"Araqonlu Ketrin" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
4.678 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
{{Dövlət xadimi|azərbaycan dilində adı='''Araqonlu Ketrin'''|adın orijinalı=|portret=Catherine_aragon.jpg|izah=|portretin ölçüsü=250|titul=[[İngiltərə]] və [[İrlandiya]] [[kral]]ının xanımı|ləqəbi=|dövr əvvəl=|dövr son=|sələfi=|xələfi=|varisi=|milliyəti=|dini=[[Katolik]]|doğum tarixi={{doğum tarixi|1485|12|15}}|doğum yeri=[[Madrid]]|ölüm tarixi={{vəfat tarixi və yaşı|1536|1|7|1485|12|15}}|ölüm yeri=[[London]]|dəfn yeri=|sülalə=|əvvəlki adı=|atası=II Ferdinand|anası=Kastiliyalı İzabella|həyat yoldaşı=[[Artur Tüdor]] <br /> [[VIII Henri]]|uşaqları=[[I Mariya]]|monoqramı=Catherine_of_Aragon_Signature.svg|monoqramın adı=İmzası}}'''Araqonlu Ketrin''' ([[İspan dili]]: ''Catalina''; [[İngilis dili|İngiliscə]]: ''Catherine of Aragon'') (d. [[16 dekabr]] [[1485]] - ö. [[7 yanvar]] [[1536]]) — [[İngiltərə]] [[Kral|kralı]] [[VIII Henri]]<nowiki/>nin ilk qadını olması səbəbilə [[iyun]] [[1509]] tarixindən [[may]] [[1533]] tarixinə qədər [[İngiltərə]] [[Kraliça|kraliçası]]; eyni zamanda [[kral]]ın böyük qardaşı [[Artur Tüdor]]<nowiki/>un qadını olaraq [[Uels Şahzadəsi|Uels şahzadəsi]].
 
[[Araqon]] [[Kral|kralı]] II Ferdinand və [[Kastiliya|Kastilyalı]] İzabellanın qızı olan Ketrin hələ 3 yaşında ikən [[İngiltərə]] taxtının [[vəliəhd]]<nowiki/>i [[Artur Tüdor]]<nowiki/>la nişanlandı. [[1501]]-ci ildə bu cütlük evləndi ancaq 5 ay sonra [[Artur Tüdor]] vəfat etdi. [[1507]]-ci ildə o [[Araqon|İspaniya krallığı]]<nowiki/>nın [[İngiltərə]]<nowiki/>dəki səfiri seçildi və [[Avropa tarixi]]<nowiki/>ndəki ilk qadın səfir oldu.<ref name=":0">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWeir1991|Weir 1991]], p. 59.</ref> Qısa müddət sonra isə Araqonlu Ketrin mərhum ərinin kiçik qardaşı və gələcək [[İngiltərə]] [[Kral|kralı]] olan [[VIII Henri]]<nowiki/>ylə evləndi ([[1509]]). [[1513]]-cü ildə [[VIII Henri]] [[Fransa]]<nowiki/>da ikən 6 aylığına [[İngiltərə]]<nowiki/>də taxt naibi olaraq ölkəni idarə etdi. Bu müddət ərzində [[ingilislər]] [[şotlandlar]]<nowiki/>la girdikləri Flodden müharibəsini qazanmışdı və bu qələbədə Araqonlu Ketrinin rolu böyük olmuşdur.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_of_Aragon#CITEREFCatherine_of_Aragon.2C_Queen_of_England</ref>
 
