Vladislava Habixt
| Vladislava Habixt | |
|---|---|
| Doğum tarixi | 1 iyun 1867 |
| Vəfat tarixi | 2 aprel 1963 (95 yaşında) |
| Fəaliyyəti | postal worker[d], siyasi fəal[d] |
Vladislava Habixt (pol. Władysława Habicht) — Polşalı suffrajist, ictimai xadim və mənzil kooperativi hərəkatının iştirakçısı.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Vladislava Habixt Odporışuvda alman mənşəli ailədə anadan olub və Stanyatkidə monastır məktəbində təhsil alıb. Təxminən 1890-cı ildə atası və bacı-qardaşları ilə birlikdə Krakova köçüb. Birinci Dünya müharibəsindən əvvəl Xalq Məktəbi Cəmiyyətinin (Towarzystwo Szkoły Ludowej) və Katolik Qadınlar Birliyinin fəal üzvü olub.[1] Müharibə zamanı Qadınlar Liqasına, Milli Müdafiə və Qərb Sərhədyanı Bölgələr təşkilatına qoşulub. 1901-ci ildə Habixt Krakovdakı mərkəzi poçt şöbəsində imperator-kral teleqrafçısı vəzifəsini tutub və burada 30 il çalışıb. 1905-ci ildə Qalitsiya Poçt İşçiləri Assosiasiyasını təsis edib. Assosiasiya çərçivəsində qadın üzvlərə qarşılıqlı iqtisadi yardım göstərilir, poçt işçilərinin peşə maraqları qorunur, hakimiyyət orqanlarına petisiyalar yazılır və kitabxana yaradılırdı. O dövrdə poçt şöbələrinə işə yalnız subay qadınlar qəbul edildiyi üçün Habixt tərəfindən qurulan assosiasiya həm həmkarlar ittifaqı, həm də işçilərə qrup mənsubiyyəti hissi, maliyyə yardımı və dəstək verən bir icma rolunu oynayırdı. Qrupun tələbləri qadın emansipasiyasının vacibliyini vurğulayırdı ki, bu da onlara iş vaxtından artıq işə görə ödəniş, məzuniyyət, xəstəlik vərəqəsi üzrə ödəniş və daha yaxşı təqaüd kimi əmək hüquqlarını qazandırmalı idi. Onlar həmçinin əvvəllər yalnız kişilər üçün nəzərdə tutulmuş vəzifə və şöbələrdə məşğulluq zamanı bərabər rəftar tələb edirdilər.[2]
1911-ci ildən etibarən Habixt qadınlara səsvermə hüququnun verilməsi üçün kampaniyalar aparıb. Seymə seçkilər dövründə qadınları siyasətlə məşğul olmağa təşviq edən kampaniya təşkil edib. Polşa müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra o, plebisit kampaniyalarını dəstəkləyib və o vaxtlar kütləvi şəkildə Krakova köç edən Sileziyalı qadınlar arasında milli şüuru oyadıb.[3] Assosiasiya 1913-cü ildə Soltıka küçəsi 4 ünvanında bir torpaq sahəsi əldə edib və burada müxtəlif tədbirlərdən gələn gəlirlər və iki kredit hesabına maliyyələşdirilən ilk yaşayış vahidini təşkil edib. Habixt, Elizabet Çexanovska və Zofiya Kolpı mənzil kooperativinin ilk idarə heyəti olublar. 1914-cü ildə ev hazır olub və Habixt orada Çexanovska ilə birlikdə yaşayıb. Onların münasibətləri "Boston nikahları" ilə müqayisə edilir və müasir dövrdə LGBT kontekstində nəzərdən keçirilir, lakin bu yanaşma indiki Vladislava Habixt adına Poçt İşçiləri Mənzil Kooperativi tərəfindən etirazla qarşılanır.[4][5] 1934-cü ildə üzvlər üçün Sirokomli küçəsi 19B ünvanında ikinci bina tikilib.[6] Nailiyyətlərinin tanınması olaraq Habixt Sileziya Plebisit Nişanı, Gümüş Xidmət Xaçı və Qızıl Kooperativ Nişanı ilə təltif edilib.[7] Ömrünün sonunda rəhbərlik etdiyi cəmiyyətin üzvləri onun qayğısına qalıblar.[3] O, 1963-cü il aprelin 2-də vəfat edib və Rakoviçki qəbiristanlığındakı ailə məzarında dəfn olunub.[8]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Władysława Habicht - Herstorie". www.herstorie.pl. 4 noyabr 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 sentyabr 2021.
- ↑ Radkiewicz, Małgorzata. Zamieszkiwanie miasta : inicjatywy domów dla kobiet w przestrzeni modernistycznego Berlina oraz Krakowa w dwudziestoleciu międzywojennym = Living in a city: initiatives for building women's houses in modern Berlin and Cracow in 1910s-1930s. 2017. OCLC 1241582186.
- 1 2 Furgał, Ewa. Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek. Tom II. Krakow: Fundacja Przestrzeń Kobiet. 2010.
- ↑ Struzik, Justyna. O miłości między Innymi // Furgał, Ewa (redaktor). Krakowski szlak kobiet: przewodniczka po Krakowie emancypantek (polyak). Kraków: Fundacja Przestrzeń Kobiet. 2010. ISBN 978-83-928639-0-8. OCLC 700465361.
- ↑ Walczewska, Sławomira. Damy, rycerze i feministki: kobiecy dyskurs emancypacyjny w Polsce (3rd). Kraków: eFKa. 2006. ISBN 83-915460-1-2. OCLC 749792247.
- ↑ Brożkowska, Agnieszka. Władysława Habichtówna. Solidarność albo śmierć! // Furgał, Ewa (redaktor). Krakowski szlak kobiet: przewodniczka po Krakowie emancypantek (polyak). Kraków: Fundacja Przestrzeń Kobiet. 2010. ISBN 978-83-928639-0-8. OCLC 700465361.
- ↑ Szlezynger, Piotr. "Dr med. Kazimierz Habicht, generał tytularny Wojska Polskiego, wobec problematyki zwalczania chorób zakaźnych w Polsce po 1918 roku". Sowiniec - Centrum dokumentacji czynu niepodległościowego. 28. iyun 2016.
- ↑ "Internetowy lokalizator grobów". www.rakowice.eu. 10 aprel 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 sentyabr 2021.