"Qusar rayonu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
19 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
using AWB
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
(using AWB)
 
== Tarixi ==
Qusar – "suvari qoşun növü" mənasını verir. İlk dəfə Qusar adı [[Macarıstan]]da [[1458]]-ci ildə işlədilmişdir, [[Rusiya]]da isə [[1917]]-ci ilədək mövcud olmuşdur. Alimlərin apardıqları tədqiqatlar, müəyyən dövrlərdə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan əşyalar, bu günə kimi qalmış bəzi tikinti abidələri və [[kurqan]]lar deməyə əsas verir ki, Qusar rayonu qədim yaşayış məskənidir. Qusar rayonu ərazisində yaşayış məskənlərinin e.ə. II minillikdən movcud olması güman edilir. Burada mövcud olan qədim yaşayış məskənlərindən e.ə. I minilliyə aid Mahmudtəpə (Gədəzeyxur), Minsar təpələri, Gavdişan təpələri (Bədirqala), tunc dövrünə aid Qəflə təpələri, orta əsrlərə aid Qızılgül və Ağaxan təpələri (Aşağı Ləgər), Qalaxür təpələri (Həzrə) və s. göstərmək olar. Qusar rayonu [[1930]]-cu ildə təşkil edilmişdir. [[1963]]-[[1965]]-ci illərdə ləğv edilmiş [[Xaçmaz rayonu]]nun bir hissəsi Qusar rayonunun tərkibinə verilmişdir. <ref>Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Regionların inkişafı və dövlət proqramları şöbəsi: [http://medgis.org/demo/gubakhachmaz/22.php Qusar Rayonu]</ref>
 
== Coğrafi mövqeyi ==
Qusar rayonu coğrafi mövqeyinə görə Azərbaycanın "Şimal qapısı" adlandırılır. Azərbaycanın şimal-şərqində yerləşir. Qusar rayonu sərhədlərinin uzunluğu 200 &nbsp;km-dən çoxdur. Bunun 170 &nbsp;km-i quru, 45 &nbsp;km isə su sərhədi ([[Samurçay]] və [[Qusarçay]]) təşkil edir. Rayon şimal-qərbdən [[Rusiya Federasiyası]] (Dağıstan), şimal-şərqdən [[Xaçmaz rayonu]], cənub-şərqdən isə [[Quba rayonu]] ilə həmsərhəddir. Mərkəzi Qusar şəhəridir. Cənub-qərb hissəsi dağlıq, mərkəzi maili düzənlik, şimal-şərq kənarı Samur-Dəvəçi ovalığıdır. Rayonun cənub-qərb sərhəddi Baş Qafqaz silsiləsinin suayrıcından keçir. Ərazinin hündürlüyü 100 m-dən 4466 m-ə qədərdir. Respublikada olan müasir buzlaqların çox hissəsi Qusar rayonu ərazisindədir. Samur və Qusarçay çayları Qusar rayonu ərazisindən keçir və qar və buzlaq suları ilə qidalanır.
 
=== Relyefi ===
Qusar rayonu [[Böyük Qafqaz dağları]]nın ətəklərində, [[Qusar maili düzənliyi]]ndə yerləşir. Azərbaycanın ən hündür nöqtələri olan [[Bazardüzü]] (4466 m) və [[Şahdağ]] (4242 m) zirvələri, eləcə də məşhur [[Şahnabad yaylağı]] Qusar rayonunun ərazisindədir. [[Samur-Abşeron kanalı]], [[Qusarçay]], Samur çayı, eləcə də Rusiyaya gedən başlıca avtomobil magistralı rayonun ərazisindən keçir.
 
Rayonun şimal inzibati sərhəddi Samur çayından, şimal-qərb, qərb və cənub-qərb inzibati sərhədləri Böyük Qafqaz silsilələrindən, cənub inzibati sərhədləri isə Qusarçay vadisindən keçir. Şərq tərəfdən inzibati sərdəhlər Qusar maili düzənliyi ilə [[Şollar düzü]]nün kəsişdiyi əraziyə qədər uzanır.
=== Mədəniyyət və təhsil müəssisələri ===
 
 
Özunə
baximdan Qusardada yaşam üçün ruhi qida sayılan musiqinin elmi əsaslar üzərində
öyrənilməsinin və yerli kadrların hazırlanmasının təməli ötən əsrin 60 cı illərindən
qurulmuşdur.
 
