siyasəti məsələləri üzrə Avropa komissarı Ştefan Füle[14]
Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) — baş katibinin müavini Robert Simmons[50][24]
Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı — fəaliyyətdə olan sədr Kanat Saudabayev[24]
Müstəqil Dövlətlər Birliyi — icraçı katib Sergey Lebedev[24]
Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı — baş katibin müavini Alyoşa Nedelçev[24]
Qonaqlar arasında Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko[14] da var idi, lakin o, andiçmə mərasimi zamanı zalda yox idi. Vladimir Litvin izah etmişdir ki, Lukaşenko andiçmə mərasimindən sonra şənliklərdə iştirak edəcək.[16][24]
Ukrayna rəsmiləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ali Radanın sədri Vladimir Litvinin rəsmi bəyanatına əsasən, inauqurasiya günü Ukrayna Ali Radasının təntənəli iclasında Ukrayna xalq deputatları, Ukraynanın eks-prezidentləri, Ali Radanın və Ukrayna hökumətinin keçmiş rəhbərləri, Ukrayna Konstitusiya Məhkəməsinin sədri və üzvləri, Ukrayna Ali Məhkəməsinin sədri, Ukrayna Ali Təsərrüfat Məhkəməsinin sədri, Ukrayna Ali Administrativ Məhkəməsinin sədri, Ukrayna Baş prokuroru, Ukrayna Milli Bankının sədri, Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri və üzvləri, Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri, Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri, Ali Radanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili, Hesablama Palatasının sədri, hökumət üzvləri, Krım Muxtar Respublikası Ali Şurasının sədri, Krım Muxtar Respublikası Nazirlər Şurasının sədri, vilayət şuralarının sədrləri, Kiyev şəhər rəhbəri, Sevastopol şəhər şurasının sədri və kilsə rəhbərləri iştirak etmişdilər.[24]
Radanın aparatı mərasimə bütün keçmiş prezidentləri, Rada sədrlərini və baş nazirləri, həmçinin vilayət şuralarının sədrlərini və parlament tərəfindən təyin edilmiş və ya təyinatına razılıq verilmiş bütün şəxsləri dəvət etmişdir. İnauqurasiyada iştirakını ailə, gənclər və idman naziri Yuri Pavlenko, mədəniyyət və turizm naziri Vasili Vovkun və səhiyyə naziri Vasili Knyazeviç təsdiqləmişdilər.[14] Ukraynanın üç eks-prezidentindən mərasimdə yalnız ikinci prezident Leonid Kuçma iştirak etmişdir.[25] Fəxri qonaqlar lojasında seçilmiş prezidentin həyat yoldaşı Lyudmila[17] və onun böyük nəvəsi əyləşmişdir, halbuki mətbuatda Lyudmila Aleksandrovnanın evdə qalacağı və inauqurasiyanı televiziyadan izləyəcəyi iddia olunurdu.[31]
İmtina edənlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ukraynanın birinci prezidenti Leonid Kravçuk inauqurasiyada iştirak etməkdən imtina etmişdir.[13][12] Yanukoviçin sələfi Viktor Yuşşenko da mərasimə qatılmamış,[16] lakin inauqurasiya başa çatdıqdan sonra Ukrayna Prezidentinin Katibliyində Yanukoviç ilə görüşmüşdür.[17] Siyasi motivlərə görə, prezident seçkilərinin ikinci turunda məğlub olan baş nazir Yuliya Timoşenko və "Yuliya Timoşenko Bloku"nun, demək olar ki, bütün parlament fraksiyası mərasimə məhəl qoymamışdır.[15]
