"Hüseyn Baranlı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
262 bayt əlavə edildi ,  6 il öncə
Teq: Mobil tətbiqetmə vasitəsilə redaktə
Teq: Mobil tətbiqetmə vasitəsilə redaktə
== Həyatı ==
'''Sultan Hüseyn Baranlı'''- [[Araz çayı]] ilə [[Göyçə gölü]] arasında hökmranlıq edirdi və [[Cahan şah|Qaraqoyunlu Cahanşahın]] nəvəsi idi. 20 min evlik elata başçılıq edən bu Sultan Hüseyn hər il [[Ağqoyunlular|Ağqoyunlu]] hökmdarına sovqat verməsinə baxmayaraq, qiyam qaldırıb hakimiyyətə gəlmək niyyətində idi. <ref> S.Ə.Rəhimzadə. Şərh-i cəngha, s.123. </ref> <ref> Aləmara (Sahib), s.49-50 </ref>
{{Sitat| “...məmləkəti [[Uzun Həsən|Həsən bəyin]] övladlarından və nəvələrindən alıb, [[Azərbaycan]] diyarında yenidən [[Qara Yusif]] nəslinin rəhbərlik çırağını yandırmaq” məqsədi güdürdü <ref>Rövzətüs-Səfəviyyə, s.119. </ref>}}
 
Məhz buna görə də o, öz silahdaşlarına ''“mən xüruc etmək istəyirdim, lakin Şah İsmayıl məndən əvvəl xüruc etdi” '' deyərək, hakimiyyətə iddiaçı bir şəxs kimi, [[Şah İsmayıl Xətai|İsmayılı]] özünə siyasi rəqib hesab edirdi və ''“öz elinin ağsaqqalları”'' ilə keçirdiyi məşvərətdə onu mehribanlıqla qarşılayıb ziyafətə dəvət etməyi və orada hiylə yolu ilə zəhərləyib öldürməyi qərara almışdı. BaraniSultan Hüseyn özü bir fərsəxlikdən İsmayılı qarşılamağa çıxmış, özünün 12 minlik qoşunla ona birləşəcəyinə və [[Ağqoyunlular]]ın taxtdan salınmasına, [[Şah İsmayıl Xətai|İsmayılın]] [[Təbriz]] mülkündə hökmdar olmasına yardımçı olacağına söz vermiş, İsmayılı səhəri gün keçirəcəyi ziyafətə dəvət etmişdi. <ref> Aləmara (Sahib), s.50 </ref> Lakin [[qızılbaşlar]] onun hərəkətlə-
rindən şübhələndikləri üçün səhəri gün ziyafətə bir qrup əmir getdi. [[Şah İsmayıl Xətai|İsmayıl]] isə xəstə olduğunu bəhanə edərək, növbəti gün təşrif buyuracağını bildirdi. Əmirlər qayıdan kimi gecə ikən [[qızılbaşlar|qızılbaş qoşunu]] öz düşərgəsini xəlvətcə tərk edib oradan uzaqlaşdı. <ref> Aləmara (Sahib), s.51-52 </ref> <ref> О.А.Эфендиев. Об-
12 minlik qoşunla ona birləşəcəyinə və Ağqoyunluların taxtdan salınmasına, İsmayılın Təbriz mülkündə hökmdar olmasına yardımçı olacağına söz vermiş, İsmayılı səhəri gün keçirəcəyi ziyafətə dəvət etmişdi. <ref> Aləmara (Sahib), s.50 </ref> Lakin qızılbaşlar onun hərəkətlə-
rindən şübhələndikləri üçün səhəri gün ziyafətə bir qrup əmir getdi. İsmayıl isə xəstə olduğunu bəhanə edərək, növbəti gün təşrif buyuracağını bildirdi. Əmirlər qayıdan kimi gecə ikən qızılbaş qoşunu öz düşərgəsini xəlvətcə tərk edib oradan uzaqlaşdı. <ref> Aləmara (Sahib), s.51-52 </ref> <ref> О.А.Эфендиев. Об-
разование азербайджанского государства Сефевидов, c.85 </ref>Xacə Əbdi bəy yazır:
{{Sitat| "...[İsmayıl] [[Arran]] Qarabağına[[Qarabağ]]ına yola düşdü. O zaman [[Cahan şah|Cahanşah padşahın]] nəvəsi olduğunu iddia edən Sultan Hüseyn adlı bir şəxs o həzrətlə [şah İsmayılla] görüşüb, xəyanət etmək məqamında idi. 0 Bu iş xaqan ([[I Şah İsmayıl|şah İsmayılın]]) Günəş ürəyində aydınlaşdı. Dərhal oradan köçüb, [[Çuxursəd]] tərəfə üz çevirdi. Oradan Doqquzulama yola düşdü. Orada pak niyyətli və etiqadlı sufilərin meydan sulayanı Qaraca Ilyas Bayburdlu [[Rumlu]] dəstəsi ilə [şah İsmayılın] xidmətinə yetişdi. <ref> Təkmilət əl-Əxbar M-213a, B-2436 </ref> }}
[[İsgəndər bəy Münşi]] Türkman yazır:
{{Sitat| Dünyanı tutan orduya iradət sahibləri toplanmaqdaydılar. O, Qarabağda[[Qarabağ]]da Mirzə [[Cahan şah|Cahanşahın]] nəvələrindən olan və hələ də üzə çıxmaq və yüksəlmək xəyalıyla yaşayan Sultan Hüseyn Barani ilə görüşdü. Onun hərəkətlərində kələk və amansızlıq müşahidə edən o həzrət ondan ayrılaraq Gögcə təngizə([[Göyçə gölünəgölü]]nə) təşrif apardı və Ərzincanadək[[Ərzincan]]adək irəlilədi. <ref> Tarixe-aləmaraye-Abbasi səh.82.</ref> }}
Səhəri gün Barani İsmayılın Çuxursəəd tərəfə getdiyini anlayıb, onları təqib etdi və qızılbaş qoşununu haqlaya bildi.Lakin məğlub oldu və geri çəkildi. <ref> Xülasətüt-təvarix, s.53; </ref> <ref> Cahangüşa-yi xaqan, s.104 </ref> <ref> Əhsənüt-təvarix (Seddon), s.35. </ref>
 
Hüseynin 7-8 minlik qoşunu ilə İsmayılın 3 min [[qızılbaşlar|qızılbaşı]] arasında döyüş “Qaraqoyunluların“[[Qaraqoyunlular]]ın" məğlubiyyəti və onlardan 4 min nəfərin həlak olması ilə nəticələndi. <ref> Aləmara (Sahib), s.52 </ref>
 
Hüseyn Baranlının bu döyüşdə öldürüldüyü bildirilsə də, digər məlumata görə, o, qəti olaraq [[1500]]-cü ilin payızında [[Gəncə]] yaxınlığında [[Əlvənd Mirzə]] tərəfindən darmadağın edilmişdi. <ref> С.А.Мамедов. Азербайджан по источникам, c.161 </ref> <ref> Tarix-i cahanara, v.195a. </ref>
 
== Sultan Hüseynin, Sultan Səlimə məktubu ==

Naviqasiya menyusu