Musiqi
insanları yaşamları boyunca daima müşayət etməkdədir. Bu baxımdan Qusar  rayonunda musiqi ocağı yaradılanadək həvəskar
musiqicilər mənəvi xidməti istedad ve bacarıq çərçivəsi daxilində yerinə
yetirmiş mədəniyyətin belə vacib qolunu yaşatmışdır.
 
Qusar
otaq ayrılmişdır. Sonralar sənət ocagı Heydər Əliyev prospektində indi yaşayış
mənzili kimi istifadə edilən və əvəllərin şəhər mehmanxanası olmuş binaya
köçürülmüşdür.
 
Musiqi
inşasını gündəmə gətirdi. Mədəniyyət nazirliyi ve rayon rəhbərliyinin bilavasitə
dəstəyi sayəsində layihə tipli musiqi məktəbinin tikilməsi ücün Məmməd Əmin Rəsulzadə
kücəsində 6300 km2 ərazi ayrılaraq iki mərtəbəli binanın bünövrəsi qoyuldu.
 
Yeni bina
gündəmə gətirmişdir. Buna görədə müəllimlər üçün qiyabi təhsil almaq zərurətə
çevrilmişdir. Musiqi məktəbinin müəllimləri və məzunları Sumqayıt, Dərbənd orta
ixtisas məktəblərində qiyabi və əyani təhsil alirdılar.
 
Bakıda
fənlərilə yanaşi tədris dairəsinin incəsənətin digər ixtisasları
(xoreoqrafiya,ressamliq )hesabına genişlənməsi sayəsində 1984 cu ilin
sentyabrından etibarən bu sənət ocağı“İncəsənət məktəbi” adlanmışdır.
 
Musiqiyə
alınaraq  Respublika Mədəniyyət
nazirliyinin göstərişi ilə 1988 ci ilin sentyabrında Quxur oba kəndində Qusar
İncəsənət məktəbinin filialının axşam şöbəsi açılmışdır.
 
Sonrakı
yaranmışdır.1998 ci ildə məktəbdə tədris edilən ixtisasların siyahısına
“Skripka” sinfi əlavə edilmiş, 2008 ci ildə isə Azərbaycan Respublikası mədəniyyət
və turizm nazirliyinin icazəsi ilə “Xanəndəlik” söbəsi açılmışdır.
 
Hazırda
Qusar rayon uşaq İncəsənət məktəbində 10 ixtisas üzrə 373 nəfər sagird təhsil
alir və onlara 95 nəfər orta ve ali ixtisas tehsilli müəllim dərs keçir.
 
Musiqi
 
=== İqlimi ===
Azərbaycanda mövcud olan 9 iqlim tipindən 4-nə Qusar rayonu ərazisində rast gəlinir. İqlimi düzənlik və dağətəyi hissədə mülayim isti, yüksək dağlıqda soyuq və rütubətlidir. Orta temperatur yanvarda düzənlikdə 1 &nbsp;°C, yüksək dağlarda -14 &nbsp;°C, iyulda müvafiq olaraq 24 və 2 &nbsp;°C-dir. İllik yağıntıların miqdarı 350-1500 350–1500&nbsp;mm-dir.
 
Təbii ehtiyatlar – gil yataqları, palıd, fıstıq, vələs və s. meşələr
! Etnik qrup
! Sayı, 2009 sa.<ref name="Qusar rayonu">Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: [http://www.azstat.org/region/az/007_4.xls Qusar rayonu]</ref>
! Nisbəti, 2009 sa.<ref name="Qusar rayonu">< /ref>
|-
| Cəmi||87 857||100.00 %
 
== İqtisadi xarakteristikası ==
2009-cu ildən Qusar rayonu ərazisində [[Şahdağ Qış-Yay Turizm Kompleksi]]nin tikintisinə başlanmışdır. Kompleks bir dəfəyə 5 min nəfər turist qəbul edə biləcək. 2006-cı ildə elan edilən tenderdə [[Türkiyə]]nin [[DİA Holdinq]] şirkəti qalib gəlmişdir. <ref>Qusar Rayon İcra Hakimiyyəti: Xəbərlər: [http://www.qusar-ih.gov.az/news18/%C4%B0lham+%C6%8Fliyev+Qusarda+%C5%9Eahda%C4%9F+q%C4%B1%C5%9F-yay+turizm+kompleksinin+tikintisi+il%C9%99+tan%C4%B1%C5%9F+olmu%C5%9Fdur.html İlham Əliyev Qusarda Şahdağ qış-yay turizm kompleksinin tikintisi ilə tanış olmuşdur]---yayınlanma tarixi: 2011-09-23</ref>
 
== İstinadlar ==
37.546

edits

Naviqasiya menyusu