Mərasim ərəfəsində "Yuliya Timoşenko Bloku"nun deputatları hələ də qərarsız idilər[13] və hətta "Xalq Özünümüdafiəsi" deputat qrupu kimi, ilkin olaraq inauqurasiyaya gəlməyə razılaşmışdılar.[14] Jurnalist Olqa Allenovanın fikrinə görə, "Yuliya Timoşenko Bloku"nun deputatlarının inauqurasiyadan imtina etməsinə səbəb səhər saatlarında Viktor Yanukoviçə patriarx Kirill tərəfindən xeyir-dua verilməsi olmuşdur.[19] Buna baxmayaraq, "Yuliya Timoşenko Bloku"ndan olan bir neçə deputat inauqurasiya başlamazdan az əvvəl iclas zalında görünmüşdür.[16] Zalda Kiyevdə mərkəzləşmiş Ukrayna Pravoslav Kilsəsinin rəhbəri Filaret Denisenko və Ukraynanın kanonik olaraq tanınmayan digər pravoslav kilsələrinin nümayəndələri iştirak etməmişdilər.[12] Yanacaq və energetika naziri Yuri Prodan yalnız Yuliya Timoşenko qatılacağı təqdirdə inauqurasiyaya gələcəyini bəyan etmişdir.[14]
Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili mərasimdə iştirakdan imtina etmişdir.[13] Son anda Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov da səfərini təxirə salmış və oraya baş nazirin müavini Dəryagəldi Orazovu göndərmişdir.[6] Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev də qonaqlar arasında olmamışdır. Ukrayna mediası bunun Yanukoviçin prezident kimi ilk rəsmi səfərini Moskvaya yox, Brüsselə etmək qərarı ilə bağlı ola biləcəyini iddia etmişdir. Deputat Anna German bu şayiələri şərh edən zaman bildirmişdir ki, Viktor Yuşşenko inauqurasiyadan sonra ilk səfərini Moskvaya etmişdi, lakin onun siyasəti faktiki olaraq anti-Rusiya xarakteri daşıyırdı.[19][6] Əslində, Medvedev 25 fevral tarixinə Livan Prezidenti Mişel Süleyman ilə danışıqları planlaşdırıldığı üçün inauqurasiyaya gələ bilməmişdir.[31]
Ukrayna evi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Günün ikinci yarısında Viktor Yanukoviçin xarici nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri üçün qəbul təşkil edəcəyi elan edilmişdir.[31] Qəbul saat 14:00-da "Ukrayna evi" adlandırılan binada (Xreşatık, ev 2) baş tutmuşdur.[14] Furşetdə qonaqlara həm Avropa mətbəxinin nümunələri, həm də Ukrayna milli mətbəxinin təamları təqdim olunmuşdur. Furşetin qonaqları arasında Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Rusiyanın Ukraynadakı keçmiş səfiri Viktor Çernomırdin, ukraynalı milyarderlər Rinat Əhmədov və Viktor Pinçuk, xarici işlər naziri Pyotr Poroşenko, Ukraynanın keçmiş prezidenti Leonid Kuçma[7] və Yanukoviçin elə həmin gün imzaladığı fərmanlara əsasən Prezident Administrasiyasına daxil olan Ali Radanın deputatı Anna German iştirak etmişdilər.[17] Axşam saatlarında Viktor Yanukoviçin "Şaxtyor" və "Fulhem" komandaları arasında keçirilən UEFA Avropa Liqası matçını izləyəcəyi bildirilmişdir.[14]
Qeydlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Orijinal mətn (ukr.)Я, Віктор Янукович, волею народу обраний Президентом України, заступаючи на цей високий пост, урочисто присягаю на вірність Україні. Зобов'язуюсь усіма своїми справами боронити суверенітет і незалежність України, дбати про благо Вітчизни і добробут Українського народу, обстоювати права і свободи громадян, додержуватися Конституції України і Законів України, виконувати свої обов'язки в інтересах усіх співвітчизників, підносити авторитет України у світі.
Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Результати голосування по Україні". cvk.gov.ua (ukrayna). ЦИК Украины. 17 yanvar 2010. 25 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 aprel 2022.
