"Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
Düzəlişin təsviri yoxdur.
Redaktənin izahı yoxdur
'''Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu''' — Azərbaycanın şimal-qərbində, [[Ağstafa rayonu]]nda, [[Kür çayı]]nın sol sahilində yerləşən qoruq.
 
QarayazıQa'''rayazı Dövlət Təbiət Qoruğu [[1978]]-ci il mart ayının 2-də təşkil olunmuşdur. Ümumi sahəsi 4,86 min ha, o cümlədən meşəlik sahəsi 3,48 ha-dır. Qoruğun sahəsini əsasən [[Tuqay meşələri]], keçmiş əkin, örüş yerləri və boş sahələr təşkil edir.'''
 
== Qarayazı meşələri ==
'''Qoruqda məşhur Qarayazı meşələrinin təbiət kompleksi qorunur. [[Azərbaycan]]ın düzən meşələrinin xeyli hissəsi Kür çayı boyunca yerləşmişdir. Bu meşələr uzun müddət ciddi mühafizə edilməmiş, qırılma, otarılma və Kürün hidroloji rejiminin dəyişməsilə əlaqədar olaraq sahəsi azalmış, seyrəlmiş, ağacların cins tərkibi xeyli dəyişilmişdir.'''
 
Kürətrafı meşələrin mühafizəsi üçün tədbirlər ilk dəfə Ağstafa rayonundakı Qarayazı meşələri sahəsində həyata keçirilməyə başlanmışdır. Qarayazı dövlət təbiət qoruğu Kür çayı boyunca onun yatağının sol sahillərini və Qarayazı düzünün xeyli hissəsini əhatə edir. Qoruğun şərqə davamı Qarayazı-Ağstafa Dövlət Yasaqlığıdır. Qərbdə [[Gürcüstan]], şimalda [[Bakı-Tbilisi dəmir yolu]], cənubda Kür çayı ilə sərhədlənir.
 
'''Qoruğun ərazisi əsasən meşəlikdən ibarətdir, bunun da çox hissəsini meşə ilə örtülü, az hissəsini isə meşə ilə örtülü olmayan sahə təşkil edir. Qoruğun ərazisinin mikrorelyefi, geomorfoloji xüsusiyyətləri, Kür çayının təsiri, qrunt suyunun səthə yaxın olması, bitki örtüyünün müxtəlifliyi və s. burada allüvial-bataqlı, allüvial-çəmən, allüvial-çəmən-meşə və çəmən-şabalıdı torpaqların əmələ gəlməsinə şərait yaratmışdır. Kür çayı boyu kolluqlar, söyüd kolluqları, iydə kolları, yemişan və sonra bitkilər əhatə edir. Bunlardan başqa burada külli miqdarda ağaclar: qovaq, palıd, qızılağac, ağ akasiya və s. də var.'''
 
Kürün sahilindən uzaqlaşdıqca bitki örtüyünün dəyişməsi nəzərə çarpır: çay yatağının sahili boyunca söyüd, böyürtkən, iydə, zirinc kimi kollar inkişaf etmişdir. Sahildən uzaqlaşdıqda onları tipik tuqay meşələri əvəz edir. Burada tuqay meşələrinə xüsusi görkəm verən lianlara da rast gəlinir.
 
== Fauna ==
'''<u>Heyvanlar aləminin zənginliyi cəhətdən Qarayazı meşələri xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Burada [[maral]], [[qunduz]], [[dələ]], [[Gəlincik (heyvan)|gəlincik]], [[dovşan]], [[çöl donuzu]], [[tülkü]], [[çaqqal]], [[porsuq]], [[çöl pişiyi]], [[süleysün]] və s. məməlilər məskunlaşmışdır. Ərazi daimi yaşayan və köçəri quşlarla da zəngindir. Quşlardan [[qırqovul]], [[göyərçin]], [[alabaxta]], [[qaratoyuq]], [[ağacdələn]], [[sığırçın]] daha çox olub, sayı 500-dən 2000-ə qədərdir. [[Ördək]], [[su fərəsi]] və s. suya maraq göstərən quşlar da az deyildir; burada, hətta həmişə sevilən bülbül də qorunur.</u>'''
 
Suda-quruda yaşayanlardan göl və quru qurbağaları, bataqlıq tısbağası, sürünənlərdən müxtəlif ilanlar və kərtənkələlər vardır. Qoruq ərazisində şəmayı, çapaq, naxa, şirbit və s. balıqlar Kürün daimi sakinləridir. Qoruğun əsas vəzifələrindən biri də buradakı heyvanlar aləmini qorumaq, onların təbii yolla çoxalmaları üçün əlverişli şəraiti mühafizə edib yaxşılaşdırmaqdır.
Anonim istifadəçi

Naviqasiya menyusu