Təxminən [[1525]]-ci ildə [[VIII Henri]] [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə gizli münasibət qurmağa başladı. Araqonlu Ketrinin taxta [[vəliəhd]] verə bilməməsi səbəbilə [[kral]] artıq evliliyindən narazı idi. [[Kral]] həm bu nigahın pozulması, həm də [[İngiltərə]] ilə [[Roma-Katolik kilsəsi|Katolik kilsəsi]]<nowiki/>nin yollarını ayırmaq üçün yeni bəhanələr axtarmağa başladı. [[Papa]] [[VII Klement]] isə bu nigahı pozmaqdan imtina etdi. Bunun ardından dini məsələlər üzrə aliliyini elan edərək [[papa]]<nowiki/>nı tanımaqdan imtina etdi. [[1533]]-cü ildə onların nigahı ləğv edildi və [[Kral]] [[VIII Henri]] [[papa]]<nowiki/>ya müraciət etmədən [[İngiltərə]] zadəganlarının qərarı ilə [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə evləndi. Ancaq Araqonlu Ketrin [[Kral]] [[VIII Henri]]<nowiki/>ni [[kilsə]] rəhbəri olaraq tanımadı və özünü [[İngiltərə]] [[kral]]ının qanuni xanımı və [[İngiltərə]] [[kraliça]]<nowiki/>sı olaraq elan etdi. Bütün bunlara baxmayaraq [[VIII Henri]] [[kraliça]] ünvanını ondan aldı və Araqonlu Ketrin yalnızca [[Uels Şahzadəsi|Uels şahzadəsi]] olaraq anıldı. Məhkəmə qərarı ilə sürgün edilən Araqonlu Ketrin ömrünün geri qalanını Kimbolton Qəsrində keçirdi və [[7 yanvar]] [[1536]] tarixində vəfat etdi.  
 
Təxminən [[1525]]-ci ildə [[VIII Henri]] [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə gizli münasibət qurmağa başladı. Araqonlu Ketrinin taxta [[vəliəhd]] verə bilməməsi səbəbilə [[kral]] artıq evliliyindən narazı idi. [[Kral]] həm bu nigahın pozulması, həm də [[İngiltərə]] ilə [[Roma-Katolik kilsəsi|Katolik kilsəsi]]<nowiki/>nin yollarını ayırmaq üçün yeni bəhanələr axtarmağa başladı. [[Papa]] [[VII Klement]] isə bu nigahı pozmaqdan imtina etdi. Bunun ardından dini məsələlər üzrə aliliyini elan edərək [[papa]]<nowiki/>nı tanımaqdan imtina etdi. [[1533]]-cü ildə onların nigahı ləğv edildi və [[Kral]] [[VIII Henri]] [[papa]]<nowiki/>ya müraciət etmədən [[İngiltərə]] zadəganlarının qərarı ilə [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə evləndi. Ancaq Araqonlu Ketrin [[Kral]] [[VIII Henri]]<nowiki/>ni [[kilsə]] rəhbəri olaraq tanımadı və özünü [[İngiltərə]] [[kral]]ının qanuni xanımı və [[İngiltərə]] [[kraliça]]<nowiki/>sı olaraq elan etdi. Bütün bunlara baxmayaraq [[VIII Henri]] [[kraliça]] ünvanını ondan aldı və Araqonlu Ketrin yalnızca [[Uels Şahzadəsi|Uels şahzadəsi]] olaraq anıldı. Məhkəmə qərarı ilə sürgün edilən Araqonlu Ketrin ömrünün geri qalanını Kimbolton Qəsrində keçirdi və [[7 yanvar]] [[1536]] tarixində vəfat etdi.
== Gənclik illəri ==
Araqonlu Ketrin [[16 dekabr]] [[1485]] tarixində [[Madrid]] yaxınlığındakı Arxiyepiskop Sarayında dünyaya gəlmişdir. O, [[Araqon]] [[Kral|kralı]] II Ferdinand və [[Kastiliya|Kastilyalı]] İzabellanın həyatda qalan ən kiçik övladı idi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 283.</ref> Fiziki olaraq qısa boylu olan Ketrin uzun qızılı saçı və iri mavi gözləri ilə dövrünün ən gözəl qızlarından biri oldu.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFFraser1992|Fraser 1992]], p. 24.</ref><ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWeir1991|Weir 1991]], p. 15.</ref>[[Şəkil:Juan de Flandes 002.jpg|thumb|11 yaşlı '''Araqonlu Ketrin'''|left]]Araqonlu Ketrin Müqəddəs orden üzvü olan Alessandro Geraldinidən hesab, mülki hüquq, klassik ədəbiyyat, tarix, fəlsəfə və ilahiyyat üzrə dərslər aldı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWeir1991|Weir 1991]], p. 20.</ref> Ömrünün geri qalanında önəmli rol oynayan [[Roma-Katolik kilsəsi|Katolik dini]]<nowiki/>nin əsas təlimlərini uşaqlıq illərindən öyrənməyə başladı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFFraser1992|Fraser 1992]], p. 12.</ref> [[İspan dili|İspan]], [[Latın dili|latın]], [[Fransız dili|fransız]] və [[Yunan dili|yunan]] dillərində danışmağı öyrəndi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFDowling1986|Dowling 1986]], p. 17.</ref>
 