- ↑ "Для инаугурации В.Януковича Рада проведет торжественное заседание" (rus). РБК. 15 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Результати голосування по Україні". cvk.gov.ua (ukrayna). ЦИК Украины. 7 fevral 2010. 25 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "Инаугурация Януковича состоится 25 февраля" (rus). Известия. 16 fevral 2010. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ Юрий Куликов. "Инаугурация Януковича назначена на 25 февраля". Reuters (rus). Forbes Россия. 17 fevral 2020. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Сергей Сидоренко. "Признали всем миром". Kommersant-Ukrayna. Gazeta.ru. 25 fevral 2010. 8 iyun 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Павел Дульман. Виктор Янукович официально стал новым президентом Украины // Российская газета (столичный выпуск) (rus). № 40 (5119). Киев. — 2010. — 25 fevral. 2024-06-09 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "Тимошенко оспорила результаты выборов в суде" (rus). Росбалт. 16 fevral 2010. 10 iyul 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Суд прекратил рассмотрение иска Тимошенко об отмене результатов выборов" (rus). РАПСИ. 20 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- 1 2 3 4 "2010 год, Украина: Виктор Янукович". Коммерсантъ FM. 19 yanvar 2017. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "Черновецкий открыл отремонтированный памятник «Хориву и их сестре Ще… Кию»" (rus). ОБКОМ — Общественная коммуинкация. 28 may 2010. 22 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Шишлин, 2010
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Павел Дульман. В Киеве прошла инаугурация четвертого президента страны Виктора Януковича // Rossiyskaya qazeta (федеральный выпуск). № 39 (5118). Киев. — 2010. — 25 fevral. 2024-06-08 tarixində arxivləşdirilib.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 "Сегодня состоится инаугурация Януковича" (rus). Подробности.ua. 25 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 6 "Инаугурация Януковича прошла без пышных торжеств". Вести 24 (rus). Smotrim.ru. 25 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 lb.ua, 2010
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Украинская правда, 2010
- ↑ "Московський патріарх благословив Януковича у добру путь і переплутав слова" (ukrayna). Украинская правда. 25 fevral 2010. 26 fevral 2010 tarixində arxivləşdirilib.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Алленова, 2010. səh. 1
- 1 2 3 4 5 "Инаугурация Януковича: перед новым Президентом закрылись двери в Верховную Раду (фото, видео)" (rus). УНИАН. 25 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Шестой пошел: как проходили инаугурации президентов Украины" (rus). Мир 24. 20 may 2019. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- 1 2 3 "Янукович — президент" (ukrayna). Украинская правда. 25 fevral 2010. 28 fevral 2010 tarixində arxivləşdirilib.
- 1 2
Янукович официально вступил в должность президента - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Верховна рада, 2010
- 1 2 3 Ольга Коваленко. "Глава правительства Казахстана примет участие в инаугурации Януковича" (rus). RİA Novosti. 25 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "На инаугурации Виктор Янукович «потряс» президентской булавой". Аргументы и факты (rus). Псков. 25 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ Алленова, 2010
- ↑ "Інаугураційна промова Януковича" (ukrayna). Украинская правда. 25 fevral 2010. 27 fevral 2010 tarixində arxivləşdirilib.
