"Robert Boyl" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
7 bayt çıxarıldı ,  9 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (r2.6.5) (Bot redaktəsi əlavə edilir: simple:Robert Boyle)
{{şəxs-qaralama}}
{{Şəxs
|Şəkil = Robert Boyle 0001.jpg
 
'''Robert Boyl''' – ingilis alimi. [[1627]]-ci ildə anadan olmuşdur.
 
[[1661]]-ci ildə özünün "Skeptik kimyaçı" adlı kitabında elementləri "ilk bəsit cisimlər" kimi müəyyənləşdirmişdir.
 
 
Boylun kimya sahəsində də xidmətləri olmuşdur. O, kimyaya eksperimental metodu daxil edir və [[1661]]-ci ildə «Kimyaçı-skeptik» adlı əsər yazır. Bu əsərdə o, kimyəvi elementin ilk dəfə tərifini vermiş və kimyanın müstəqil elmə çevrilməsinin təşəbbüsçüsü olduğunu bildirmişdir. Boylun fikrincə element-maddədir, cismin tərkib hissəsidir.
Boyl kimyada vəsfi analizin əsasını qoymuş, eyni za­mandazamanda çoxlu sayda rəngarəng fiziki-kimyəvi təcrübələr apararaq hər iki elm sahəsində çox dəyərli kəşflər etmişdir. [[1661]]-ci ildə kimyəvi elementləri təyin etməyin metodunu vermiş, havanın fiziki və kimyəvi xassəsini öyrənmiş,[[1662]]-ci ildə isə qaz qanununu kəşf etmişdir.
 
Boyl sabit temperaturda havanın təzyiqinin həcmdən asılı dəyişməsini tədqiq edərkən müəyyənləşdirir ki, qaz kütləsinin həcmi ilə təzyiqi bir-biri ilə tərs mütənasibdir.
Eksperimental [[fizika]] ilə məşğul olarkən Boyl bir sıra sadə cihazlar /[[termometr]], [[barometr]], [[areometr]], [[hiqrometr]] və s./ qurmuş, su donarkən həcmini genişləndirməsini müəyyən etmişdir.
 
Boyl nasosu təkmilləşdirərək «böyük pnevmatik maşın» qurmuş və Otto Herikenin /1654-cü ildə Maqdeburqda apardığı/ tarixi təcrübəsini böyük məharətlə təkrar etmişdir. «[[Barometr]]» adını Boyl elmə daxil edib ([[1662]]). R.Boyl «Pnevmatik maşın»ınmaşının köməyi ilə 25 mm. c.s. tərtibində təzyiq almağa nail olmuşdur ki, bu XVII əsr elmində ən böyük nailiyyət hesab edilir.
R.Boyl İngiltərənin təbii sərvətləri ilə çox maraqlanmış, mineralları və filizləri öyrənmiş, sənayedə onlardan istifadə olunması ilə məşğul olmuşdur.
Boylun əsərlərinin təxminən üçdə biri teologiyaya həsr olunmuşdur. Bibliyanın türk, ərəb, malayya dillərinə tərcümə olunmasını Boyl şəxsi pulu hesabına etmişdir.
Müəllif:Fərhad Hacıyev
{{şəxs-qaralama}}
 
 
[[Kateqoriya:İngiltərə kimyaçıları]]
[[Kateqoriya:1627-ci ildə doğulanlar]]

Naviqasiya menyusu