== İlk evliliyi ==
[[İngilislər|İngilis]] əsilli anası səbəbilə erkən yaşlarından bəri [[Uels Şahzadəsi|Uels şahzadəsi]] [[Artur Tüdor]]<nowiki/>a uyğun bir qadın olaraq görüldü. [[19 may]] [[1499]] tarixində vəkalətən nigah bağlandı və toy mərasimi üçün tərəflərin həddi-buluğa çatmaları gözlənildi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFSanders_.26_Low1910|Sanders & Low 1910]], p. 235.</ref> Araqonlu Ketrin qaradərili nökərlərin müşayəti ilə [[London]]<nowiki/>a gətirildi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFGoodwin2008|Goodwin 2008]], p. 166.</ref> Bu qaradərililər [[İngiltərə]]<nowiki/>yə gələn ilk [[Afrika xalqları|afrikalılar]] idi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_of_Aragon#CITEREFJohn_Blanke</ref> Bu cütlük [[4 noyabr]] [[1501]] tarixində Hampshire əyalətindəki Dogmersfield Qəsrində bir araya gəldi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFStarkey2003|Starkey 2003]], pp. 45-46.</ref><ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFTremlett2010|Tremlett 2010]], p. 73.</ref> Cütlük bir-birilə [[latınca]] danışırdı ancaq müxtəlif tələffüz formaları ilə bağlı problem yaşanırdı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFFraser1992|Fraser 1992]], p. 25.</ref> 10 gün sonra, [[14 noyabr]] [[1501]] tarixində cütlüyün toy mərasimi Müqəddəs Paul Kilsəsində keçirildi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 284.</ref> Bir-birləri haqqındakı ilk görüşləri yazılı qaynaqlarda qeyd edilmişdir. Belə ki, toy mərasiminin olduğu həftə [[Artur Tüdor]] öz ailəsinə yazdığı məktubda ''"gözəl gəlininin üzünə baxmğa doymadığını"'' qeyd etmişdir. Cehiz olaraq Araqonlu Ketrinə 200 min kron ödənilməli idi. Nigah əsnasında bu pulun yarısı ödənilsə də, geri qalanı gecikdirildi.<ref>[http://www.historyonthenet.com/Chronology/timelinecatherine.htm "Catherine of Aragon Timeline"]. Historyonthenet.com. 15 October 2010. Retrieved 16 September 2013.</ref>[[Şəkil:Arthur Prince of Wales c 1500.jpg|thumb|Evlilik ərəfəsindəki [[Uels Şahzadəsi|Uels şahzadəsi]] [[Artur Tüdor]]]]Evlilikdən qısa zaman sonra [[Artur Tüdor]] və gənc xanımı [[Uels]] Məclisini idarə etmək üçün [[Uels|Uesl]] sərhəddindəki Ludlow Qəsrinə göndərildi. Bir neçə ay sonra onların hər ikisi güman ki, o illərdə [[Avropa]]<nowiki/>da epidemik olaraq yayılan [[Qızdırma|qızdırma xəstəliyi]]<nowiki/>nə tutuldu. [[Artur Tüdor]] [[2 aprel]] [[1502]] tarixində məhz bu xəstəlikdən vəfat etdi. Araqonlu Ketrin isə xəstə yatağından duranda artıq dul qalmışdı.<ref name=":1">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 285.</ref>
