"Suriya türkmanları" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
Düzəlişin təsviri yoxdur.
Suriyada əfşar, peçeneq, bayandır, baharlı və s. türk tayfaları məskunlaşmışdır.
 
== Say; ==
Suriyada milli tərkibi öyrənən əhali siyahıya alınmasının indiyədək aparılmaması bu ölkədə yaşayan etnik qrupların sayını müəyyən etməkdə çətinlik yaratmaqdadıryaradır və bu səbəbdən irəli sürülənsəslənən bütün rəqəmlər müəyyən araştırmalara əsaslanan təxminlərdən ibarətdir. Suriyada ən aşağı qiymətləndirmələrə əsasən 750,000<ref>Nazif Öztürk, ‘Suriye Türkleri ve Türkiye Suriye İlişkileri’, Yeni Türkiye, Cilt 3, Sayı 16 (1997), ss. 1679.</ref> maksimum isə 3,500,000<ref name="SURİYE TÜRKMENLERİ"></ref><ref name="Suriye Türkmenleri (Orsam)">Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi :[http://www.orsam.org.tr/tr/yazigoster.aspx?ID=3442 Suriye Türkmenleri (Orsam)]--Hasan Kanbolat, ORSAM Başkanı</ref> türkmənin yaşadığına dair məlumatlar mövcuddur.
*1906-cı ildə çap olunmuş ''Hələb səlnaməsinə'' əsasən: Hələb şəhərinin ətrafında 350 türk kəndi vardır, bu kəndlərdə və Hələb şəhərində 200,000 nəfər, Lazikyə bölgəsində 150,000 nəfər, Təlkələ ətrafında 50,000 nəfər, Qüneytrə bölgəsində 100,000 nəfər, indiki Suriya o dövrkü digər bölglərində 300,000 nəfər olmaqla təxminən 800,000 nəfər türk yaşamaqda idi. Son məlumatlara əsasən əhalisinin təxminən sayı 23,000,000 nəfərə yüksəlmiş, türklərin sayı isə 3,500,000 nəfərə qədər artmışdır. Onlardan 1,500,000 nəfəri gündəlik danışıq dili olaraq türkçədən istifadə edir və türklük şüurunu yüksək səviyyədə qorumuşdur, 2,000,000 nəfəri isə türklük süurunu qorusa da çox az türkçə bilməkdədir və ana dillərini unutma mərhələsini yaşamaqdadır.
*2010<ref name="SURİYE TÜRKMENLERİ"></ref>-cu ilə olan təxminə əsasən 23,000,000<ref name="Suriye Türkmenleri">Sabah Gazetesi Haberleri ('''Sabah.com.tr''') :[http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/guzel/2012/02/19/suriye-turkmenleri Suriye Türkmenleri]--yazar Hasan Celal Güzel; yayınlanma tarihi 19 şubat 2012.</ref>-luq ümumi Suriya əhalisinin 1,500,000<ref name="Suriye Türkmenleri (Orsam)"></ref><ref name="Suriye Türkmenleri"></ref><ref name="SURİYE TÜRKMENLERİ">Irak Türkleri ilgili güncel haberlerin adresi--'''Biz Türkmeniz''' :[http://www.bizturkmeniz.com/tr/index.asp?page=article&id=23630 SURİYE TÜRKMENLERİ]--yazar Ali ÖZTÜRKMEN; yayınlanma tarihi 27.12.2011</ref> nəfəri türkcə danışan və etnik olaraq türk olan əhalidən, 2,000,000<ref name="Suriye Türkmenleri (Orsam)"></ref><ref name="Suriye Türkmenleri"></ref><ref name="SURİYE TÜRKMENLERİ"></ref> nəfəri isə etnik kökən olaraq türk olan ancaq türkcəyi unutma mərhələsində olan əhalidən ibarətdir. Beləliklə 23,000,000-luq Suriya əhalisinin 3,500,000<ref name="Suriye Türkmenleri (Orsam)"></ref><ref name="Suriye Türkmenleri"></ref><ref name="SURİYE TÜRKMENLERİ"></ref>-u etnik türklərdən ibarətdir. Onlardan 975,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Hələb mühafazlığında, 835,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Hims mühafazlığında, 460,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Dəməşq mühafazlığında və Dəməşq şəhərində, 385,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Lazkiyə mühafazlığında, 350,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Həma mühafazlığında, 120,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Ər-Rəqqə mühafazlığında, 75,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Dəra mühafazlığında, 50,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Tərtus mühafazlığında, 50,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri Qüneytrə mühafazlığında, 25,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri İdlib mühafazlığında, 175,000<ref name="Suriye Türkmenleri"></ref> nəfəri isə digər bölgələrdə (Əl-Həsəkə mühafazlığında, Deyr əz-Zur mühafazlığında və Əs-Süveydə mühafazlığında) yaşamaqdadır.
 
== Məskunlaşma ==
Hazırda Suriya türkmanları [[Hələb mühafazlığı|Hələb]], [[Qüneytrə mühafazlığı|Qüneytrə]], [[Lazkiyə mühafazlığı|Lazkiyə]], [[Hims mühafazası|Hims]], [[Tərtus mühafazlığı|Tərtus]], [[Həma mühafazlığı|Həma]], [[Dəməşq mühafazlığı|Dəməşq]], [[İdlib mühafazlığı|İdlib]], [[Ər-Rəqqə mühafazlığı|Ər-Rəqqə]], [[Dəra mühafazlığı|Dəra]] mühafazlarında və [[Dəməşq şəhəri]]ndə yaşayırlar. Lazkiyə mühafazlığında yaşan Türkmənlərə Bayır-Bucaq türkləri də deyirlər. Suriyada 523 Türkməntürkmən kəndi vardır.
 
