"Yohan Kristian Dal" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
6 bayt çıxarıldı ,  3 il öncə
k
düzenleme, typos fixed: İtaliyan → İtalyan (2) using AWB
k
k (düzenleme, typos fixed: İtaliyan → İtalyan (2) using AWB)
}}
 
'''Yohan Kristian Dal'''({{lang-no|Johan Christian Klausson Dahl}}; [[24 fevral]] [[1788]], [[Bergen]] — [[14 oktyabr]] [[1857]], [[Drezden]]) — [[Norveç]] boyakarı, qrafiki, Norveç milli peyzajının yaradıcısı.
 
== Həyatı ==
 
[[Norveç rəssamlıq məktəbi]]nin banisi hesab edilən Yohan Kristian Dal ([[1788]]-[[1857]]) kasıb ailədə böyüdüyünə görə uşaqlıqda yaxşı təhsil ala bilməmişdir, amma onun çox istedadlı olduğunu görən yerli dyaçok (dyaçok- provaslavlarda ruhani rütbəsi olmayan kilsə xadiminə deyilir) Yohana pulsuz dərs deməyə başlayır. Dyaçok elə fikirləşirdi ki, Yohan da böyüyəndə onun kimi kilsədə işləyəcək, keşiş olacaq, amma Yohan ancaq rəsm çəkmək istəyirdi, başqa heç nə. Bunu görən dyaçok gənc Yohanın rəsm dərsləri almasının qeydinə qalır. Bir müddət keçdikdən sonra 15 yaşlı Yohan öz dövrünün tanınmış rəssamı Yohan Georg Müllerin yanına gedib 1803-1809-cu illər ərzində ondan dərs alır.
 
Yohan Kristian Dal [[1809]]-cu ilə kimi [[Bergen]]də tanınmış rəssam Yohan Georg Müllerin yanında fərdi dərslər almışdır. Bundan sonra o, artıq müstəqqil formada işləməyə başlamış və çəkdiyi rəsmlər Bergenin varlı adamları tərəfindən müsbət qiymətləndirilmişdir. Amma bu onun üçün az idi, Yohan ali təhsil almaq istəyirdi. Odur ki, Bergen kafedral məktəbinin müəllimi Lüder Sagen Y.K.Dalın [[Kopenhagen İncəsənət Akademiyası]]nda təhsilini davam etdirməsi üçün şəhərin varlı ailələrindən ianə toplamağa başlayır. Beləliklə, [[1811]]-ci ildə Yohan Kristian Dal zəmanət məktubu ilə birlikdə [[Danimarka]]nın paytaxtı Kopenhagenə gedir.
Yohan Kristian Dal [[1812]]-ci ildən Kopenhagendə keçirilən müxtəlif sərgilərdə iştirak etməyə başlamışdı, amma onun Danimarka şahzədəsi [[Kristian Frederik]]lə olan tanışlığı [[1815]]-ci ildən başlamışdır. Belə ki, həmin ildə Kopenhagendə keçirilmiş sərgidə 13 rəsm əsəri ilə iştirak edən Yohan Dal şahzadə Kristian Frederikin təəssüratlarında dərin iz buraxa bilir və rəssamın böyük sənətinə valeh olan Danimarka şahzadəsi o gündən sonra daimi olaraq Yohan Kristian Dala himayədarlıq etməyə başlayır.
 
Yohan Kristian Dal [[1820]]-ci ildə Danimarka şahzadəsi Frederikin dəvəti ilə [[İtaliya]]nın [[Neapol]] şəhərinə yola düşür. 10 ay Neapolda qaldıqdan sonra [[1821]]-ci ilin [[fevral]] ayında o, İtaliyanınİtalyanın paytaxtı Romaya səfər edir. Burda o, bir sıra muzeyləri, sərgi salonlarını, tarixi-mədəniyyət yerlərini gəzib dolaşır və dünya görüşünü daha da inkişaf etdirir. İtaliyada olarkən o, çoxlu sayda eskizlər və rəsmlər çəkir. Ən əsası, o, öz dövrünə görə İtaliyada yaşayan və çox tanınmış heykəltəraş, skandinavilyalı olan Bertel Turvaldsenlə tanış olur. 1821-ci ilin iyun ayında Yohan Dal İtaliyanıİtalyanı tərk edib Drezdenə gəlir.
1824-cü ildə Yohan Kristian Dal Drezden İncəsənət Akademiyasında professor kimi fəaliyyətə başlayır. 1826-cı ildə Yohan bir sıra xarici ölkələrə səfər edir və çoxlu sayda rəsmlər çəkir. İndi o demək olar ki yaradıcılıqda və karyerasında hər şeyə nail olmuşdu, bircə niskili tez-tez vətəni Norveçə gedib orda yaradıcılığını davam etdirmək idi.
 
1818-ci ildə Norveç rəssamlıq məktəbinin banisi, mənzərə janrının mahir ustası, tanınmış rəssam Yohan Kristian Dal Kopenhagen İncəsənət Akademiyasında təhsilini başa vurub Almaniyanın Drezden şəhərinə gəlir. Onun fikri belə idi ki, əvvəl İsveçrəyə getsin, ordan da İtaliyaya səfər etsin, ən sonda isə Danimarkaya qayıdıb orda yaşasın, amma tale belə gətirdi ki o, həmişəlik olaraq [[Drezden]]də qalası oldu.
Drezden şəhəri o vaxtlar [[Avropa]]nın ən zəngin tarixi-mədəniyyət mərkəzlərindən biri idi və odur ki, burda olarkən Yohan Dal bir-birinin ardınca sərfəli sifarişlər alır və get-gedə tanınmağa, məşhurlaşmağa başlayırdı. O, çox keçmir ki, rəssam Kaspar Devid Fridrix ilə dostlaşır və Fridrix onun konsultantına çevrilir. Qeyd edim ki, K.D.Fridrix də Kopenhagen İncəsənət Akademiyasını bitirmişdi.
2 ildən sonra Yohan Dal baronessa Emili fon Blokla ailə qurur və həmin ildə də, yəni 1820-ci ildə onlar İtaliyaya səyahət edirlər. Bu səhayəti yeni ailə qurmuş cütlüklər üçün Danimarka şahzadəsi Frederik təşkil etmişdi. Şahzadə şəxsən özü onları Neapol şəhərinə dəvət etmişdi.
 
Yohan Kristian Dal müəyyən fasilələrlə, 1834, 1839, 1844 və 1850-ci illərdə Norveçə səfər etmiş və onu qeyd edim ki, vətənində çəkdiyi rəsmlərinin sayı kifayət qədərdir. O, Norveçin müxtəlif yerlərindəki müxtəlif fəsillərdə təbiətin bəxş etdiyi rəngarəng görüntüləri məharətlə kətan üzərinə köçürə bilmişdir.
31.058

edits

Naviqasiya menyusu