Məhz bu vaxt [[VII Henri]] oğlunun nigahının yarım qaldığını iddia edərək nigah zamanı cehiz olaraq verilən 200 min kronun geri qalanını ödəməkdən boyun qaçırdı ancaq qarşı tərəfdən müsbət cavab almadı.<ref>Maria Elizabeth Budden (1841). [http://books.google.com/books?id=7apgAAAAcAAJ True Stories from English History. Chronologically Arranged from the Invasion of the Romans to the Present Time. By a Mother, Author of "True Stories from Ancient History", "Modern History", Etc. 5th Ed ...] John Harris. p. 202.</ref> [[VII Henri]]<nowiki/>nin qadını [[Yorklu Elizabet]]<nowiki/>in vəfatının ardından, [[fevral]] [[1503]] tarixində [[VII Henri]] Araqonlu Ketrinlə özü evlənmək istədi. Ancaq dul xanımın atasının narazılığı və bağlanacaq nigahın [[Roma-Katolik kilsəsi]] tərəfindən qeyri-qanuni sayılması [[kral]]ı bu fikirdən daşındırdı.<ref>J. Madison Davis (2012). [http://books.google.com/books?id=T0rcp9hNj28C The Shakespeare Name and Place Dictionary.] Routledge. p. 266. ISBN [[:en:Special:BookSources/978-1-136-64035-3|978-1-136-64035-3.]]</ref> Məsələni həll etmək üçün Ketrin özündən 5 yaş kiçik olan [[İngiltərə]] [[vəliəhd]]<nowiki/>i və [[York]] [[hersoq]]<nowiki/>u [[VIII Henri|Henri Tüdor]]<nowiki/>la evlənməli oldu. Bu əsnada Ketrinin anası Kastilyalı İzabella vəfat etdi. [[Kastiliya]] [[Araqon|Araqon krallığı]]<nowiki/>ndan çox böyük idi və anasının vəfatından sonra krallıq Ketrinin əqli yerində olmayan bacısı Yuannaya miras qalmışdı. Nigahın bağlanması üçün [[VIII Henri|Henri Tüdor]]<nowiki/>un həddi-buluğa çatması gözlənildi ancaq nigahın gecikdirilməsində əsas səbəb II Ferdinandın hələ də ödənilməyən 100 min kron cehizi istəməsi idi. Bütün bu danışıqlar zamanı Ketrin [[London]]<nowiki/>dakı Durham Sarayında əsl məhbus həyatı yaşayırdı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWilliams1971|Williams 1971]], p. 15.</ref> Bu illərdə atasına yazdığı və vəziyyətinin yaxşı olmadığını bildirən məktublarının bəziləri hələ də qalmaqdadır. Bu məktublardan birində o atasına bu sözləri demişdir: ''"Mən inandığım yolu seçmişəm. Çünki göründüyüm qədər sadəlövh deyiləm".''[[Şəkil:Michel Sittow 002.jpg|thumb|'''Araqonlu Ketrin''', [[1502]]-ci il <ref>[http://bilddatenbank.khm.at/viewArtefact?id=2441 "KHM Bilddatenbank — KHM Bilddatenbank".] Bilddatenbank.khm.at. Retrieved 16 September 2013.</ref><ref>[http://bilddatenbank.khm.at/viewArtefact?id=1788 "KHM Bilddatenbank — KHM Bilddatenbank".] Bilddatenbank.khm.at. Retrieved 16 September 2013.</ref>|left]]Onun çox az pulu qalmışdı və [[İngiltərə]]<nowiki/>də yaşayan özü kimi dul gənc xanımları dəstəkləməyə davam etdi. Bu əsnada - [[1507]]-ci ildə o, [[Avropa tarixi]]<nowiki/>ndəki ilk qadın səfir olaraq [[İspaniya]]<nowiki/>nın [[İngiltərə]]<nowiki/>dəki səfiri seçildi.<ref name=":0" /> [[VII Henri]] və onun məclis üzvləri Ketrini siyasi düşüncəsi olmayan biri kimi tanıyırdılar ancaq bu belə olmadı.<ref name=":0" />
 
[[Artur Tüdor]]<nowiki/>un qardaşı ilə evlənməyi üçün [[Papa]] [[II Yuli]]<nowiki/>ni<nowiki/>n xüsusi icazəsi alınmalı idi. Çünki [[kilsə]] qanunu qardaşının dul qadını ilə evlənməyi qadağan edirdi.<ref>Canon law took this verse out of context, and Deuteronomy 25:5-10 requiredlevitrate marriage</ref> Araqonlu Ketrin [[Artur Tüdor]]<nowiki/>la olan evliliyinin heç vaxt tamamlanmadığına şahidlik etdi. Çünki [[kilsə]] qanunlarına görə tamamlanmayan bir evlilik qanuni sayılmırdı. Yalnız bu yolla Araqonlu Ketrinlə [[VIII Henri|Henri Tüdor]] evlənə bilərdi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWeir1991|Weir 1991]], p. 34.</ref><ref name=":2">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 290.</ref>
 
== İngiltərə kraliçalığı ==
[[Şəkil:Henry VIII Catherine of Aragon coronation woodcut.jpg|thumb|239x239px|[[VIII Henri]] və '''Araqonlu Ketrin'''in tacqoyma mərasimi]]
Araqonlu Ketrinin ikinci nigahı [[Artur Tüdor]]<nowiki/>un vəfatından 7 ay sonra - [[11 iyun]] [[1509]] tarixində bağlandı.<ref name=":3">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 287.</ref> Nigah zamanında Ketrinin 23 yaşı olsa da, [[VIII Henri]] hələ 18 yaşından kiçik idi.<ref name=":3" /><ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFEagles2002|Eagles 2002]], p. 194.</ref> [[23 iyun]] [[1509]] [[Şənbə|şənbə günü]]<nowiki/>ndə [[Vestminster sarayı]]<nowiki/>na gedən ənənəvi tacqoyma mərasimi alayı böyük və coşğulu izdihamla qarşılandı. Ənənələrə uyğun olaraq cütlük tacqoyma mərasimindən əvvəlki gecəni [[Tauer|London qalası]]<nowiki/>nda keçirdi.
 
[[24 iyun]] [[1509]] tarixində [[VIII Henri]] və Araqonlu Ketrin ilahlaşdırıldı və Kanterburq [[Yepiskop|Başyepiskopu]] tərəfindən hər ikisinə tac taxıldı. Tacqoyma mərasimi [[Vestminster sarayı]]<nowiki/>ndakı ziyafətlə davam etdi. Tacqoyma mərasiminin şərəfinə [[Qüdrətli Hamam ordeni]] yaradıldı.<ref name=":3" /> Növbəti ay yeni [[İngiltərə]] [[kraliça]]<nowiki/>sı [[İngiltərə]] aristokratiyasına təqdim edildi.<ref name=":1" />
 
=== Hamiləlikləri və övladları ===
[[Şəkil:Catharineofaragonengland.jpg|thumb|277x277px|'''Araqonlu Ketrin''' oğlan dünyaya gətirdiyi üçün keçirilən mərasim alayı]]Araqonlu Ketrin ikinci evliliyindən bir çox dəfə hamilə qalsa da, yalnız 6 dəfə uşaq dünyaya gətirə bildi:<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 288.</ref><ref>http://www.historyonthenet.com/tudors/catherine_aragon_timeline.htm</ref>
* [[Avqust]] [[1509]] tarixində, nigahından 2 ay sonra Ketrinin ilk hamiləliyi elan edildi. [[31 yanvar]] [[1510]] tarixində isə o, ölü bir qız uşağı dünyaya gətirdi.
 