=== Şam ===
*Tarixi adı ''Şam'' olaraq məşhur olan Dəməşq şəhəri və ondan ayrı yaradılmış Dəməşq mühəfazlığı 460,000 nəfərlik türkman toplumunu barındarmaqdadır. Türkmanlar əsasən Dəməşq şəhərində yaşayırlarlar. Dəməşq mühəfazlığında Bily, Rihayba, Qaldun (ərəbləşdirilmiş adı-''Marah''), Hatit Türkman adlarında 4 türkman kəndi yerləşir.
*Dəməşq mühafazlığı 9 məntəqəyə ayrılır : əl-Qütəyfə , ən-Nəbk , ət-Tall , Dərəyyə , Mərkəz , Duma , Qətənə , Yabrud və Zəbədəni.
*Dəməşq şəhərinə bəzi şərq xalqları , o cümlədən Türk xalqları da Şam şəhəri deyirlər . Türkmənlər Şam şəhərinin əl-Həcər , əl-Əsvad , əl-Tədamün və Cöbər harralarında (kvartallarında) yaşayırlar .
 
=== Hələb ===
Hələb mühafazlığı 8 məntəqəyə ayrılır : İfrin, Əziz, Cəbəli Səmən, Əl-Bəb, Əs-Səfirə, Cərəbulus, Münbic və Əyn əl-Ərəb. Hələb şəhərinin Huyluq Türkmən harrasında (kvartalında) və mühafazlığın məntəqələrində yerləşən 350 türkmən kəndində təxminən 975,000 Türkmən yaşayır .
 
=== Hims ===
Hims mühafazlığı 6 məntəqəyə ayrılır : Təlkələ , Ər-Rəstan , Əl-Mühərrəm , Palmira , Əl-Qüseyir və Hims . Təlkələ məntəqəsinin əhalisinin az qala tamamını türkmənlər (70,000 nəfər) təşkil edir . Hims şəhəri əhalisinin təxminən 80%-ni (xüsusiylə şəhərin Baba Əmir Türkmən harrasında əhalinin tamamını)türkmənlər təşkil edir . Hims mühafazlığında yaşayan türkmənlər Qara Əfşar və Gəncəli Əfşar tirələri , Döğər , İnallı , Peçeneq və s. türk tayfalarına mənsubdurlar .
 
=== Lazkiyə ===
Lazkiyə mühəfazlığında yaşayan türkmanlar bölgənin tarixi adı ilə ''Bayır-Bucaq türkmanları'' adlandırılırlar. Bu bölgənin türkman əhalisi kökən olaraq 24 Oğuz boyundan ən çoxsaylısı olan Avşar boyunun [[Qaramanlı oymağı]]na mənsubdurlar. Qaramanlı oymağı XIII əsrin 70-ci illərində bu bölgəyə yerləşmişdir.<ref name="Karamanoğulları Beyliği Makalesi">Türkiye'nin en büyük belge ve döküman paylaşım sitesi - '''Belgeler.com''' :[http://www.belgeler.com/blg/2slr/karamanogullari-beyligi-makalesi Karamanoğulları Beyliği Makalesi]</ref> Bu oymaqdan olan Avşarlar 1256-1487-ci illərdə 230 il mövcud olmuş ''Qaramanoğulları Bəyliyini'' qurmuşdular.
*Lazkiyə mühafazlığı 4 məntəqəyə ayrılır : Lazkiyə , Əl-Həffə , Qərdəhə və Cəbəl . Mühafazlığın inzibati mərkəzi Lazkiyə şəhərinin 2 kvartalında (harrasında) və 2 məntəqəsində (Lazkiyə və Cəbəl) yerləşən 54 türkmən kəndində toplam 350,000 Türkmən məskunlaşmışdır .
 
=== Həma ===
Həma mühafazlığı 5 məntəqəyə ayrılır : Əs-Süqəyləbiyə , Həma , Məsyəf , Müxərdə və Səlamiyə . Türkmənlər Qara Xəlili , Tulluf , Hazzur , Huvvır əl-Türkman , Bıt Natır , Xırmıl və s. türkmən kəndlərində yaşayırlar .
 
=== Qüneytrə ===
Qüneytrə mühafazlığı 2 məntəqəyə ayrılır: Qünyetrə və Fiq . Hafr, al-Qədiriyyə , Kafr Nafah, Zabya, al-Rəzzaniyyə, Əhmədiyyə, Huseynıyye, ayn Kura, ayn sümsüm, ayn alak, üleyka, ayn ayşa və s. kimi türkmən kəndlərində təxminən 50,000 türkmən yaşayır .
 
=== Tərtus ===
=== İdlib ===
=== Dəra ===
Dəra mühafazlığı 3 məntəqəyə ayrılır : Dəra , İzra və əz-Sənamain .Türkmanlar mühafazlığın inzibati mərkəzi Dəra şəhərində , Busra, Mərba , Burak və s. türkmən kəndlərində məskunlaşıblar .
 
== Xarici keçidlər ==

Naviqasiya menyusu