"Dağlaləsi həyəcanı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
93 bayt əlavə edildi ,  10 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
(ucuz və sadə??)
{{iş gedir}}
[[Şəkil:Tulipomania.jpg|thumb|right|1637-ci ilə aid olan tabloda "Viceroy" adlı [[dağlaləsi]] təsvir edilib.Ölçüləri müxtəlif olduğu üçün Viceroyun soğanlarının sayıda müxtəlif olurdu.Onun qiyməti 3000 Holland florininə qədər yüksəlirdi. <ref>Nusteling, H. (1985) Welvaart en Werkgelegenheid in Amsterdam 1540–1860, p. 114, 252, 254, 258.</ref>]]
'''Dağlaləsi həyəcanı''' ({{lang-nl|''Tulpenmanie'' , ''Tulpomanie'', ''Tulpengekte'' və ''Bollengekte'' }}); — [[Hollandiya]]da Qızıl Dövründə [[dağlaləsi]] (Tulipa) soğanının qiymətinin anidən yüksəlməsinə verilən həyəcan.Digər həyəcanlara nisbətən daha məhşur həyəcan hesab edilir.<ref name="MD2001">"Tulipomania: The Story of the World's Most Coveted Flower & the Extraordinary Passions It Aroused." Mike Dash (2001).</ref> [[1637]]-ci ilin fevral ayı Dağlaləsi həyəcanının zirvə nöqtəsi hesab olunur.Holland 1637-ci adamlarındanilin birifüvralında şəxsiDağlaləsi istehsalındahəyəcanı əldəzirvə olunannöqtəsində qazançıdağlaləsi istehsalı ilə bağlı müqavilələrin qiymeti bir iş adamının illik gəlirinin 10 dəfəmislinə artırmışdırçatmışdır. Bu xəbər qısa zamanda bütün [[Hollandiya]]ya yayılır.Qısa zamanda bütün [[Avropa]]da sahibkarlığın Dağlaləsi növünə böyük maraq formalaşmışdır.<ref>{{Harvnb|Shiller|2005|p=85}} En eski balon olma durumu hakkındaki tartışma için bkz.</ref> Dağlaləsi çılgınlığı terminden indiki vaxtda varlıq qiymətlərinin gerçək qiymətlərindən fərqliləşməsini ifadə edən bir bənzətmə olaraq istifadə edilməkdədir.<ref name="ref965">{{Harvnb|French|2006|p=3}}</ref>
 
Dağlaləsi həyəcanının məhşurlaşmasında, İngilis [[jurnalist]] tərəfindən [[1841]]-ci ildə yazılan "Fövqəladə Kütləvi yanılmalar və İzdihamların Çılgınlığı" ({{lang-en|Extraordinary Popular delusions and the Madness of crowds}}) adlı əsərin böyük rolu olmuşdur.Mackay'a görə bir nöqtədə tək bir semper "Augustus" soğanı üçün 12 akre (5 hektar) ərazi təklif edilmişdir. <ref name=Chap3>"The Tulipomania", Chapter 3, in {{Harvnb|Mackay|1841}}.</ref> Makeyn, qiymətlərin ani formada dəyişməsi nəticəsində investorların iflas etməsini və Hollandiya bazarlarında ciddi böhran keçirdiyni iddia edirdi.Bütün bu fikirlər tarix boyu bir çox şəxslər tərəfindən ciddi qəbul edilməmişdir.Ançaq buna baxmayaraq müəllifin əsəri dəfələrlə çap edilmişdir.Bir çox iqtisadiyyatçılar Dağlaləsi həyəcanının adi böhran olduğunu qeyd edilər.Sadəcə həmin dövürdə [[Hollandiya]]da insanların olayları böyütməsi, sonda böyük məhşurluğa səbəb olmuşdur. <ref>{{Harvnb|Thompson|2007|p=99}}</ref><ref name="ref289">{{Harvnb|Kindleberger|2005|p=115}}</ref>

Naviqasiya menyusu