* [[May]] [[1510]] tarixində Ketrinin ikinci hamiləliyi elan olundu. [[1 yanvar]] [[1511]] tarixində Cornwall [[hersoq]]<nowiki/>u Henri dünyaya gəldi. Onun şərəfinə [[Tauer|London qalası]]<nowiki/>ndan atəş açıldı, şəhərdəki [[kilsə]] zəngləri çalındı, dəniz fənərləri yandırıldı və əhaliyə pulsuz şərab paylandı. Doğumundan 5 gün sonra - [[6 yanvar]] [[1511]] tarixində Şahzadə Henri Riçmond Sarayında [[Vəftiz|xaç suyuna salındı]] və onun xaç atası Kanterburq [[Yepiskop|Başyepiskopu]] oldu. [[22 fevral]] [[1511]] tarixində hələ 52 günlük ikən, gənc [[vəliəhd]] anidən vəfat etdi. Vəfat səbəbi isə bağırsaq problemi olaraq qeyd edilir.
* [[1513]]-cü ilin əvvəllərində Ketrinin yenidən hamilə olduğu açıqlandı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFRymer1741|Rymer 1741]], p. 48.</ref> [[30 iyun]] [[1513]] tarixində Ketrin [[İngiltərə]] taxt naibəsi seçildi. Çünki [[Kral]] [[VIII Henri]] [[Fransa]]<nowiki/>ya yürüş təşkil etmişdi. [[Noyabr]] [[1513]] tarixində o, vaxtından öncə bir oğlan uşağı dünyaya gətirdi. Ancaq uşaq doğumdan az sonra vəfat etdi və [[Vestminster abbatlığı|Vestminster qəbiristanlığı]]<nowiki/>nda dəfn edildi.
* [[İyun]] [[1514]] tarixində Ketrinin dördüncü hamiləliyi elan olundu. [[8 yanvar]] [[1515]] tarixində o ölü bir oğlan uşağı dünyaya gətirdi.
* [[1515]]-ci ilin [[yay]]ında Ketrin beşinci dəfə hamilə qaldı. Ancaq bu dəfə onun sağlam uşaq dünyaya gətirməyi güman edilmirdi. Araqonlu Ketrin [[18 fevral]] [[1516]] tarixində Qrinviç Sarayında səhərə yaxın saat 4-də sağlam bir qız uşağı dünyaya gətirdi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFEagles2002|Eagles 2002]], p. 195.</ref> Uşağa [[I Mariya|Mariya Tüdor]] adı verildi və [[21 fevral]] tarixində [[vəftiz]] olundu. Dünyaya gələn uşağın qız olmasından məyus olan [[VIII Henri]] Ketrinin sağlam uşaq dünyaya gətirməsindən ümidləndi və gələcəkdə oğul övladının olma ehtimalını düşündü.
* [[Fevral]] [[1518]] tarixində Ketrinin altıncı hamiləliyi elan olundu. [[Mart]] ayında [[Oksford|Oxford]]<nowiki/>dakı Merton Kollecinə getdi və oğlan uşağı dünyaya gətirmək üçün Müqəddəs Frideswide məqbərəsini ziyarət etdi. [[10 noyabr]] [[1518]] tarixində o bir qız uşağı dünyaya gətirdi ancaq uşaq o qədər cılız idi ki, yalnız bir neçə saat yaşaya bildi.
 
== Kralın böyük qərarı ==
[[Şəkil:Mary I by Master John.png|left|thumb|'''Araqonlu Ketrin'''in həyatda qalan yeganə övladı [[I Mariya|Mariya Tüdor]]]]
[[1525]]-ci ildə [[VIII Henri]] Araqonlu Ketrinin nədimələrindən olan [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə gizlicə münasibət qurmağa başladı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFScarisbrick1997|Scarisbrick 1997]], p. 154.</ref> Bu əsnada Araqonlu Ketrin hamilə qalmışdı. [[VIII Henri]] isə artıq bu evliliyin lənətli olduğuna inanmışdı və [[İncil]]<nowiki/>dən bu evliliyin qanuni olmadığı haqda bir sübut axtarmağa başladı.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFCatherine_of_Aragon_Biography|Catherine of Aragon Biography]].</ref><ref>Leviticus 20:21</ref> Uzun danışıqlara baxmayaraq [[Roma-Katolik kilsəsi|Roma-Katolik Kilsəsi]] bu nigahın pozulmasına razılıq vermədi.<ref name=":2" /> [[Kral]] isə Ketrinə rahibə olaraq [[kilsə]]<nowiki/>yə qapanması üçün təkliflər edirdi. Ketrin isə cavabında; ''"Tanrı məni rahibə olaraq görmür. Mən kralın həqiqi və qanuni qadınıyam".''<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLacey1972|Lacey 1972]], p. 70.</ref><ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFBrigden2000|Brigden 2000]], p. 114.</ref><ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFFarquhar2001|Farquhar 2001]], p. 61.</ref>
 
Nəhayət, [[kral]]ın xüsusi katibi William Knight [[Papa]] [[VII Klement]]ə bir məktub yazaraq vaxtilə Araqonlu Ketrinlə [[VIII Henri]]<nowiki/>nin nigahını təsdiqləyən [[Papa]] [[II Yuli]]<nowiki/>nin verdiyi qanun və fərmanların [[kral]] tərəfindən qeyri-qanuni sayıldığını bəyan etdi.<ref name=":2" />  
 