- 1 2 3 Завадська, 2020. səh. 112
- ↑ "Одиннадцать глав государств прибудут на инаугурацию президента Украины" (rus). РИА Новости. 24 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- 1 2 3 4 "В Киеве проходит инаугурация Януковича, его супруга осталась дома" (rus). newsru.co.il. 25 fevral 2010. 28 fevral 2010 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "Премьер-министр Азербайджана Артур Раси-заде принял участие в инаугурации новоизбранного президента Украины Виктора Януковича" (rus). Azərbaycan Dövlət Teleqraf Agentliyi. 25 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- 1 2 3 4 Гамлет Тадевосян. "Серж Саргсян примет участие в инаугурации Виктора Януковича" (rus). RİA Novosti. 23 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "Снова Астана, саммит ОБСЕ. Картинки, аналитика". lb.ua. 4 dekabr 2010. 22 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 "Долгожданный триумф Януковича" (rus). Постоянный комитет Союзного Государства. 26 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Глава МИД Израиля А.Либерман готов участвовать в инаугурации В.Януковича, - П.Порошенко" (rus). RBK-Ukrayna. 15 fevral 2010. 12 fevral 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Карим Масимов примет участие в инаугурации Януковича" (rus). Vesti.kz. 25 fevral 2010. 15 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ Ирина Павлова. "Президент Литвы примет участие в инаугурации Виктора Януковича" (rus). RİA Novosti. 24 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- 1 2 "Михай Гимпу примет участие в церемонии инаугурации президента Украины" (rus). IPN.md. 24 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ Леонид Свиридов. "Президент Польши Качиньский примет участие в инаугурации Януковича" (rus). RİA Novosti. 20 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "Lech Kaczyński na zaprzysiężeniu nowego prezydenta Ukrainy". Archiwum Lecha Kaczyńskiego (polyak). Prezydent.pl. 23 fevral 2010. İstifadə tarixi: 10 iyun 2024.
- ↑ "Janukovič položio zakletvu" (serb). Serbiya Radio və Televiziyası. 25 fevral 2010. 25 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 iyun 2024.
- ↑ "Janukovič: Ukrajina nesvrstana evropska zemlja" (serb). Vojvodina Radio və Televiziyası. 25 fevral 2010. 25 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 iyun 2024.
- 1 2 3 4 5 Мария Табак. "Делегацию США на инаугурации Януковича возглавит советник Обамы Джонс" (rus). RİA Novosti. 23 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "Премьеры Казахстана и Таджикистана инаугурировали В.Януковича 4-м президентом Украины". İzvestiya (rus). CentrAsiya. 25 fevral 2010. 17 iyun 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ Аваз Юлдашев. "Акил Акилов примет участие в церемонии инаугурации новоизбранного президента Украины Виктора Януковича" (rus). Asia Plus. 24 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Норов примет участие в инаугурации Януковича" (rus). gazeta.uz. 24 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- ↑ "Министр иностранных дел будет представлять Узбекистан в торжествах, посвященных инаугурации Виктора Януковича" (rus). trend.az. 24 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 iyun 2024.
- ↑ Николай Адашкевич. "Руководители Эстонии не приедут на инаугурации президента Украины" (rus). RİA Novosti. 24 fevral 2010. 8 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2024.
- ↑ "Очень особый партнер НАТО" (rus). Zerkalo nedeli. 28 may 2010. 8 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 iyun 2024.
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Завадська О. Р.. Інавгураційні промови українських президентів як символічний ресурс влади (PDF) // Політикус (Науковий журнал) (ukrayna) (3). 2020. 109—114. 2021-06-29 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Инаугурация новоизбранного Президента Украины Виктора Януковича. 25 февраля 2010 года. Эфир телеканала «Интер»
- "Инаугурация Януковича. Как это было. ВИДЕО" (ukrayna). Украинская правда. 25 fevral 2010. 27 fevral 2010 tarixində arxivləşdirilib.
- "Инаугурация Виктора Януковича. Online" (rus). lb.ua. 25 fevral 2010. 4 mart 2013 tarixində arxivləşdirilib.
- Ольга Алленова. Виктор Янукович взойдет на Западе // КоммерсантЪ (rus). № 33. Киев. — 2010. — 26 fevral. — 1.
- Владимир Шишлин. "Особенности национальной инаугурации" (rus). Интерфакс. 24 fevral 2010. İstifadə tarixi: 9 iyun 2024.
- "Урочисте засідання. Сесійна зала Верховної Ради України. 25 лютого 2010 року, 10:00 година. Веде засідання Голова Верховної Ради України В.М.Литвин" (ukrayna). Верховная рада Украины. 25 fevral 2010. 9 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib.