Məzmuna keç

Vivendi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Vivendi
Loqonun şəkli
Ümumi məlumatlar
Təsis tarixi 18 dekabr 1987[1], 1981[2]
Baş qərargahın yeri
İqtisadi göstəriciləri
Ümumi aktivlər
  • 38.251.000.000 € (2015, 2016, 2017, 2023)
Ümumi gəliri
  • 10.510.000.000 € (2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023)
Xalis mənfəəti
  • 405.000.000 € (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023)
Əməliyyat mənfəəti
  • 847.000.000 € (2015, 2016, 2017, 2022, 2023)
Struktur
İşçi sayı
  • 35.911 nəf. (2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021)
Tərəfdaşlar Canal+ S.A.[1], Gameloft[1], Universal Music Group
Rəhbərlik
Təsisçi
vivendi.com
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vivendi SA — mərkəzi Fransanın Paris şəhərində yerləşən, media, əyləncə, nəşriyyat, kommunikasiya və telekommunikasiya sahələrində fəaliyyət göstərən transmilli fransız konqlomeratı və investisiya şirkəti.[3]

Əsası İkinci Fransa imperiyası dövründə III Napoleon tərəfindən su təchizatı şirkəti kimi qoyulmuş təşkilat, XX əsrin axırlarından etibarən strateji transformasiya keçirərək dünyanın en böyük media və əyləncə imperiyalarından birinə çevrilmişdir.[4]

Su şirkətindən sənaye nəhənginə (1853–1998)

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Şirkət 14 dekabr 1853-cü ildə III Napoleonun imperator fərmanı ilə Compagnie Générale des Eaux (CGE) adı altında təsis edilmişdir.[5] Şirkətin ilkin fəaliyyət sahəsi şəhərlərin su təchizatı ilə təmin edilməsi idi. CGE ilk olaraq Lion, daha sonra isə Paris, Nant, Venesiya, İstanbul və Portu kimi şəhərlərdə su şəbəkələrinin idarə edilməsi üzrə uzunmüddətli güzəştlər (konseksiyalar) əldə etmişdir.[6]

1976-cı ildə Gi Dejilaninin (ing. Guy Dejouany) baş icraçı direktor kimi rəhbərliyi altında CGE fəaliyyət dairəsini genişləndirməyə başlamışdır.[7] Şirkət tullantıların idarə olunması, enerjidaşıyıcılar, tikinti, nəqliyyat və mənzil-kommunal təsərrüfatı sahələrinə daxil olaraq şaxələnmiş sənaye holdinqinə çevrilmişdir.[8]

"Vivendi" brendi və media transformasiyası (1998–2000)

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1996-cı ildə Jan-Mari Messye (ing. Jean-Marie Messier) şirkətin rəhbərliyinə gəlmişdir.[9] Messye sənaye yönümlü şirkəti telekommunikasiya və media nəhənginə çevirmək strategiyasını seçmişdir.[10]

  • 1998-ci ildə Fransanın tanınmış nəşriyyat və media qrupu olan Havas tamamilə satın alınmışdır.[11]
  • Həmin il şirkətin adı dəyişdirilərək Vivendi olaraq adlandırılmışdır.[12]
  • Su təchizatı və ətraf mühit xidmətləri bölməsi "Vivendi Environnement" (sonradan müstəqil olan Veolia şirkəti) adı altında ayrı bir struktur kimi formalaşdırılmışdı.[13]

Vivendi Universal dövrü (2000–2006)

[redaktə | vikimətni redaktə et]

2000-ci ildə Vivendi, Canal+ Group və Kanadanın "Seagram Company Ltd." şirkəti (məşhur Universal Music Group və Universal Pictures studiyasının sahibi) birləşərək Vivendi Universal SA konqlomeratını yaratmışdır.[14] Həmin dövrdə Vivendi dünyada ikinci ən böyük media şirkəti statusunu qazanmışdır.[15]

Lakin aqressiv satınalmalar və sürətli genişlənmə 2002-ci ildə şirkəti böyük maliyyə böhranına sürükləmişdir.[16] Şirkət rekord məbləğdə (23,3 milyard avro) zərər açıqlamışdır.[17] Böhrandan çıxmaq üçün Jan-Mari Messye istefa vermiş və şirkət non-strafeji aktivlərini, o cümlədən Hollivud kinostudiyalarını (Universal Pictures) satmalı olmuşdur.[18][19]

Yenidənqurma və müasir dövr

[redaktə | vikimətni redaktə et]

2006-cı ildə şirkət adını yenidən Vivendi SA (sonradan Vivendi SE) olaraq dəyişmişdir.[20] Şirkət diqqətini rəqəmsal məzmun, musiqi, televiziya və videooyunlar sahəsinə cəmləmişdir.[21]

2014-cü ildən etibarən fransız milyarder Vinsent Bollore (fr. Vincent Bolloré) və onun "Bolloré Group" holdinqi Vivendinin ən böyük səhmdarına çevrilmiş və şirkətin idarəetmə strategiyasını öz nəzarətinə götürmüşdür.[22]

2020-ci illərdən başlayaraq Vivendi strukturlarını daha da optimallaşdırmaq məqsədilə strateji aktivlərini (o cümlədən Universal Music Group, Canal+, Havas) müstəqil şirkətlər kimi birjaya çıxarmaq və investisiya holdinqi modelinə keçid strategiyasını icra etmişdir.[23][24]

Əsas fəaliyyət sahələri və törəmə şirkətlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Vivendi media, kommunikasiya və nəşriyyat zəncirinin müxtəlif həlqələrində fəaliyyət göstərən şirkətlərə və aktivlərə rəhbərlik edir:[25]

  • Gameloft: Şirkət 2016-cı ildə Vivendi tərəfindən ələ keçirilmişdir.[26] Mobil və konsol oyunlarının işlənməsi üzrə dünyanın aparıcı studiyalarından biri hesab olunur.[27]

Nəşriyyat və media investisiyaları

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Vivendi Avropanın bir çox nüfuzlu media və televiziya qruplarında pay sahibidir:[28]

  • Banijay Group: Dünyanın ən böyük müstəqil televiziya məzmunu istehsalçılarından birində strateji paya sahibdir.[29]
  • Prisa: İspaniyanın aparıcı media və nəşriyyat konqlomeratında (El País, Cadena SER) pay sahibidir.[30]
  • MediaForEurope (MFE): İtaliya və İspaniyada fəaliyyət göstərən media qrupunda paya malikdir.[31]

Korporativ idarəetmə

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Şirkət Avropa Səhmdar Cəmiyyəti (ing. Societas Europaea — Qısaca: SE) hüquqi formasında fəaliyyət göstərir.[32]

  • Direktorlar Şurasının Sədri: Yannik Bollore (ing. Yannick Bolloré)[33]
  • İcraçı direktor (CEO): Arno de Püifonten (ing. Arnaud de Puyfontaine)[34]
  • Əsas səhmdar: Bolloré Group (təxminən 29,9% səhm payı ilə)[35]

Tənqidlər və qalmaqallar

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Vivendi, xüsusilə Vinsent Bollorenin rəhbərliyi dövründə media azadlığı və redaksiya müstəqilliyinə müdaxilə iddiaları ilə tez-tez tənqidlərə məruz qalmışdır.[36] Şirkətin nəzarətində olan media resurslarında siyasi xəttin dəyişdirilməsi və jurnalistlərin kütləvi istefaları müxtəlif ictimai müzakirələrə səbəb olmuşdur.[37]

  1. 1 2 3 4 2016 - Rapport annuel - Document de référence, 2016 - Annual report (ing.). 2017.
  2. ↑ Vivendi 2017 Annual Report (fr.). 2018.
  3. ↑ "Vivendi SE Company Profile" (ingilis). Reuters. 13 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  4. ↑ Johnson, Jo. "The Transformation of Vivendi: From Water to Media Giant". Financial Times (ingilis). 15 mart 2004. (#accessdate_missing_url)
  5. ↑ "Vivendi History and Heritage" (ingilis). Vivendi Official Website. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  6. ↑ Lasserre, Frédéric. Water Management and Privatization in European Cities (ingilis). Routledge. 2007. 45–48. ISBN 978-0415398214.
  7. ↑ "Guy Dejouany, Who Built French Utility Giant, Dies at 91". The New York Times (ingilis). 18 noyabr 2011. (#accessdate_missing_url)
  8. ↑ Barjot, Dominique. "From Compagnie Générale des Eaux to Vivendi". Business and Economic History (ingilis). 28 (2). 1999: 73–84.
  9. ↑ Messier, Jean-Marie. j6m.com: j'ai été trop conçu... (fransız). Hachette. 2000. ISBN 978-2246615712.
  10. ↑ "Jean-Marie Messier and the Empire of Vivendi". Bloomberg Businessweek (ingilis). 12 noyabr 2001. (#accessdate_missing_url)
  11. ↑ "CGE Buys Out Havas to Create Media Powerhouse". The Wall Street Journal (ingilis). 10 mart 1998. (#accessdate_missing_url)
  12. ↑ "Compagnie Generale des Eaux Changes Name to Vivendi". Reuters (ingilis). 15 may 1998. (#accessdate_missing_url)
  13. ↑ "Vivendi Environment IPO Hits the Market". Financial Times (ingilis). 20 iyul 2000. (#accessdate_missing_url)
  14. ↑ Fabrikant, Geraldine. "Vivendi Agrees to Acquire Seagram in $34 Billion Deal". The New York Times (ingilis). 20 iyun 2000. (#accessdate_missing_url)
  15. ↑ Gershon, Richard A. Telecommunications and Business Strategy (ingilis). Routledge. 2008. 182. ISBN 978-0805859348.
  16. ↑ "Vivendi Universal Reports Record Loss". BBC News (ingilis). 5 mart 2003. (#accessdate_missing_url)
  17. ↑ "Vivendi's Loss Is Largest in French Corporate History". The Wall Street Journal (ingilis). 6 mart 2003. (#accessdate_missing_url)
  18. ↑ "Embattled Vivendi Chief Messier Resigns". CNN Money (ingilis). 3 iyul 2002. (#accessdate_missing_url)
  19. ↑ "GE and Vivendi Merge NBC and Universal". Forbes (ingilis). 8 oktyabr 2003. (#accessdate_missing_url)
  20. ↑ "Vivendi Universal Becomes Vivendi" (ingilis). Vivendi Press Release. 20 aprel 2006. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  21. ↑ "Vivendi Focuses Strategy on Digital Content". Reuters (ingilis). 14 sentyabr 2008. (#accessdate_missing_url)
  22. ↑ "Vincent Bolloré Takes Control of Vivendi Board". Financial Times (ingilis). 24 iyun 2014. (#accessdate_missing_url)
  23. ↑ "Universal Music Group Values at $39B in Amstredam IPO". Variety (ingilis). 21 sentyabr 2021. (#accessdate_missing_url)
  24. ↑ "Vivendi Considers Split of Canal+, Havas and Investment Arm". Bloomberg (ingilis). 13 dekabr 2023. (#accessdate_missing_url)
  25. ↑ "Vivendi Annual Report and Financial Statements" (ingilis). Vivendi IR. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  26. ↑ "Vivendi Completes Hostile Takeover of Gameloft". The Wall Street Journal (ingilis). 1 iyun 2016. (#accessdate_missing_url)
  27. ↑ "Gameloft Corporate Overview" (ingilis). Gameloft. 4 sentyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  28. ↑ "Vivendi's Growing Media Footprint in Europe". Les Echos (fransız). 18 oktyabr 2022. (#accessdate_missing_url)
  29. ↑ "Vivendi Holds Stake in TV Giant Banijay". The Hollywood Reporter (ingilis). 26 iyul 2020. (#accessdate_missing_url)
  30. ↑ "Vivendi Buys 9.9% Stake in Spanish Media Group Prisa". Reuters (ingilis). 22 yanvar 2021. (#accessdate_missing_url)
  31. ↑ "Vivendi and Mediaset End Legal War with MFE Share Agreement". EuroNews (ingilis). 4 may 2021. (#accessdate_missing_url)
  32. ↑ "Vivendi Corporate Governance Structure" (ingilis). Vivendi Official Website. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
  33. ↑ "Yannick Bolloré Appointed Chairman of Vivendi Board". Le Figaro (fransız). 19 aprel 2018. (#accessdate_missing_url)
  34. ↑ "Arnaud de Puyfontaine Named CEO of Vivendi". Variety (ingilis). 24 iyun 2014. (#accessdate_missing_url)
  35. ↑ "Bolloré Group Shareholding in Vivendi SE". MarketScreener (ingilis). 15 fevral 2024. (#accessdate_missing_url)
  36. ↑ "Vincent Bolloré and the Debate Over Media Independence in France". Le Monde (fransız). 12 noyabr 2021. (#accessdate_missing_url)
  37. ↑ "Journalists Strike at iTele Over Bolloré's Editorial Control". The Guardian (ingilis). 25 oktyabr 2016. (#accessdate_missing_url)

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]