[[1527]]-ci ilin [[may]] ayında baş verən [[Roma]] istilasından sonra [[Papa]] və [[Papa|Papalıq dövləti]] Araqonlu Ketrinin bacısı oğlu [[İmperator]] [[V Karl]]ın vassalı oldu.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFMorris1998|Morris 1998]], p. 166.</ref> Bu səbəbdən [[kral]]ın elçisi istədiyini almadan geri qayıtdı. [[VIII Henri]]<nowiki/>nin tək ümidi [[Kardinal]] Thomas Wolseyin idarə etdiyi dini işlər üzrə qurum idi. Çünki [[İngiltərə]]<nowiki/>də yalnız bu dini qurum [[papa]]<nowiki/>dan asılı olmadan fəaliyyət göstərirdi. [[Kardinal]] Thomas Wolsey isə [[kral]]ın istəklərinə uyğun qərar vermək üçün əlindən gələni edirdi.<ref>Wikisource-logo.svg Herbermann, Charles, ed. (1913). [[wikisource:Catholic_Encyclopedia_(1913)/Henry_VIII|"Henry VIII"]]. [[:en:Catholic_Encyclopedia|Catholic Encyclopedia]]. New York: Robert Appleton Company.</ref> Hətta [[papa]]<nowiki/>nın [[İngiltərə]]<nowiki/>dəki təmsilçisi ilə birlikdə məclis toplayaraq Ketrin və [[kral]]ın nigahını müzakirə etdi. [[Papa]] isə bu nigah barədə heç bir qərar vermədiyini, onun icazəsi olmadan [[kral]]ın yenidən evlənməsini qadağan etdiyini bildirdi. Nəticədə Thomas Wolsey [[kral]]ın istəyini yerinə yetirə bilmədi və [[1529]]-cu ildə işindən uzaqlaşdırıldı. Bu səbəbdən [[Anna Boleyn]]ə qarşı nifrət hissi güdən Thomas Wolsey daha sonralar [[Anna Boleyn]]<nowiki/>in sürgün edilməsi üçün [[papa]] ilə gizli danışıqlar aparmış, ancaq çox keçmədən bu işin üstü açılmışdır. Nəticədə [[kral]]ın əmriylə [[1530]]-cu ildə haqqında ölüm hökmü verilən Thomas Wolsey edamdan öncə həbsdə ikən vəfat etdi.
[[Şəkil:Catherine Aragon Henri VIII by Henry Nelson ONeil.jpg|thumb|231x231px|'''Araqonlu Ketrin''' və [[Kral]] [[VIII Henri]]<nowiki/>nin boşanma məhkəməsi]]
Bir il sonra Araqonlu Ketrin məhkəməyə verildi və saraydan uzaqlaşdırıldı. Onun köhnə otağı [[Anna Boleyn]]ə verildi. Çox keçmədən Kanterburq [[Yepiskop|Başyepiskopu]] William Warham öldü və yerinə Boleyn ailəsinin şəxsi keşişi olan Thomas Cranmer boşalan vəzifəyə təyin olundu.
 
== Sürgün illəri və ölümü ==
[[Fransa]]<nowiki/>nın [[Kale]] şəhərində [[Fransızlar|Fransız]] [[kral]]ı [[I Fransisk]]<nowiki/>lə görüşdükdən sonra [[Dover]]ə geri dönən [[Kral]] [[VIII Henri]] gizli bir mərasimlə [[Anna Boleyn]]<nowiki/>lə evləndi.<ref name=":4">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 292.</ref> Bəzi mənbələr [[Anna Boleyn|Anna Boleyni]]<nowiki/>n nigah anında hamilə olduğunu qeyd etsə də, bir qrup tarixçilər [[Anna Boleyn]]<nowiki/>in nigahdan öncə [[kral]]<nowiki/>la birlikdə olmadığını deyir. Əsas səbəb isə o illərdə [[Anna Boleyn]]<nowiki/>in bacısı [[Mariya Boleyn]]<nowiki/>in [[kral]]ın gizli sevgilisi olması idi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFStarkey2003|Starkey 2003]], pp. 462-464.</ref> [[23 may]] [[1533]] tarixində keçirilən boşanma məhkəməsində Thomas Cranmer bu evliliyin artıq Tanrı hüzurunda bitdiyini elan edərək nigahı ləğv etdi. Nəticədə bu nigahdan doğulan Mariya Tüdor (gələcəkdə taxta çıxan [[I Mariya]]) kralın qeyri-qanuni uşağı elan edildi. Bundan 5 gün sonra, yəni [[28 may]] [[1533]] tarixində Kanterburq [[Yepiskop|Başyepiskopu]] Thomas Cranmer [[VIII Henri]] və [[Anna Boleyn]]<nowiki/>in nigahın leqal elan etdi.<ref>[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFWilliams1971|Williams 1971]], p. 124.</ref>
 
