"Qanıxçay" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
24 bayt əlavə edildi ,  5 il öncə
k
tənzimləmə, using AWB
k ("ölkə" əlavə edilməsi)
k (tənzimləmə, using AWB)
|Ölkə 1 = Azərbaycan
|Mənbəyi = [[Böyük Qafqaz]]
|Mənsəbi = [[Mingəçevir su anbarı ]]
|Xəritə =
|Xəritənin ölçüsü =
|Hövzəsi = [[Kür]]→[[Xəzər dənizi]]
|Qolları =
|Uzunluğu = 413<ref name="Alazan/Qanıx çayı hövzəsi üçün Pilot Çay Hövzəsinin idarəçiliyi Planı, Azərbaycan">< /ref>
|Hövzəsinin sahəsi = 12 080<ref name="Alazan/Qanıx çayı hövzəsi üçün Pilot Çay Hövzəsinin idarəçiliyi Planı, Azərbaycan">< /ref>
|Çayın meylliyi = <!-- çayın meylliyi, m/km-->
|Mənbəyinin yüksəkliyi = <!-- mənbəyinin dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi, m-->
[[Şəkil:Alazani River 3.jpg|250px|thumbnail|Qanıxçay]]
 
'''Qanıxçay''' ({{lang-ka|ალაზანი}} (alazani)) – [[Kür]]ün ən böyük sol qoludur. [[Mingəçevir su anbarı]]na tökülür. Uzunluğu 413 &nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 12.080 min km²-dir (7.325 &nbsp;km²-i Gürcüstanda, 4.755 &nbsp;km²-i isə Azərbaycanda olmaqla).<ref name="Alazan/Qanıx çayı hövzəsi üçün Pilot Çay Hövzəsinin idarəçiliyi Planı, Azərbaycan">[http://kuraarasbasin.net/EU_KuraAras_webpage/Azeri_Language_files/Ganikh_pilot_RBMP_Azeri.pdf Alazan/Qanıx çayı hövzəsi üçün Pilot Çay Hövzəsinin idarəçiliyi Planı, Azərbaycan]</ref> Çayın 177 &nbsp;km-i Gürcüstan-Azərbaycan dövlət sərhəddi boyunca axır.<ref name="Alazan/Qanıx çayı hövzəsi üçün Pilot Çay Hövzəsinin idarəçiliyi Planı, Azərbaycan">< /ref>
 
== Ümumi məlumat ==
 
Başlanğıcını [[Gürcüstan]] ərazisində [[Baş Qafqaz]] silsiləsinin Barbala dağından (2837 m) götürür. Orta və aşağı axımı [[Gürcüstan]] ilə [[Azərbaycan]]ın [[Balakən rayonu|Balakən]], [[Zaqatala rayonu|Zaqatala]], [[Qax rayonu|Qax]] və [[Şəki rayonu|Şəki]] rayonları arasında dölət sərhədini təşkil edir. Çay [[Pankis dərəsi]]ndən çıxdıqdan sonra [[Kaxetiya]] düzənliyinə daxil olur və bu hissədə sol tərəfdən bir çox qollar qəbul edir. Aşağı axımında, sağ tərəfdən 100 &nbsp;km-dən artıq məsafədə isə heç bir qol qəbul etmir.
 
Azərbaycan ərazisində 90-95 90–95&nbsp;km məsafədə axaraq sol tərəfdən ona [[Balakənçay]], [[Katexçay]], [[Talaçay]], [[Qaraçay (Zaqatala)|Qaraçay]] (və ya [[Muxaxçay]]) [[Kürmükçay]] və [[Əyriçay]] çayları tökülür. Qanıxçay [[Əyriçay]]ın töküldüyü yerdən aşağıda, Alazan-Həftəran vadisini cənubdan əhatə edən alçaq dağlar zonasını yararaq dərin və saldırım yamaclı dar dərə ilə axır. Burada çay astanalar (kaskadlar) əmələ gətirir. Mənsəbinə 4,5 &nbsp;km qalmış Qanıxçay özünün ən böyük qolu olan [[Qabırrı çayı]] (İori) qəbul edir. Hazırda su anbarı həmin yerləri örtdüyü üçün Qabırrıçayı bilavasitə Qabırrıçay [[Mingəçevir]] su anbarına tökülür.
İllik axımının 30%-ni yağış, 40%-ni yeraltı və 30%-ni qar suları təşkil edir. Orta illik su sərfi 108 kub m/san -dir. Axımın 50%-i yazda, 15%-i yayda, 20%-i payızda, 15%-i isə qışda keçir. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 290kq/san, lillənməsi isə 2636 q/m³-dir. Çayın bütün axımı boyu suvarma işlərində geniş istifadə edilir.
{{Azərbaycanın su hövzələri}}
{{Gürcüstan çayları}}
 
[[Kateqoriya:Azərbaycan çayları]]
[[Kateqoriya:Sərhəd çayları]]
37.546

edits

Naviqasiya menyusu