Bütün bunlara baxmayaraq ömrünün sonuna qədər özünü [[kral]]ın qanuni qadını və [[İngiltərə]]<nowiki/>nin leqal [[kraliça]]<nowiki/>sı hesab edən Araqonlu Ketrinə hətta xidmətçiləri belə [[kraliça]] olaraq xitab edirdi. [[VIII Henri]] isə onu heç bir titulla təltif etmədi. Birinci evliliyi səbəbilə yalnızca [[Uels Şahzadəsi|Uelsin dul şahzadəsi]] elan edildi.<ref name=":4" />
[[Şəkil:Peterborough Katherine of Aragon.JPG|thumb|194x194px|'''Araqonlu Ketrin'''in Peterburq Kafedralındakı məzarı]]
[[1531]]-ci ilin [[qış]]ında Araqonlu Ketrin Mur qalasına sürgün edildi.<ref name=":5">[[:en:Catherine_of_Aragon#CITEREFLehman2011|Lehman 2011]], p. 293.</ref> [[1535]]-ci ildə o Kimbolton Sarayına köçürüldü. Burada özünü otaqlardan birinə həbs edən Ketrin geri qalan həyatı boyunca [[oruc]] tutaraq ayinlərlə məşğul oldu. Qonaq qəbul etmək üçün xüsusi icazə verilsə də, qızı [[I Mariya|Mariya]]<nowiki/>nı görmək qadağan idi. Bir-birlərinə yazdıqları məktubları isə saray xidmətçiləri vasitəsilə gizlicə göndərirdilər. [[Kral]] isə sürgün edilən [[kraliça]] və qızını [[Anna Boleyn]]<nowiki/>i yeni [[Kral|kraliça]] olaraq qəbul etmək şərtilə görüşdürəcəyini bildirdi. Ancaq onların hər ikisi bundan imtina etdi.<ref name=":5" /> [[1535]]-ci ilin [[dekabr]] ayının sonlarında öləcəyini hiss edən Araqonlu Ketrin vəsiyyət olaraq bacısı oğlu [[V Karl]]<nowiki/>a məktub yazaraq qızını ona əmanət etdi. Daha sonra "sevimli lordu və əri" olan [[VIII Henri]]<nowiki/>yə sonuncu məktubunu yazdı.<ref>Sharon Turner, ''The History of England from the Earliest Period to the Death of Elizabeth'' (Longman, Rees, Orme, Brown and Green,1828)</ref>
 
Araqonlu Ketrin [[7 yanvar]] [[1536]] tarixində Kimbolton Sarayında vəfat etdi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_of_Aragon#CITEREFEagles2002</ref> Bir gün sonra onun ölüm xəbəri [[kral]]<nowiki/>a çatdırıldı. Bir müddət onun Qreqori di Casale tərəfindən zəhərlənərək öldürülməsi xəbəri yayıldı.<ref>Letters and Papers of the Reign of Henry VIII, vol. X, no. 200</ref> Tarixçi Edward Hall qeyd edir ki, [[Anna Boleyn]] ölüm xəbərindən sonra yas tutmaq məqsədilə bir müddət sarı rəngdə geyinmişdir. Ketrinin cənazə günü isə [[Anna Boleyn]] ölü bir oğlan uşağı dünyaya gətirdi.
 
Araqonlu Ketrin [[Uels Şahzadəsi|Uelsin dul şahzadəsi]] olduğu üçün Peterburq Kafedralında mərasimlə dəfn edildi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Catherine_of_Aragon#CITEREFB._Deutscher_.26_P.G._Bietenholz2003</ref> [[Kral]] [[VIII Henri|Henri]] isə cənazə mərasiminə qatılmadı və qızı [[I Mariya|Mariya]]<nowiki/>ya qatılmağa icazə vermədi.
 
== Mənbə ==
#
* http://www.nationalarchives.gov.uk/henry
* http://englishhistory.net/tudor/monarchs/aragon.html
* http://www.katharineofaragon.com/

Naviqasiya menyusu